Sửa đổi bổ sung một số quy định về hoạt động của Tòa án nhân dân

Trình bày tờ trình, Phó Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao Nguyễn Văn Tiến cho biết, trên cơ sở quy định của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 và để bảo đảm phù hợp với thực tiễn, dự thảo Pháp lệnh bổ sung quy định về gửi, giao, nhận văn bản, hồ sơ, tài liệu bằng phương tiện điện tử nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Dự thảo Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung quy định trình tự, thủ tục phiên họp xem xét, quyết định đưa đi cai nghiện bắt buộc (phiên họp có tính chất sơ thẩm); phiên họp xem xét, giải quyết khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị đối với quyết định của Tòa án (phiên họp có tính chất phúc thẩm) theo hướng không quy định chi tiết trình tự hỏi, tranh luận của người tham gia phiên họp mà giao Thẩm phán căn cứ vào tính chất, nội dung của từng vụ việc chủ động điều hành việc hỏi, tranh luận để bảo đảm hiệu quả và rút ngắn thời gian giải quyết vụ việc.

Phó Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao Nguyễn Văn Tiến cho biết, việc sửa đổi bổ sung Pháp lệnh cũng rút ngắn một số thời hạn trong quá trình xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc nhằm giải quyết vụ việc nhanh chóng, kịp thời, giảm áp lực cho công tác quản lý, tạm giữ người nghiện ma túy.

Quy định trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt tại phiên họp xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc (sơ thẩm) thì Tòa án không hoãn phiên họp nhằm đề cao trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao, bảo đảm việc giải quyết vụ việc đúng thời hạn. Đối với phiên họp xem xét, giải quyết khiếu nại, kiến nghị, kháng nghị quyết định của Tòa án (phúc thẩm) thì giữ nguyên quy định hiện hành. Theo đó, Kiểm sát viên phải tham gia phiên họp, nếu vắng mặt thì Tòa án hoãn phiên họp.

Bổ sung quy định về tạm đình chỉ hoặc miễn chấp hành phần thời gian áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc còn lại để phù hợp với quy định của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025.

Dự thảo cũng rà soát, chỉnh sửa một số điều luật cụ thể để bảo đảm phủ hợp, thống nhất với Luật Phòng, chống ma túy. Trong đó, bỏ quy định về dẫn chiếu đến các điểm, khoản, điều cụ thể của Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Phòng, chống ma túy để bảo đảm tính ổn định của Pháp lệnh nếu sau này có sửa đổi, bổ sung.

Báo cáo thẩm tra về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, dự thảo Pháp lệnh không làm phát sinh thủ tục hành chính mới; bảo đảm phân cấp, phân quyền, bình đẳng giới và chính sách dân tộc. Việc sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh số cũng sẽ bảo đảm phù hợp với các quy định mới của Luật Phòng, chống ma túy năm 2025 và đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số.

Sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận, phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất sửa đổi bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.

Tại phiên họp, 100% ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội có mặt đã biểu quyết về nguyên tắc thông qua các nội dung đã thống nhất về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân.