Thị trường ô tô Việt Nam đang chứng kiến nghịch lý khi doanh số toàn thị trường tiếp tục tăng trưởng nhưng các dòng sedan phổ thông – từng là biểu tượng của ô tô gia đình – ngày càng thu hẹp chỗ đứng.

Theo Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), doanh số sedan toàn thị trường đạt 3.080 xe trong tháng 7, tăng đáng kể so với tháng trước. Khi cộng thêm doanh số của Hyundai Thành Công, lượng sedan bán ra trên toàn thị trường tháng vừa qua đã đạt 3.457 xe.
Đây là tín hiệu tích cực sau nhiều tháng trầm lắng của phân khúc, song nếu đặt trong bối cảnh toàn thị trường, sedan tháng vừa qua vẫn chỉ chiếm một tỷ trọng nhỏ. Trong tháng 7, SUV bán được tới 7.129 xe, MPV đạt 4.401 xe.
Đáng chú ý, động lực tăng trưởng của sedan tháng qua gần như đến hoàn toàn từ các thương hiệu Nhật Bản. Toyota Vios tiếp tục là mẫu sedan bán chạy nhất thị trường với 968 xe. Không chỉ duy trì vị trí dẫn đầu, Vios còn được Toyota tiếp tục kích cầu bằng chương trình hỗ trợ 100% lệ phí trước bạ trong tháng 8.
Honda City cũng có tháng kinh doanh khả quan với hơn 1.000 xe bán ra, trở thành mẫu xe đóng góp lớn nhất vào doanh số ô tô Honda Việt Nam.
Ở phân khúc sedan hạng C, Mazda3 tiếp tục là cái tên nổi bật nhất khi đạt 194 xe trong tháng. Con số này không lớn, nhưng vẫn vượt khá xa nhiều đối thủ cùng phân khúc.
Phần còn lại của thị trường sedan cũng cho thấy dấu hiệu co cụm rõ rệt. Toyota Corolla Altis chỉ bán được 14 xe, và đã bị loại hỏi danh mục sản phẩm của hãng xe Nhật Bản tại Việt Nam. Trong khi đó, Camry đạt tổng cộng 166 xe, bao gồm cả phiên bản hybrid (HEV). Honda Civic chỉ đạt vài chục xe trong tháng, còn Accord đã hoàn toàn mất dạng.

Đặc biệt, nhóm sedan Hàn Quốc từng rất thành công tại Việt Nam lại đang trải qua giai đoạn khó khăn nhất. Nhiều mẫu xe có doanh số rất thấp, thậm chí một số gần như không phát sinh lượng bán trong tháng 7. Điều này trái ngược hoàn toàn với giai đoạn 2019-2022, khi Accent từng nhiều lần vượt Vios để dẫn đầu toàn thị trường.
Một gương mặt hiếm hoi là Skoda Slavia tuy mới ra mắt chưa lâu, nhưng số lượng "ra đường" không lớn.
Xu hướng hiện nay cho thấy, sự suy giảm của sedan không còn mang tính chu kỳ mà đã trở thành sự thay đổi về cấu trúc thị trường. Và sedan ở Việt Nam từ chỗ đại trà và phổ biến, nay đã trở thành phân khúc "ngách".
Trước đây, sedan được ưa chuộng nhờ giá bán hợp lý, khả năng tiết kiệm nhiên liệu và thiết kế phù hợp với nhu cầu sử dụng trong đô thị. Tuy nhiên, những lợi thế này đang dần mất đi khi khoảng cách giá giữa sedan và các mẫu xe gầm cao ngày càng thu hẹp.
Quan trọng hơn, thị hiếu của khách hàng Việt đã thay đổi. Người mua xe lần đầu không còn coi sedan là lựa chọn mặc định mà ưu tiên những mẫu xe có không gian rộng hơn, tư thế lái cao hơn và tính đa dụng tốt hơn. Điều này khiến ngay cả những mẫu sedan từng rất thành công cũng liên tục suy giảm doanh số.
Một yếu tố khác là chiến lược sản phẩm của các hãng xe. Trong vài năm gần đây, phần lớn nguồn lực phát triển đều được dành cho SUV, crossover và xe điện. Sedan không còn được ưu tiên ra mắt thế hệ mới, trong khi các chương trình khuyến mại cũng tập trung nhiều hơn vào những dòng xe có khả năng tăng trưởng.
Ngay cả Toyota - thương hiệu gắn liền với sedan tại Việt Nam - hiện cũng có mẫu bán chạy nhất là Yaris Cross chứ không còn Vios.
Mazda đạt doanh số chủ yếu nhờ CX-5 thay vì Mazda3. Honda cũng dựa nhiều vào các dòng xe gầm cao bên cạnh City. Điều đó cho thấy ngay chính các hãng xe cũng đang chuyển trọng tâm khỏi sedan.

Trong ngắn hạn, sedan vẫn sẽ tồn tại nhờ nhóm khách hàng yêu thích cảm giác lái, khả năng vận hành ổn định và mức tiêu hao nhiên liệu thấp.
Tuy nhiên, quy mô phân khúc nhiều khả năng sẽ tiếp tục thu hẹp. Nếu xu hướng hiện nay tiếp tục kéo dài, những cái tên như Mazda3 có thể trở thành "kẻ sống sót cuối cùng" của phân khúc sedan phổ thông tại Việt Nam.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.