Luật sư Nguyễn Đình Duy Quang cho biết, trong một số trường hợp, việc sản xuất, sử dụng biển số giả có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về “Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”; tội “Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức” quy định tại Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.
Ngày 8-7, trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại 2 chiếc ô tô cùng mang biển số 98A-626.86. Theo người đàn ông quay clip chia sẻ, biển số xe 98A-626.86 được đăng ký cho xe ô tô Ford Everest màu đen của ông. Khi ông đang lưu thông trên đường thì bất ngờ bắt gặp một chiếc ô tô màu trắng cũng lắp biển số giống hệt xe của mình tại Km77+400 quốc lộ 17, tỉnh Bắc Ninh.

Thông tin từ Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) Bộ Công an, từ phản ánh của người dân gửi đến fanpage Phòng CSGT Công an tỉnh Bắc Ninh, lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý một trường hợp sử dụng biển kiểm soát giả để tham gia giao thông.
Tiến hành xác minh, đến ngày 1-7, tại Km77+400 Quốc lộ 17, lực lượng CSGT phát hiện và dừng kiểm tra chiếc xe gắn biển số 98A-626.86.
Làm việc với cơ quan công an, người điều khiển là anh V.V.X (trú phường Yên Dũng, tỉnh Bắc Ninh) khai nhận đã mua lại chiếc xe cũ nhưng chưa thực hiện thủ tục sang tên. Để lưu thông, người này đặt mua biển số qua mạng rồi gắn lên phương tiện.
Căn cứ kết quả xác minh, lực lượng CSGT đã lập biên bản đối với người điều khiển về hai hành vi vi phạm gồm: đưa phương tiện gắn biển số không do cơ quan có thẩm quyền cấp tham gia giao thông và điều khiển phương tiện không có chứng nhận đăng ký xe.
Theo quy định hiện hành, tổng mức xử phạt đối với hai hành vi trên lên tới 44 triệu đồng. Ngoài ra, người vi phạm bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe và bị tịch thu biển kiểm soát giả.
Phân tích về mặt pháp lý, luật sư Nguyễn Đình Duy Quang, theo quy định tại khoản 17 Điều 9 Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024, hành vi sử dụng trái phép biển số xe, điều khiển xe nhưng gắn biển số không do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp, gắn biển số không đúng vị trí là hành vi bị nghiêm cấm. Khi tham gia giao thông, bắt buộc phải gắn biển số đối với xe ô tô theo điểm a khoản 1 Điều 35 Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024.
Theo quy định tại Điều 4 Thông tư 79/2024/TT-BCA, cơ quan đăng ký xe và cấp biển số cho các xe cơ giới của người dân sử dụng thuộc thẩm quyền của các cơ quan: Phòng Cảnh sát giao thông, Công an cấp xã. Do đó, các cá nhân, tổ chức sản xuất, cấp biển số xe và sử dụng biển số không do cơ quan có thẩm quyền cấp đều là hành vi vi phạm pháp luật.
Hành vi điều khiển xe gắn biển số không đúng với chứng nhận đăng ký xe hoặc gắn biển số không do cơ quan có thẩm quyền cấp thì sẽ bị xử phạt từ 20.000.000 đến 26.000.000 đồng theo điểm a khoản 8 Điều 14 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Ngoài ra còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là bị tịch thu biển số, bị trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Đối với trường hợp xe không phải do chính chủ điều khiển, việc đưa phương tiện gắn biển số không đúng với chứng nhận đăng ký xe hoặc gắn biển số không do cơ quan có thẩm quyền cấp tham gia giao thông, chủ xe ô tô cũng có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 26.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 40.000.000 đồng đến 52.000.000 đồng đối với tổ chức theo điểm d khoản 13 Điều 32 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Ngoài ra có thể bị áp dụng thêm hình thức phạt bổ sung là tịch thu biển số.
Luật sư Nguyễn Đình Duy Quang cho biết thêm, đối với hành vi mua bán biển số xe không phải là biển số do cơ quan nhà nước có thẩm quyền sản xuất hoặc không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 20.000.000 đồng đến 24.000.000 đồng đối với tổ chức theo khoản 1 Điều 31 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Đối với hành vi sản xuất biển số trái phép sẽ bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với cá nhân, từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với tổ chức theo khoản 2 Điều 31 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Ngoài ra, hành vi sản xuất, mua bán trên còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu biển số, phương tiện sản xuất và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính.
Trong một số trường hợp, việc sản xuất, sử dụng biển số giả có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”; “Sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức” quy định tại Điều 341 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 2 năm. Trong trường hợp nghiêm trọng, hình phạt nặng nhất có thể lên đến 7 năm tù.
Theo luật sư Nguyễn Đình Duy Quang, việc sử dụng biển số giả thường đi kèm với việc sử dụng giấy đăng ký xe giả. Thời gian vừa qua, đã có nhiều bản án xét xử về tội danh trên, trong đó ghi nhận hành vi sử dụng biển số xe giả và giấy đăng ký xe giả.
Khi người dân phát hiện xe ô tô khác sử dụng đúng biển số xe của mình hoặc có dấu hiệu bất thường, cần báo ngay cho lực lượng chức năng để kịp thời xác minh, xử lý.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.