Giữa nhịp sống đô thị ngày càng hối hả, nhiều gia đình ở Hà Nội đang tận dụng sân thượng, ban công để trồng rau, cây ăn quả.
Không chỉ tạo nguồn thực phẩm sạch cho bữa ăn hằng ngày, những khu vườn trên cao còn góp phần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và xây dựng lối sống xanh trong mỗi gia đình.
Từ khoảng sân thượng rộng 30m² từng bỏ trống, từ năm 2019, chị Phạm Thị Thu Trang (phường Đông Ngạc) đã cùng chồng cải tạo thành vườn rau xanh với kinh phí khoảng 10 triệu đồng. Vợ chồng chị tận dụng thùng xốp, bố trí trồng các loại rau theo mùa để phục vụ nhu cầu sinh hoạt của gia đình. Ban đầu, chị Phạm Thị Thu Trang thử nghiệm mô hình trồng rau thủy canh tại ban công. Tuy nhiên, diện tích hạn chế và thiếu ánh sáng khiến sản lượng không đáp ứng nhu cầu sử dụng. Sau thời gian tìm hiểu, hai vợ chồng quyết định chuyển khu vườn lên sân thượng, sử dụng đất trồng trong thùng xốp và trồng các loại rau theo mùa vụ.
Để có được khu vườn như hiện nay, vợ chồng chị Phạm Thị Thu Trang đã dành nhiều thời gian nghiên cứu kỹ thuật canh tác, chăm sóc cây hoàn toàn theo phương pháp thủ công, hạn chế tối đa việc sử dụng hóa chất. Những ngày mưa nhiều, vợ chồng chị tự bắt sâu, bắt sên, sáng sớm thụ phấn cho các loại bầu bí, trời nắng to thì xách nước lên tưới tiêu đều đặn mỗi sáng và tối... Sau này, vợ chồng chị lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt tự động, giúp việc chăm sóc rau thuận tiện hơn.
Hiện nay, khu vườn của gia đình chị Phạm Thị Thu Trang luôn duy trì nhiều loại rau theo mùa như: Cải, bắp cải, su hào, súp lơ, cà chua, rau muống, mồng tơi, rau đay, bầu, bí cùng nhiều loại rau gia vị như gừng, sả, lá lốt... Nhờ trồng gối vụ, gia đình gần như không phải mua rau xanh hằng ngày và có thêm nguồn thực phẩm an toàn cho các bữa ăn. Theo chị Phạm Thị Thu Trang, giá trị lớn nhất của khu vườn không chỉ nằm ở số tiền tiết kiệm được mà còn ở việc tận dụng hiệu quả diện tích vốn bị bỏ không. Mỗi ngày, các thành viên trong gia đình có thêm thời gian chăm sóc cây cối, các con được trải nghiệm việc gieo trồng, thu hoạch rau ngay tại nhà. “Vườn rau tại nhà mang lại nhiều lợi ích. Tôi không mất nhiều thời gian đi chợ, trong khi các bữa ăn của gia đình luôn có rau sạch; cần rau gia vị có thể lên vườn hái xuống được luôn. Các con tôi rất thích thú khi lên vườn hái rau, tưới rau cùng bố mẹ”, chị Phạm Thị Thu Trang nói.
Cũng với mong muốn xây dựng không gian sống xanh và chủ động nguồn thực phẩm sạch, chị Nguyễn Thị Thanh Thúy (xã Hoài Đức) đã dành nhiều tâm huyết để xây dựng khu vườn sân thượng rộng hơn 50m² trên tầng cao nhất của ngôi nhà. Sau khi hoàn thiện nhà ở, vợ chồng chị tự thiết kế và thi công toàn bộ khu vườn. Nhiều vật liệu làm vườn được gia đình chị tận dụng để giảm chi phí đầu tư: Thùng xốp cũ được thu gom làm chậu trồng cây, mùn mía xin từ các quán nước để ủ làm giá thể, các loại phụ phẩm hữu cơ trong sinh hoạt được tận dụng để chăm bón cho cây trồng. Nhờ khu vườn, gia đình vừa giảm lượng rác thải phát sinh hằng ngày, vừa tiết kiệm đáng kể chi phí cho trồng trọt, chăm bón.
Khu vườn của chị Nguyễn Thị Thanh Thúy được chia thành hai khu vực riêng biệt, gồm: Khu trồng rau màu theo mùa và khu trồng cây ăn quả lâu năm. Sau gần một năm, khu vườn đã cho thu hoạch nhiều loại rau xanh, cà chua, dưa chuột, su hào, súp lơ và các loại dưa. Nguồn thực phẩm sạch được bổ sung thường xuyên giúp gia đình giảm chi phí mua sắm thực phẩm hằng ngày. Chị Nguyễn Thị Thanh Thúy cho biết: “Làm vườn sân thượng không quá khó nếu có sự kiên trì và đam mê. Điều quan trọng là tận dụng tốt không gian sẵn có, sử dụng hợp lý nguồn vật liệu, hạn chế lãng phí và ưu tiên các phương pháp canh tác thân thiện với môi trường. Không chỉ mang lại rau sạch, khu vườn còn là nơi thư giãn sau những giờ làm việc căng thẳng, giúp các thành viên trong gia đình gắn kết hơn”.
Những mô hình vườn rau trên sân thượng không chỉ góp phần giảm chi tiêu sinh hoạt, tận dụng hiệu quả diện tích nhà ở mà còn từng bước hình thành lối sống xanh, tiết kiệm, lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường ở nhiều gia đình đang sinh sống tại Hà Nội. Những khu vườn nhỏ trên cao ấy đang trở thành điểm nhấn của lối sống xanh, bền vững giữa lòng đô thị.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.