Tạo đột phá cho giáo dục Thủ đô bằng cơ chế đặc thù

Phát triển giáo dục theo hướng hiện đại

Nghị quyết số 02-NQ/TW ngày 17-3-2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới xác định phát triển giáo dục - đào tạo là một trong những động lực quan trọng của Thủ đô. Theo đó, Hà Nội tập trung phát triển giáo dục - đào tạo hiện đại, hội nhập quốc tế sâu rộng; mở rộng phương thức giáo dục tích hợp các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM), cùng với nghệ thuật (STEAM); đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực sáng tạo; có cơ chế đủ mạnh để

thu hút đội ngũ trí thức, chuyên gia đầu ngành cả trong nước và quốc tế. Hà Nội được quyết định việc di dời các cơ sở giáo dục đại học theo quy hoạch; xây dựng các khu đô thị đại học tập trung gắn với khu công nghệ cao và các cực phát triển; hỗ trợ nâng cao chất lượng đào tạo, phấn đấu đến năm 2035, có ít nhất 2 cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn thành phố có một số ngành thuộc nhóm 100 đại học hàng đầu thế giới.

Cụ thể hóa Nghị quyết số 02-NQ/TW, Luật Thủ đô năm 2026 đã xây dựng những chính sách đổi mới quan trọng, mang tính hệ thống và đột phá, góp phần tạo lập hành lang pháp lý đầy đủ, linh hoạt để phát triển giáo dục. Trong đó, phấn đấu đưa Thủ đô thành trung tâm giáo dục - đào tạo chất lượng cao, hiện đại có khả năng dẫn dắt đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Luật sư Nguyễn Minh Long (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, những cơ chế, chính sách này mang tính đặc thù, vượt trội sẽ khắc phục được những khó khăn, vướng mắc trong thực tế. Cụ thể, Khoản 2, Điều 25 Luật Thủ đô năm 2026 trao cho HĐND thành phố Hà Nội thẩm quyền ban hành chính sách và bố trí ngân sách để thực hiện nhiều cơ chế đặc thù trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng, tạo dư địa để Hà Nội chủ động huy động nguồn lực, đầu tư phát triển giáo dục theo hướng hiện đại, chất lượng cao và hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển Thủ đô trong giai đoạn mới.

Đầu tư hiện đại hóa một số trường trọng điểm

Cụ thể hóa Điểm a, Khoản 1, Điều 16 cùng Điểm a và một phần Điểm d, Khoản 2, Điều 25 Luật Thủ đô năm 2026, ngày 15-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 28/2026/NQ-HĐND quy định cơ chế quản lý và cơ chế tài chính đối với một số mô hình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông của thành phố Hà Nội; chính sách đầu tư, hỗ trợ cơ sở vật chất, trang thiết bị đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn thành phố.

Theo đó, Nghị quyết quy định cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đối với cơ sở giáo dục công lập chất lượng cao; cơ sở giáo dục thực hiện liên kết với nước ngoài; cơ sở giáo dục công lập có nhiều cấp học tiên tiến, hiện đại trên địa bàn thành phố. Cùng với đó, Hà Nội triển khai các chính sách sử dụng ngân sách để đầu tư hiện đại hóa một số trường cao đẳng trọng điểm, chất lượng cao đạt chuẩn khu vực, quốc tế phù hợp với định hướng phát triển ngành, nghề ưu tiên.

Đáng chú ý, Nghị quyết đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình quản trị nhà trường theo hướng hiện đại, tự chủ, minh bạch, lấy chất lượng giáo dục và sự phát triển toàn diện của người học làm trung tâm. Mô hình quản trị được thiết kế theo hướng kết hợp giữa quản trị công lập với các yếu tố quản trị tiên tiến của các cơ sở giáo dục chất lượng cao trong nước và quốc tế; tăng cường trách nhiệm giải trình, quản trị dựa trên dữ liệu, quản trị theo kết quả đầu ra và phát huy vai trò của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng trong phát triển nhà trường...

Dưới góc độ là chủ thể thụ hưởng, ông Võ Văn Tú, phụ huynh có con đang học lớp 8 Trường Trung học cơ sở Yên Hòa bày tỏ, việc quy định các cơ sở giáo dục liên kết với nước ngoài phải công khai thông tin về đối tác, gồm giấy phép hoạt động, tư cách pháp nhân, năng lực tài chính và kết quả kiểm định chất lượng. Chương trình đào tạo cũng phải minh bạch về nội dung, thời lượng, chuẩn đầu ra và giá trị của văn bằng, chứng chỉ. Với cơ sở giáo dục công lập, việc liên kết không được ảnh hưởng đến chương trình giáo dục và nhiệm vụ được giao. “Các chính sách mới này khẳng định phương châm, lấy minh bạch làm thước đo và lấy quyền lợi của người học làm trung tâm. Điều này khiến các phụ huynh thêm yên tâm khi có con theo học tại các cơ sở giáo dục thực hiện liên kết với nước ngoài”, ông Võ Văn Tú bày tỏ.

Có thể khẳng định, việc cụ thể hóa Luật Thủ đô năm 2026 bằng Nghị quyết số 28/2026/NQ-HĐND của HĐND thành phố sẽ nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo, góp phần xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, hội nhập quốc tế sâu rộng.