Sản phẩm OCOP của Hợp tác xã Khánh Lâm và chuyện “lên sàn số”

Đặc biệt, bằng việc đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử và đẩy mạnh bán hàng trên nền tảng số, hợp tác xã từng bước mở rộng thị trường, nâng cao giá trị sản phẩm, hướng tới nâng hạng OCOP và tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Giữ nghề bằng công nghệ

Anh Phùng Đình Hồng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Sản xuất Khánh Lâm cho biết: Cách đây 30 năm, gia đình có nghề thu mua lạc của người dân tại khu vực Ba Vì và các địa phương lân cận để phục vụ xuất khẩu. Từ khoảng năm 2007, khi hoạt động xuất khẩu giảm, gia đình chuyển hướng đầu tư máy móc ép dầu, vừa phục vụ nhu cầu của người dân, vừa tận dụng nguồn nông sản sẵn có. Đến giai đoạn 2009-2010, cơ sở tiếp tục đầu tư thiết bị mới, mở rộng hoạt động ép dầu lạc, dầu vừng, dầu đậu tương (đậu nành) và nhận ép thuê theo yêu cầu của khách hàng.

Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường về nguồn gốc, chất lượng và an toàn thực phẩm, duy trì phương thức sản xuất truyền thống là chưa đủ. Muốn sản phẩm có chỗ đứng ổn định, cơ sở phải nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và chủ động tìm kiếm khách hàng. Năm 2024, gia đình anh Hồng và những người cùng chí hướng đã thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp và Sản xuất Khánh Lâm, đầu tư nhà xưởng, máy móc hiện đại để ép dầu, xử lý sản phẩm, đóng chai…, hoàn thiện hồ sơ pháp lý để bảo đảm điều kiện lưu thông trên thị trường.

“Bản thân tôi làm trong lĩnh vực kinh doanh vật tư nông nghiệp, nên nhận thấy tiềm năng của các sản phẩm chế biến từ nông sản sạch. Tôi tiếc nếu nghề truyền thống của gia đình không được tiếp tục phát triển, trong khi dầu ép từ nguyên liệu tự nhiên có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng thực phẩm chất lượng của người tiêu dùng. Vì vậy, tôi quyết định thành lập hợp tác xã, vừa gìn giữ nghề của bố mẹ, vừa phát triển sản phẩm theo hướng bài bản, bảo đảm chất lượng và mở rộng thị trường”, anh Hồng cho biết.

Đến đầu năm 2026, Hợp tác xã Nông nghiệp và Sản xuất Khánh Lâm đầu tư thêm hệ thống máy móc trị giá khoảng 3 tỷ đồng với các công đoạn lọc dầu, tách nước và xử lý sản phẩm bằng công nghệ hiện đại hơn. Quy trình sản xuất cơ bản gồm ép dầu, lọc qua hệ thống lọc, xử lý theo quy trình kỹ thuật, làm nguội rồi đóng chai. Việc đầu tư thiết bị nhằm nâng cao chất lượng, độ ổn định của sản phẩm và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Về chất lượng, Hợp tác xã đã có sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao từ năm 2024. Tháng 9-2026, Hợp tác xã tiếp tục nhận được các chứng nhận HACCP và HALAL, tạo thêm cơ sở để mở rộng thị trường, tiếp cận các hệ thống phân phối và nhóm khách hàng có yêu cầu riêng về tiêu chuẩn sản phẩm. Đây cũng là bước chuẩn bị cho kế hoạch nâng hạng OCOP từ 3 sao lên 4 sao trong năm 2026, hướng tới mục tiêu 5 sao vào năm 2028 của Hợp tác xã.

Hiện, mỗi tháng, Hợp tác xã Nông nghiệp và Sản xuất Khánh Lâm đưa ra thị trường khoảng 6.000 lít dầu. Theo chia sẻ của anh Hồng, để sản xuất một lít dầu vừng đen cần khoảng 3kg nguyên liệu, trong khi dầu đậu tương cần khoảng 8kg nguyên liệu… nên có giá thành khá cao. Hiện, dầu vừng đang được đơn vị bán giá khoảng 380.000 đồng/lít, dầu đậu tương khoảng 350.000 đồng/lít và dầu lạc khoảng 220.000 đồng/lít.

Mở rộng đầu ra từ nền tảng số

Nếu đầu tư công nghệ là điều kiện nâng cao chất lượng, thì tìm kiếm thị trường là bài toán quyết định khả năng phát triển lâu dài của hợp tác xã. Những ngày đầu đưa sản phẩm ra thị trường, Hợp tác xã Nông nghiệp và Sản xuất Khánh Lâm gặp không ít khó khăn trong việc tìm kiếm khách hàng, lựa chọn kênh phân phối và tạo dựng niềm tin đối với một thương hiệu còn mới.

Bước ngoặt đến vào năm 2022, khi còn mô hình chính quyền địa phương 3 cấp, huyện Ba Vì tổ chức chương trình tập huấn bán hàng trực tiếp và livestream trên các nền tảng số, Hợp tác xã Nông nghiệp và Sản xuất Khánh Lâm được tham gia, sau đó từng bước áp dụng kiến thức vào hoạt động kinh doanh.

Đến tháng 6-2022, đơn vị bắt đầu livestream bán hàng trên TikTok và các sàn thương mại điện tử, mở ra phương thức tiếp cận khách hàng mới. Đơn vị cũng nhận được sự hỗ trợ từ Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội thông qua các chương trình hội chợ, tuần hàng, xúc tiến thương mại cho các sản phẩm OCOP và làng nghề.

Theo anh Hồng, đến nay, Hợp tác xã đã bán được gần 20.000 đơn hàng qua các sàn thương mại điện tử. Sản phẩm không còn phụ thuộc chủ yếu vào nhóm khách hàng quen hoặc phạm vi tiêu thụ tại địa phương mà có cơ hội tiếp cận người mua ở nhiều tỉnh, thành phố.

Anh Hồng cho biết, bán hàng trực tuyến giúp hợp tác xã mở rộng thị trường mà không phải trực tiếp đưa hàng đến từng điểm bán. Hoạt động giao nhận, thanh toán được các nền tảng hỗ trợ, góp phần giảm chi phí vận hành và hạn chế tình trạng đọng vốn so với hình thức ký gửi hàng hóa tại cửa hàng, siêu thị.

Với một cơ sở sản xuất quy mô vừa, đây là lợi thế để chủ động hơn trong hoạt động kinh doanh. Hiện, đơn vị có 7 lao động là thành viên làm việc thường xuyên, được thực hiện đầy đủ các chế độ bảo hiểm theo quy định. Vào những thời điểm cần thêm nhân lực, hợp tác xã còn tạo việc làm thời vụ cho người dân địa phương với các công việc như sơ chế, nhặt lạc và đóng gói sản phẩm.

Tuy nhiên, kinh doanh trên nền tảng số cũng đòi hỏi sự thích ứng liên tục. Sản phẩm phải có chất lượng ổn định, thông tin rõ ràng; khâu tư vấn, đóng gói và giao hàng cần đáp ứng yêu cầu của khách hàng. Vì vậy, Khánh Lâm xác định bán hàng trực tuyến không đơn thuần là đưa sản phẩm lên sàn mà phải gắn với xây dựng uy tín thương hiệu và duy trì chất lượng dịch vụ.

Thời gian tới, Khánh Lâm tiếp tục phát triển thêm các kênh bán hàng trên Facebook và những nền tảng phù hợp, đồng thời tìm kiếm cơ hội đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị, mở rộng thị trường trong nước và từng bước tiếp cận thị trường nước ngoài. Cùng với đó, đơn vị tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để nâng hạng OCOP.

Hành trình phát triển sản phẩm OCOP của Hợp tác xã Nông nghiệp và Sản xuất Khánh Lâm cho thấy, để nông sản địa phương gia tăng giá trị, cơ sở sản xuất cần đồng thời bảo đảm chất lượng, xây dựng thương hiệu và chủ động thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới. Đây cũng là hướng đi để nghề truyền thống tiếp tục được gìn giữ, tạo việc làm và đóng góp vào phát triển kinh tế nông thôn tại xã Vật Lại.