Chỉ trong đầu tháng 4-2026, người dân đến Hệ thống Tiêm chủng VNVC tiêm phòng dại tăng khoảng 30%. Người dân đi tiêm chủ yếu do bị chó mèo nhà nuôi hoặc thả rông cắn cào, một số khác bị chuột, khỉ cắn. Ngoài ra, nhiều người chủ động đi tiêm dự phòng.

Mới đây, Trung tâm Tiêm chủng VNVC Thanh Trì (Hà Nội) tiếp nhận một nam thanh niên (29 tuổi) đến tiêm phòng bệnh dại. Người này bị chó thả rông cắn khi đến Quảng Trị.
Tương tự, bé M.A (10 tuổi ở thành phố Hồ Chí Minh) được mẹ đưa đi tiêm vắc xin phòng bệnh dại tại Trung tâm Tiêm chủng VNVC Huỳnh Tấn Phát. Mẹ bé cho biết, bé bị mèo nhà nuôi cào chảy máu ở tay trong lúc chơi đùa. Đọc thông tin đã có nhiều ca bệnh dại tử vong nên chị đưa con tiêm vắc xin ngay lập tức.
Bên cạnh số người bị chó thả rông nghi dại hoặc chó, mèo nhà nuôi cắn, cào, các Trung tâm Tiêm chủng VNVC cũng ghi nhận nhiều người tiêm trước phơi nhiễm do lo ngại mắc bệnh.
Đơn cử như tại VNVC Phan Thiết tiếp nhận 6 người trong gia đình của bà Trần Thị Ước (62 tuổi, ở Lâm Đồng) đến tư vấn tiêm vắc xin dại. Bà Ước cho biết, ở khu phố có một con chó nghi mắc bệnh dại cắn nhiều người và lo ngại người nhà có thể vô tình lây vi rút dại, nhất là các cháu nhỏ. Tìm hiểu vắc xin có thể tiêm trước khi bị cắn cào nên bà đưa cả nhà cùng đi tiêm, mỗi người được chỉ định tiêm trước phơi nhiễm với phác đồ 3 mũi.
Cũng trong thời điểm này, tại thành phố Hồ Chí Minh đã ghi nhận 3 ca tử vong do bệnh dại. Ngoài ra, tại nhiều địa phương trên cả nước cũng xuất hiện ổ dịch và tổng số ca tử vong do bệnh dại trên cả nước trong hơn 3 tháng đầu năm nay là 12 trường hợp cho thấy, năm nay bệnh dại đến sớm hơn.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hồ Chí Minh cảnh báo, nắng nóng làm tăng nguy cơ lây lan, trong khi bệnh dại chắc chắn gây tử vong khi đã phát bệnh. Thế nhưng, hiện vẫn còn nhiều người chủ quan, chậm xử trí hoặc tin vào các biện pháp chưa được kiểm chứng, dẫn đến những hậu quả rất đáng tiếc, đặc biệt là ở trẻ nhỏ.
Bác sĩ chuyên khoa I Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, vi rút dại có trong nước bọt của động vật có vú máu nóng như chó, mèo, khỉ, chuột… Vi rút này có thể lây sang người qua vết cắn, vết cào, hoặc khi nước bọt của động vật nhiễm bệnh tiếp xúc với vùng da bị tổn thương, niêm mạc mắt, mũi, miệng.
“Sau khi xâm nhập cơ thể, vi rút không gây bệnh ngay lập tức mà thường khu trú tạm thời ở mô cơ, rồi âm thầm di chuyển dọc theo hệ thần kinh ngoại biên về tủy sống và não bộ. Khi vi rút đã xâm nhập vào hệ thần kinh trung ương và gây triệu chứng lâm sàng, tỷ lệ tử vong gần như 100%”, bác sĩ Đạo lưu ý.

Điều nguy hiểm là thời gian ủ bệnh của dại rất khác nhau, có thể chỉ 7-10 ngày nhưng cũng có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí lâu hơn. Vị trí vết thương càng gần thần kinh trung ương như vùng đầu, mặt, cổ, hoặc ở nơi có nhiều đầu mút thần kinh như ngón tay, ngón chân, nguy cơ vi rút lên não càng nhanh, thời gian ủ bệnh càng ngắn.
Các biểu hiện lâm sàng điển hình của bệnh dại khi đã phát bệnh gồm sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng, kích thích, co giật, tăng tiết nước bọt, rối loạn thần kinh thực vật, vã mồ hôi, tụt huyết áp… Đây là giai đoạn rất nặng và hầu như không thể cứu chữa. Chính vì vậy, dại là bệnh bắt buộc phải phòng từ sớm, không được chờ triệu chứng.
Theo các chuyên gia y tế, các nhóm được khuyến cáo nên cân nhắc tiêm phòng dại trước phơi nhiễm, gồm: Trẻ em thường xuyên tiếp xúc với chó mèo, người nuôi thú cưng, bác sĩ thú y, nhân viên phòng xét nghiệm dại, người làm nghề giết mổ động vật, lực lượng cứu hộ động vật, người đi du lịch hoặc công tác đến vùng sâu vùng xa, nơi khó tiếp cận vắc xin và huyết thanh kháng dại, cũng như những người thường xuyên hoạt động trong hang động hoặc môi trường có nguy cơ tiếp xúc với động vật mang mầm bệnh.
Đối với những người chưa từng bị chó, mèo cắn hoặc cào vẫn có thể chủ động tiêm vắc xin phòng dại trước phơi nhiễm với lịch tiêm gồm 3 mũi. Khi đã tiêm đủ phác đồ này, nếu không may bị động vật nghi mắc dại cắn sau đó, người dân chỉ cần tiêm bổ sung 2 mũi vắc xin và không cần tiêm huyết thanh kháng dại.
Hệ thống Tiêm chủng VNVC với hơn 260 trung tâm trên toàn quốc luôn có đầy đủ vắc xin phòng dại thế hệ mới, được sản xuất công nghệ hiện đại, không gây ra các phản ứng phụ. Vắc xin được bảo quản nghiêm ngặt trong hệ thống dây chuyền lạnh đạt chuẩn GSP, duy trì ổn định ở nhiệt độ từ 2-8 độ C nhằm đảm bảo chất lượng trước khi sử dụng. Trong dịp nghỉ lễ 30-4 và 1-5 sắp tới, hơn 260 trung tâm tiêm chủng VNVC vẫn hoạt động xuyên lễ để phục vụ người dân tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch, không làm gián đoạn phác đồ.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.