Nghiên cứu cho thấy, rào cản lớn nhất đối với quá trình theo dõi tăng trưởng xanh và các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) ở Việt Nam không còn là thiếu dữ liệu, mà là khả năng kết nối và khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu hiện có.
Đại sứ quán Đan Mạch vừa công bố Báo cáo Đánh giá nhanh về khoảng trống dữ liệu phục vụ chuyển đổi xanh và giám sát các Mục tiêu phát triển bền vững tại Việt Nam do Đại sứ quán phối hợp với đơn vị tư vấn độc lập thực hiện.
.jpg)
Cục Thống kê Quốc gia đã đánh giá báo cáo về mức độ sẵn có, khả năng tiếp cận, khả năng sử dụng và mức độ sẵn sàng tích hợp dữ liệu phục vụ theo dõi Chiến lược Tăng trưởng xanh và các Mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam (VSDGs).
Báo cáo được thực hiện trong khuôn khổ hợp tác giữa Việt Nam và Đan Mạch về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững. Trong nhiều năm qua, Đan Mạch đã hỗ trợ Việt Nam thông qua các chương trình hợp tác kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm về quản trị môi trường, năng lượng tái tạo, giảm phát thải và nâng cao năng lực phục vụ hoạch định chính sách.
Từ kinh nghiệm của một quốc gia sớm phát triển hệ thống quản trị dựa trên bằng chứng trong lĩnh vực khí hậu và bền vững, Đan Mạch nhấn mạnh vai trò của việc thu thập, liên kết và khai thác hiệu quả thông tin để biến các mục tiêu xanh thành những chương trình, hành động cụ thể.
Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, bà Mette Ekeroth, Phó Đại sứ Đan Mạch tại Việt Nam, nêu bật tầm quan trọng của dữ liệu phục vụ tăng trưởng xanh.
Theo bà, chuyển đổi xanh thường được nhìn dưới góc độ năng lượng, khí hậu, đầu tư hay việc làm, nhưng nền tảng của mọi quyết sách vẫn là dữ liệu. “Những quyết sách đúng đắn cần dựa trên bằng chứng đáng tin cậy, và bằng chứng đáng tin cậy chỉ có được từ dữ liệu chất lượng”.
Đặc biệt, bà nhấn mạnh: “Một trong những phát hiện quan trọng nhất của chúng tôi là Việt Nam hiện không thiếu dữ liệu. Điều còn thiếu là khả năng kết nối và khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu đã có”.
Thật vậy, nhóm nghiên cứu cho rằng Việt Nam đã sở hữu nguồn dữ liệu khá phong phú từ hệ thống thống kê chính thức, cơ sở dữ liệu hành chính, các hệ thống quan trắc kỹ thuật, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và doanh nghiệp nhà nước. Vấn đề nằm ở chỗ các nguồn dữ liệu này vẫn còn phân tán, sử dụng các tiêu chuẩn khác nhau và chưa được kết nối hiệu quả để trở thành nền tảng phục vụ hoạch định chính sách.
Báo cáo được thực hiện trong khuôn khổ hợp tác giữa Việt Nam và Đan Mạch về tăng trưởng xanh, chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững. Với kinh nghiệm xây dựng các mô hình quản trị dựa trên bằng chứng trong lĩnh vực khí hậu, Đan Mạch nhiều năm qua đã chia sẻ với Việt Nam các cách tiếp cận trong quản trị môi trường, giảm phát thải và sử dụng dữ liệu phục vụ xây dựng chính sách.
Những năm gần đây, khi Việt Nam triển khai các cam kết về giảm phát thải, chuyển dịch năng lượng và tăng trưởng xanh, yêu cầu đặt ra là phải có hệ thống thông tin đủ tin cậy để theo dõi tiến độ và đánh giá hiệu quả thực hiện. Sau cam kết đưa phát thải ròng về “0” vào năm 2050 tại COP26 năm 2021, Việt Nam đã ban hành nhiều chiến lược, chương trình hành động về biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Kết quả đánh giá cho thấy vấn đề hiện nay không nằm ở việc thiếu dữ liệu, mà ở khả năng kết nối, chuẩn hóa và khai thác hiệu quả các nguồn dữ liệu đang có để phục vụ quá trình ra quyết định.
Liên thông dữ liệu – chìa khóa hoàn thiện thống kê phát triển bền vững
Theo nhóm nghiên cứu, khả năng liên thông dữ liệu hiện là “điểm nghẽn” lớn nhất.
Nhiều hệ thống dữ liệu được xây dựng độc lập để phục vụ yêu cầu quản lý của từng ngành nên sử dụng các tiêu chuẩn khác nhau, thiếu siêu dữ liệu (metadata) và khó liên kết với nhau. Vì vậy, nhiều chỉ số về phát triển bền vững vẫn phải tổng hợp thủ công từ nhiều nguồn, trong khi dữ liệu hành chính - vốn rất phong phú - chưa được khai thác hiệu quả cho thống kê chính thức.
Báo cáo dẫn một số kết quả đánh giá cho thấy khoảng một phần ba chỉ số của Chiến lược Tăng trưởng xanh hiện đã được sản xuất dưới dạng thống kê chính thức, trong khi khoảng một phần năm vẫn chưa có dữ liệu.
Đối với các chỉ số VSDGs, hơn một nửa đã được thống kê chính thức và dữ liệu đã có cho toàn bộ các chỉ số được đánh giá; những khoảng trống còn lại chủ yếu liên quan đến mức độ chi tiết của dữ liệu, khả năng tiếp cận và phương pháp thống kê.
Báo cáo cũng nhấn mạnh việc ban hành Nghị định số 278/2025/NĐ-CP về kết nối và chia sẻ dữ liệu bắt buộc là một dấu mốc quan trọng trong cải cách quản trị dữ liệu tại Việt Nam.
Theo nhóm nghiên cứu, khung pháp lý mới đã thiết lập cơ chế chia sẻ dữ liệu, tiêu chuẩn chung và kiến trúc dữ liệu thống nhất, tạo cơ hội tăng cường khả năng liên thông giữa các cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, thách thức hiện nay nằm ở khâu triển khai để các hệ thống thực sự kết nối và vận hành đồng bộ trên thực tế.
Từ kết quả đánh giá, báo cáo đề xuất Cục Thống kê Quốc gia chủ trì xây dựng Chương trình Quốc gia về Dữ liệu phục vụ Tăng trưởng Xanh và Giám sát các Mục tiêu Phát triển Bền vững giai đoạn 2026-2030.
Chương trình này được kỳ vọng sẽ giúp tăng cường điều phối quản trị dữ liệu giữa các bộ, ngành; thúc đẩy sử dụng dữ liệu hành chính trong thống kê chính thức; đồng thời hình thành hệ sinh thái dữ liệu quốc gia tích hợp phục vụ phát triển bền vững.
Theo bà Mette Ekeroth, trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh triển khai Chiến lược Tăng trưởng xanh và các cam kết phát triển bền vững, việc nâng cao khả năng kết nối dữ liệu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
“Khi các hệ thống dữ liệu được kết nối tốt hơn, các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và nhà đầu tư sẽ có điều kiện tiếp cận nguồn thông tin đồng bộ và đáng tin cậy hơn để hỗ trợ các quyết định dài hạn”, bà nói.
Báo cáo là một phần trong khuôn khổ hợp tác chiến lược giữa Đan Mạch và Việt Nam trong lĩnh vực thống kê nhằm tăng cường hệ thống dữ liệu và thúc đẩy hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng.
Giám đốc: Vũ Minh Tuấn
Các Phó Giám đốc: Nguyễn Minh Đức, Nguyễn Thành Lợi, Nguyễn Kim Khiêm.
Liên hệ tòa soạn: [email protected]
Liên hệ quảng cáo:
0913.531.932 | Báo giá quảng cáo
Tổng đài Trung tâm Phát hành: 02439288772; 02432668039
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.
