Sớm đưa Dự án tu bổ, tôn tạo di tích Thành cổ Diên Khánh về đích

Thành cổ Diên Khánh - di tích lịch sử, văn hóa nổi tiếng trong hệ thống các di tích cấp quốc gia, nằm cách trung tâm Nha Trang 10km về phía Tây. Công trình được xây dựng vào năm 1793, trải qua 230 năm, đến nay thành vẫn còn nguyên giá trị về lịch sử, văn hóa, kiến trúc. Dù được đầu tư tu bổ, phục hồi nhiều lần, nhưng Thành cổ Diên Khánh vẫn chưa kết nối toàn tuyến thành đất, hộ thành hào bị bồi lấp, đường đi dưới chân thành bên trong không có, chưa giải tỏa các hộ dân trong phạm vi khoanh vùng bảo vệ di tích…

Cuối năm 2023, UBND tỉnh Khánh Hòa đã phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng Dự án tu bổ, tôn tạo di tích Thành cổ Diên Khánh. Dự án sẽ hoàn chỉnh kiến trúc - cảnh quan góp phần cải tạo không gian khu vực; tạo động lực phát triển kinh tế - văn hóa xã hội của địa phương cũng như của tỉnh.

Tháng 12/2024, Dự án tu bổ, tôn tạo Thành cổ Diên Khánh được Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa (chủ đầu tư) triển khai với tổng kinh phí gần 226 tỷ đồng, từ ngân sách tỉnh và nguồn thu để lại cho đầu tư của Trung tâm Bảo tồn Di tích tỉnh Khánh Hòa. Các hạng mục của dự án gồm: xây mới tường rào nhà trạm bơm cấp nước; xây dựng lan can dọc đường bê tông trên kè; lát gạch tuyến thành đất và quét vôi ve chỉnh trang lại các cổng thành; tuyến đường theo đường ranh giới bảo vệ trong; các tiểu công viên; tu bổ, phục hồi tuyến thành đất; phục hồi hộ thành hào...

Sau một năm triển khai, các hạng mục hộ thành hào, trạm bơm, tuyến thành đất (phần tiếp giáp hộ thành hào), xây cầu cổng Hậu và tôn tạo, chỉnh trang các cầu cổng Nam, cổng Đông và cổng Tây đang được thi công với sản lượng đạt hơn 30% khối lượng.

Tháng 11/2025, tại địa bàn xã Diên Khánh có mưa lớn kèm theo lũ lụt đã gây ra nhiều thiệt hại về trang thiết bị máy móc (xe máy múc, xe ủi, xe lu, xe ô tô vận chuyển 5 tấn - 7 tấn), vật tư, vật liệu trên công trình (đất, cát, xi măng...) và một số hạng mục công trình bị hư hại đáng kể. Sau khi nước rút, nhà thầu thi công đã khẩn trương tiến hành kiểm tra tình trạng dự án và tổ chức rào chắn cảnh báo về công tác an toàn lao động, khu vực nguy hiểm trên công trường. Đồng thời, nhà thầu cũng khẩn trương sửa chữa các trang thiết bị, máy móc bị hư hỏng để sớm vận hành thi công trong công trình.

Đến nay, các hạng mục thi công bên ngoài tuyến thành đất như tu bổ, tôn tạo hộ thành hào; xây mới 1 trạm bơm; sửa chữa đường bê tông theo đường ranh giới ngoài; xây cầu tại cổng Hậu và tôn tạo, chỉnh trang các cầu cổng Nam, cổng Đông, cổng Tây, khối lượng đạt khoảng 85%.

Các hạng mục tu bổ, phục hồi tuyến thành đất còn đang vướng mặt bằng các hộ dân tiếp giáp thành chưa di dời nên chưa triển khai thi công đồng loạt, khối lượng đạt khoảng 35%.

Đại diện chủ đầu tư cho biết, hiện dự án vẫn đang vướng công tác giải phóng mặt bằng triển khai thi công. Bên cạnh đó, đơn vị đang triển khai thủ tục điều chỉnh dự án và đã tham mưu UBND tỉnh trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định (các hạng mục bổ sung) để có cơ sở bổ sung kinh phí giải phóng mặt bằng làm cơ sở tiếp tục thực hiện hoàn thành dự án theo đúng thời gian quy định.

Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa cũng đề nghị UBND xã Diên Khánh tăng cường thông tin, tuyên truyền về dự án đang triển khai trên địa bàn, vận động các hộ dân trong khu vực thi công giữ gìn vệ sinh môi trường, không xả rác thải, nước thải vào khu vực dự án; đồng thời, đối với các hộ dân thuộc diện đền bù, giải tỏa, sớm phối hợp bàn giao mặt bằng. Bên cạnh đó, UBND xã Diên Khánh cần tích cực chỉ đạo Chi nhánh Phát triển quỹ đất khu vực Diên Khánh khẩn trương hoàn thành công tác di dời hạ tầng, bảo đảm điều kiện triển khai thi công và hoàn thành dự án đúng tiến độ đã được phê duyệt trong năm 2026.