Ra mắt Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam

Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Đặng Thanh Tùng cho biết, tài liệu lưu trữ quốc gia là nguồn sử liệu gốc đặc biệt quan trọng, phản ánh trung thực tiến trình lịch sử, văn hóa, tư duy quản trị và sự phát triển của đất nước qua các thời kỳ. Trong đó, Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn - hai khối di sản tư liệu thế giới được UNESCO ghi danh không chỉ là niềm tự hào của ngành Lưu trữ mà còn là tài sản vô giá của quốc gia, của dân tộc Việt Nam.

Việc ra mắt Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu không chỉ hiện thực hóa Luật Lưu trữ năm 2024 trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của nhân dân, mà còn phù hợp với thông lệ quốc tế, khi cơ quan lưu trữ quốc gia là địa chỉ tin cậy giới thiệu những tài liệu quý, tiêu biểu, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống của đất nước. Đây đồng thời là bước đi cụ thể nhằm triển khai chuyển đổi số trong lĩnh vực lưu trữ, đổi mới cách thức cung cấp thông tin, cách công chúng tiếp cận và sử dụng tài liệu lưu trữ.

Không gian này được kỳ vọng sẽ trở thành một điểm đến văn hóa có chiều sâu, một “lớp học lịch sử trực quan”, một hệ sinh thái học tập mở, phục vụ học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu, công chúng trong nước và bạn bè quốc tế.

Báo cáo khái quát kết quả nổi bật trong quá trình triển khai hai đề án bảo quản và phát huy giá trị tài liệu Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn, cũng như quá trình hình thành Không gian giới thiệu, Phó Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Nguyễn Thị Nga cho biết, trong gần 10 năm triển khai các đề án, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp bảo quản, tu bổ, phục chế và số hóa di sản theo đúng các nguyên tắc, khuyến nghị của UNESCO.

Từ những khối tài liệu cổ bị xuống cấp nghiêm trọng do thời gian và điều kiện tự nhiên, đội ngũ cán bộ lưu trữ đã từng bước làm chủ các quy trình bảo quản hiện đại; hàng nghìn tờ Châu bản được xử lý bết dính, hàng nghìn tấm Mộc bản bị mục mủn được cứng hóa, phục chế. Toàn bộ di sản đã được số hóa với độ phân giải cao và ghi microfilm bảo hiểm, qua đó góp phần bảo đảm an toàn lâu dài cho các khối tài liệu quý.

Cùng với công tác bảo quản, việc phát huy giá trị di sản được đẩy mạnh thông qua hàng trăm cuộc trưng bày, triển lãm, phim tư liệu, ấn phẩm chuyên khảo; phương thức giới thiệu tài liệu được đổi mới theo hướng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, từng bước mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng.

Trên cơ sở kết quả thực hiện các đề án và chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ về đổi mới phương thức công bố, giới thiệu tài liệu lưu trữ, trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã được cải tạo, nâng cấp để hình thành Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu ngay tại trung tâm Thủ đô Hà Nội.

Không gian được thiết kế gồm ba khu vực nội dung chính, trong đó trung tâm là Không gian Media hiện đại - nơi tài liệu lưu trữ được chuyển hóa thành nội dung media, dữ liệu số và các sản phẩm tương tác đa phương tiện. Bên cạnh đó là Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, giúp công chúng tiếp cận tổng quan, dễ tra cứu, tương tác và học tập từ tài liệu lưu trữ gốc thông qua các màn hình tương tác.

Đặc biệt, trong khuôn khổ lễ ra mắt, một số tài liệu lưu trữ gốc tiêu biểu về Quốc kỳ, Quốc ca, Quốc huy và Hiến pháp được lựa chọn giới thiệu tới công chúng - như những biểu tượng thiêng liêng của quốc gia, kết tinh ý chí, khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.

Ngoài ra, Không gian Lịch sử ngành Lưu trữ Việt Nam được bố trí với mục đích tôn vinh hành trình hình thành và phát triển của nghề lưu trữ, cùng những thế hệ người làm lưu trữ đã lặng thầm gìn giữ, bảo vệ và trao truyền các di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ quốc gia qua các thời kỳ.

Từ ngày 3-3-2026 (rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ), Không gian Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu sẽ chính thức mở cửa tự do đón khách tham quan từ 9h đến 16h các ngày trong tuần, tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, số 12 phố Đào Tấn, phường Giảng Võ, Hà Nội.

Để khởi động cho chuỗi hoạt động phục vụ công chúng với thông điệp “Khai trí đầu xuân - Tôn vinh văn hiến”, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đã giao các Trung tâm Lưu trữ quốc gia tổ chức trưng bày chuyên đề về Tết xưa qua Châu bản, Mộc bản triều Nguyễn, kết hợp với các hoạt động trải nghiệm tương tác độc đáo, như kỹ thuật in dập Mộc bản trên giấy dó và tặng chữ thư pháp đầu xuân ngay tại không gian này.

Các cá nhân, cơ quan, tổ chức, đoàn thể, cơ sở giáo dục có thể đến tham quan trực tiếp hoặc liên hệ trước với Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước để được hướng dẫn, hỗ trợ và bố trí nội dung tham quan phù hợp.

Thông tin chi tiết về thủ tục đăng ký tham quan theo đoàn và các chi tiết khác có trên: Cổng thông tin điện tử Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước và fanpage chính thức của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Hotline: 024.38327002 - 024.38327670

Một số hình ảnh tại Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu: