Sự đồng thuận xã hội là nền móng vững chắc kiến tạo tương lai

“Nền móng” vững chắc

Lịch sử của các đô thị lớn trên thế giới đều phải trải qua quá trình mở rộng không gian phát triển. Hà Nội cũng không nằm ngoài quy luật đó. Từ hệ thống đường sắt đô thị, các cầu vượt sông đến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và nhiều dự án hạ tầng trọng điểm khác, tất cả đều hướng tới mục tiêu mở rộng không gian đô thị, nâng cao năng lực giao thông, cải thiện chất lượng sống và tạo động lực phát triển lâu dài cho Thủ đô. Tuy nhiên, đi cùng những công trình ấy là sự thay đổi về nơi ở, sinh kế của người dân. Vì vậy, việc phát sinh những băn khoăn, kiến nghị trong quá trình triển khai là điều khó tránh khỏi.

Nhận thức rõ điều đó, lãnh đạo thành phố Hà Nội nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu giải phóng mặt bằng phải gắn với bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Trong chỉ đạo đối với các dự án trọng điểm, thành phố yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung tháo gỡ những vướng mắc về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; đồng thời không để phát sinh những điểm nóng do thiếu thông tin hoặc chậm giải quyết kiến nghị của người dân. Điều đó không chỉ đảm bảo tiến độ xây dựng mà còn là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin và sự đồng thuận xã hội.

Kinh nghiệm thực tế cho thấy, ở nhiều địa phương, việc công khai quy hoạch, phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, cùng với các cuộc đối thoại trực tiếp giữa chính quyền và người dân đã góp phần tháo gỡ nhiều vướng mắc ngay từ cơ sở. Khi thông tin được minh bạch, quyền lợi chính đáng được bảo đảm và những kiến nghị xác đáng được tiếp thu, đa số người dân đều chia sẻ với chủ trương phát triển của thành phố.

Tuy nhiên, quy mô dự án càng lớn thì càng dễ trở thành tâm điểm chú ý của dư luận. Chỉ một đoạn video bị cắt ghép, một thông tin chưa được kiểm chứng hoặc một vụ việc cá biệt cũng có thể lan truyền nhanh chóng trên không gian mạng, làm sai lệch cách nhìn về một chủ trương lớn của Thành phố. Vì vậy, cần phân biệt rạch ròi giữa kiến nghị chính đáng của người dân với những hành vi lợi dụng các kiến nghị đó để dẫn dắt, lèo lái dư luận theo hướng tiêu cực. Người dân có quyền phản ánh, góp ý, kiến nghị và khiếu nại theo quy định của pháp luật. Các cơ quan nhà nước có trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết và trả lời công khai. Nhưng khi những ý kiến ấy bị cắt khỏi bối cảnh, bị thêm thắt những thông tin chưa được kiểm chứng hoặc bị quy chụp thành sự phản đối của toàn xã hội, thì câu chuyện đã không còn dừng lại ở việc phản ánh tâm tư của người dân, mà là sự bóp méo chủ trương phát triển của Thành phố.

Do đó, tạo sự đồng thuận xã hội không chỉ là điều kiện để các công trình trọng điểm được triển khai đúng tiến độ, mà còn là lá chắn trước những thông tin sai lệch trên không gian mạng. Sự đồng thuận thật sự phải được tạo ra bằng sự minh bạch trong thông tin, sự công bằng trong thực thi chính sách và lợi ích hợp pháp của người dân. Có như vậy, những luận điệu xuyên tạc sẽ khó có thể tác động đến dư luận và cản trở bước phát triển của Thủ đô.

Khi những băn khoăn bị biến thành công cụ xuyên tạc

Đầu năm 2026, Công an thành phố Hà Nội đã phát đi cảnh báo về việc một số đối tượng lợi dụng thông tin liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm để tung tin sai sự thật, bịa đặt về chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nhằm gây hoang mang trong dư luận. Cảnh báo này cho thấy một thực tế đáng chú ý là cùng với quá trình tăng tốc triển khai các công trình trọng điểm, trên không gian mạng cũng xuất hiện những thông tin bị cắt ghép, bóp méo sự thật nhằm dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực.

Các đối tượng đã dùng mọi thủ đoạn tinh vi để lan truyền thông tin sai sự thật nhằm tạo dư luận trái chiều, mục đích là làm mất sự đồng thuận, mất ổn định trật tự xã hội. Chúng không phủ nhận trực tiếp chủ trương phát triển của Hà Nội mà khai thác những băn khoăn có thật của một bộ phận người dân để tạo dựng một bức tranh sai lệch về toàn bộ dự án. Từ một vài trường hợp còn có ý kiến về phương án bồi thường hoặc tái định cư, nhiều bài viết đã vội vàng sử dụng những cụm từ như “người dân phản đối”, “hàng nghìn hộ dân không đồng tình” hay “làn sóng phản đối dự án”. Một số video và bài đăng của BBC News Tiếng Việt và RFA Tiếng Việt về Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng chủ yếu khai thác ý kiến của một số trường hợp cụ thể nhưng không phản ánh đầy đủ quá trình đối thoại, giải quyết kiến nghị cũng như những khu vực đã tạo được sự đồng thuận.

Một thủ pháp khác mà các thế lực thù địch sử dụng là cắt ghép thông tin. Thay vì phản ánh toàn bộ quá trình triển khai dự án, một số nội dung chỉ tập trung vào việc thu hồi đất hoặc di dời dân cư, trong khi gần như không đề cập đến quy hoạch tổng thể, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Khi người tiếp nhận chỉ được cung cấp một phần thông tin, rất dễ hình thành nhận thức phiến diện rằng các dự án chỉ đem lại thiệt thòi cho người dân mà không nhìn thấy mục tiêu phát triển lâu dài của thành phố.

Tinh vi hơn là việc đánh tráo khái niệm giữa quyền kiến nghị của người dân với sự phản đối chủ trương phát triển. Trên thực tế, phản ánh, góp ý hay khiếu nại là quyền hợp pháp của công dân và cũng là cơ sở để các cơ quan chức năng hoàn thiện chính sách. Thế nhưng, một số bài viết lại cố tình diễn giải những kiến nghị đó thành biểu hiện của “sự phản đối chính quyền”, từ đó tạo cảm giác về những mâu thuẫn xã hội sâu sắc vốn không phản ánh đúng bản chất sự việc. Để gia tăng tác động tâm lý, một số nội dung còn sử dụng các phép so sánh khiên cưỡng như “Thủ Thiêm thứ hai”, “xóa trắng khu dân cư”, “lợi ích nhóm”... nhằm đánh vào cảm xúc người đọc nhiều hơn là dựa trên chứng cứ. Sau khi xuất hiện trên một số kênh truyền thông chống đối ở nước ngoài, các nội dung này tiếp tục được cắt thành nhiều đoạn ngắn, lan truyền trên Facebook, TikTok, YouTube và các hội nhóm địa phương kèm theo những bình luận mang tính suy diễn. Chính quá trình chia nhỏ thông tin đã khiến nhiều người chỉ tiếp cận từng lát cắt của sự việc mà không có điều kiện kiểm chứng toàn bộ quá trình.

Tuy nhiên, những luận điệu ấy chỉ có thể tác động tiêu cực tới xã hội khi dựa vào những vấn đề có thật trong đời sống. Vì vậy, cách phản bác hiệu quả nhất không phải là tranh cãi với tin giả mà là chủ động công khai thông tin, đối thoại với người dân và giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng. Khi sự thật được truyền tải đầy đủ, minh bạch và nhanh hơn tin đồn thì đương nhiên những thông tin cắt ghép hay suy diễn sẽ khó có thể dẫn dắt dư luận và khó có chỗ đứng trong quá trình phát triển của Thủ đô.

Sự phát triển của một đô thị lớn chưa bao giờ là hành trình bằng phẳng. Những công trình mang tầm vóc chiến lược luôn đi cùng những thay đổi về không gian sống, sinh kế và lợi ích của người dân. Vì vậy, lắng nghe, đối thoại và giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng của nhân dân vừa là trách nhiệm của chính quyền, vừa là điều kiện để củng cố niềm tin và tạo dựng sự đồng thuận xã hội. Song cũng cần minh bạch rằng, quyền kiến nghị chính đáng của người dân không thể bị lợi dụng cho những mục đích xấu nhằm kích động tâm lý hoài nghi, phủ nhận chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Trong bối cảnh Hà Nội đang hiện thực hóa những quyết sách mang tầm nhìn nhiều thập niên, mỗi thông tin được kiểm chứng, mỗi tiếng nói khách quan và mỗi hành động có trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, cơ quan báo chí và người dân đều góp phần bảo vệ sự thật trước những thông tin sai lệch. Xét đến cùng, bảo vệ những công trình kiến tạo tương lai của Thủ đô không chỉ là bảo vệ những dự án phát triển, mà còn là bảo vệ niềm tin, sự đồng thuận xã hội và khát vọng xây dựng Hà Nội ngày càng văn hiến, văn minh, hiện đại. Những cây cầu có thể nối đôi bờ sông Hồng, những tuyến metro có thể rút ngắn khoảng cách địa lý, nhưng chỉ có niềm tin và sự đồng thuận xã hội mới tạo nên nền móng bền vững cho hành trình kiến tạo tương lai của Thủ đô.