Quy hoạch

Quy hoạch tầm nhìn 100 năm: Tư duy mới trong phát triển Thủ đô

Nhóm PV 16/05/2026 - 18:47

Tối 16-5, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện Chương trình thời sự với chủ đề “Quy hoạch tầm nhìn 100 năm: Tư duy mới trong phát triển Thủ đô” nhằm phân tích những định hướng lớn trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội vừa được phê duyệt, làm rõ tư duy phát triển mới, các đột phá về tổ chức không gian đô thị và những kỳ vọng đặt ra đối với hành trình xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại trong dài hạn.

Tại điểm cầu trực tiếp Trường quay S1 có sự tham gia của hai khách mời: Ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội; TS. Nguyễn Bá Ân, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cũ).

z7832737829944_eefd6afd5bc82441eced2507e60e88a2.jpg
Khách mời tham dự Chương trình. Ảnh: Phan Anh

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa được UBND thành phố Hà Nội phê duyệt, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển đô thị. Lần đầu tiên, Hà Nội xác lập cấu trúc phát triển theo mô hình “đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm”, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái, mở ra định hướng tổ chức không gian mới theo tinh thần Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới; hướng tới xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại và phát triển bền vững trong dài hạn.

z7832626807679_edd1bbe92e5c65511f1aea51af10d3da.jpg
Khu vực đang thi công cầu Tứ Liên. Ảnh: Phạm Công

Đây là bản quy hoạch dài hạn nhất từ trước đến nay của thành phố, xác lập chiến lược phát triển đến năm 2085 và xa hơn; đồng thời, định hình lại toàn bộ cấu trúc không gian, mô hình tăng trưởng, giao thông, dân cư, môi trường và kinh tế của Thủ đô trong nhiều thế hệ tới. Không chỉ mở rộng không gian phát triển, bản quy hoạch mới còn cho thấy khát vọng kiến tạo một Thủ đô trở thành siêu đô thị bền vững, thông minh, có sức cạnh tranh toàn cầu nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hiến nghìn năm.

Điều quan trọng hơn cả, sau quy hoạch sẽ là giai đoạn tổ chức thực hiện với những cơ chế đặc thù, sự chủ động trong phân cấp, phân quyền và quyết tâm đưa các định hướng lớn đi vào thực tiễn, để mỗi người dân đều có thể cảm nhận được sự thay đổi trong không gian sống và chất lượng sống của Thủ đô.

Chuyển từ tư duy nhiệm kỳ sang phát triển dài hạn

mr-hung.jpg
Ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội chia sẻ tại Chương trình. Ảnh: Phan Anh

Là đơn vị tư vấn trưởng trong liên danh xây dựng quy hoạch Thủ đô lần này, ông Nguyễn Đức Hùng chia sẻ về điểm đột phá nhất về tư duy phát triển, khi Hà Nội lần đầu tiên định hình mô hình “đa tầng - đa lớp - đa cực - đa trung tâm”. Trước hết, về yêu cầu phát triển, đồ án Quy hoạch xác định bốn quan điểm phát triển chính:

Thứ nhất, xây dựng và phát triển Thủ đô theo hướng Xanh - Văn hiến - Văn minh - Hiện đại và hạnh phúc, lấy người dân làm trung tâm của sự phát triển.

Thứ hai, đặt văn hóa ở vị trí trung tâm, coi văn hóa là nền tảng và động lực cho chiến lược phát triển xã hội.

Thứ ba, phát triển Thủ đô nhanh, bền vững và thông minh.

Thứ tư, giữ vững quốc phòng, an ninh, bảo đảm an sinh xã hội.

Với các quan điểm chủ đạo đó, Quy hoạch đặt ra những mục tiêu rất cụ thể cho các giai đoạn 2035, 2045, 2065 và tầm nhìn 100 năm.

Đến năm 2035, Hà Nội phải trở thành thành phố xanh, thông minh, hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao. Đến năm 2045, Hà Nội phải là trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu trong khu vực và quốc tế. Đến năm 2065, Hà Nội hướng tới trở thành thành phố toàn cầu. Xa hơn, trong tầm nhìn 100 năm, Hà Nội phải trở thành trung tâm có tầm ảnh hưởng lớn tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên toàn cầu.

Với mục tiêu đó, quy hoạch lần này có cách tiếp cận mới, chuyển từ tư duy quy hoạch truyền thống sang mô hình quy hoạch mở, mang tính hệ lực lớn, cấu trúc đa cực và gắn với quản trị số.

Có bốn điểm đột phá lớn trong tư duy quy hoạch lần này. Đầu tiên là đột phá về tầm nhìn. Quy hoạch chuyển từ tư duy ngắn hạn sang dài hạn, xóa bỏ tư duy nhiệm kỳ, tạo điều kiện cho đầu tư dài hạn và phát triển bền vững.

Thứ hai là đột phá về mô hình phát triển, trong đó, nổi bật là chuyển từ mô hình đơn cực sang đa cực; tái định hình cấu trúc đô thị theo hướng đa tầng, đa lớp, đa cực và đa trung tâm.

Theo định hướng này, Hà Nội sẽ hình thành 9 trung tâm, 9 cực phát triển và 9 không gian tăng trưởng mới, được liên kết bằng các hệ thống hành lang phát triển.

Thứ ba là đột phá về công cụ thực thi. Thành phố sẽ triển khai các mô hình đô thị mới, gắn nguồn lực phát triển với hệ thống đô thị và khu dân cư, tạo sự kết nối đồng bộ.

Thứ tư là đột phá về công tác quản trị. Đó là quản trị thông minh, ứng dụng AI và nền tảng số để quản trị hệ thống đô thị; đồng thời chuyển đổi không gian đô thị theo hướng xanh, hiện đại và phát triển bền vững.

Hà Nội cần giữ vai trò dẫn dắt trong mục tiêu phát triển quốc gia

Ông Nguyễn Đức Hùng - Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch - xây dựng Hà Nội. Ảnh: P
TS. Nguyễn Bá Ân, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cũ). Ảnh: Phan Anh

Để đạt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao, Hà Nội phải giữ vai trò đi đầu, dẫn dắt.

TS. Nguyễn Bá Ân, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cũ) cho rằng, trong chiến lược phát triển quốc gia cũng như quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, Hà Nội được xác định là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, đồng thời là trung tâm khoa học và một cực tăng trưởng kinh tế lớn của cả nước.

Vì vậy, trong mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển có thu nhập cao, Hà Nội phải giữ vai trò đi đầu, dẫn dắt.

Theo TS. Nguyễn Bá Ân, Quy hoạch Thủ đô lần này có nhiều thay đổi quan trọng cả về nội dung, phương pháp và cách tiếp cận. Điểm đột phá nổi bật là việc tích hợp quy hoạch tổng thể phát triển Thủ đô và quy hoạch chung xây dựng Hà Nội thành một quy hoạch thống nhất.

TS. Nguyễn Bá Ân cho rằng, trên một lãnh thổ chỉ nên có một quy hoạch để tránh chồng chéo, xung đột, đồng thời tạo thuận lợi cho tổ chức thực hiện. Đây cũng có thể là kinh nghiệm để các địa phương khác nghiên cứu áp dụng trong thời gian tới.

Đánh giá về tầm nhìn phát triển, TS. Nguyễn Bá Ân cho rằng, quy hoạch lần này đã mở rộng tư duy dài hạn với mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”. Trong đó, “Văn hiến” thể hiện sự kết tinh các giá trị văn hóa dân tộc tại Hà Nội; “Văn minh” là quá trình tiếp thu tinh hoa nhân loại; “Hiện đại” phản ánh yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới; còn “Hạnh phúc” nhấn mạnh mục tiêu phục vụ con người, nâng cao chất lượng sống của người dân.

Theo ông Nguyễn Bá Ân, với tầm nhìn phát triển 100 năm, quy hoạch không chỉ hướng tới các mục tiêu ngắn hạn mà còn xác lập không gian phát triển mới, cơ cấu kinh tế mới và mở rộng dư địa tăng trưởng cho Hà Nội. Thành phố được đặt trong mối liên kết tổng thể với vùng và cả nước, từ đó phát huy vai trò trung tâm, động lực và dẫn dắt phát triển.

TS. Nguyễn Bá Ân bày tỏ kỳ vọng, nếu mô hình quy hoạch tích hợp của Hà Nội phát huy hiệu quả, đây sẽ là cơ sở để nghiên cứu sửa đổi Luật Quy hoạch và Luật Quy hoạch đô thị theo hướng thống nhất một quy hoạch trên một địa bàn, tránh phân tán và chồng chéo như trước đây.

Hạ tầng giao thông tạo động lực phát triển

z7832876511303_5a3dcc66c50dede4a5de0d4a61de417b.jpg
Trong quy hoạch mới, vai trò và chức năng của Thủ đô được đặt ra với tầm nhìn mới, gắn với đặc thù phát triển của vùng. Ảnh minh hoạ: Phan Anh

TS. Nguyễn Bá Ân cho biết thêm, trong những năm qua, Hà Nội đã trải qua 9 lần điều chỉnh quy hoạch. Tuy nhiên, trong quy hoạch lần này, vai trò và chức năng của Thủ đô được đặt ra với tầm nhìn mới, gắn với đặc thù phát triển của vùng.

Theo đó, Hà Nội được định hướng hình thành 6 tiểu vùng kinh tế và 9 vùng động lực phát triển, không chỉ phục vụ riêng Thủ đô mà còn tạo sự kết nối với các vùng kinh tế của cả nước.

Thực tế cho thấy, giao thông luôn là huyết mạch của mỗi quốc gia và mỗi địa phương. Vì vậy, để tổ chức không gian phát triển, Hà Nội thời gian qua đã tập trung đầu tư mạnh cho hệ thống hạ tầng giao thông.

Các tuyến cửa ngõ đều được kết nối bằng cao tốc hiện đại. Hà Nội hiện có các trục cao tốc quan trọng như tuyến Lạng Sơn - Hà Nội gắn với trục Bắc - Nam, tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh thuộc hành lang kinh tế kết nối với Trung Quốc, đồng thời đang hình thành thêm các tuyến kết nối khu vực Tây Bắc như Điện Biên, cùng hệ thống vành đai.

Những trục giao thông này sẽ từng bước trở thành các hành lang kinh tế quan trọng, tạo điều kiện phát triển đô thị, khu công nghiệp và các không gian kinh tế liên kết. Từ các hành lang đó, Hà Nội định hình 6 tiểu vùng kinh tế và phát triển 9 vùng động lực, bao gồm cả các động lực truyền thống như khu phố cổ và những không gian động lực mới.

Quy hoạch phát triển Hà Nội lần này cũng đặt trọng tâm vào liên kết vùng, kết nối chặt chẽ với Vùng đồng bằng sông Hồng và trung du, miền núi phía Bắc, qua đó tạo lợi thế và động lực phát triển cho toàn khu vực.

Mở rộng mô hình phát triển, tạo động lực mới

mr-hung2.jpg
Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội Nguyễn Đức Hùng. Ảnh: Phan Anh

Từ mô hình phát triển đơn cực truyền thống, quy hoạch lần này đã mở rộng sang cấu trúc “6 vùng đô thị - 9 cực tăng trưởng” nhằm chia sẻ áp lực dân số, hạ tầng và tạo động lực phát triển mới cho toàn vùng Thủ đô.

Trước câu hỏi, đâu sẽ là những cực tăng trưởng có khả năng tạo đột phá mạnh nhất cho Hà Nội trong giai đoạn tới, ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội cho biết, theo quy hoạch tổng thể dựa trên các yếu tố chiến lược và động lực phát triển vùng, Hà Nội xác định 4 cực tăng trưởng có vai trò tạo đột phá. 4 cực này gồm: Cực Bắc với Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn gắn sân bay Nội Bài hướng tới thành phố sân bay; cực phía Tây tại Hòa Lạc phát triển khoa học - công nghệ và đô thị đại học; cực đô thị trung tâm với hai bên sông Hồng giữ vai trò quan trọng nhất; và cực phía Đông hướng biển, kết nối Hải Phòng - Quảng Ninh để phát triển logistics và liên kết vùng.

Sông Hồng được đặt vào trung tâm phát triển

z7832876511304_76638a1fe58f7d1a5daa4a869cd09da6.jpg
Quy hoạch lần này đã đặt sông Hồng vào vị trí trung tâm phát triển của Thủ đô. Ảnh: Phan Anh

Sau nhiều năm “quay lưng” với dòng sông, quy hoạch lần này đã đặt sông Hồng vào vị trí trung tâm phát triển của Thủ đô. Ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội cho rằng, ý nghĩa lớn nhất của sự thay đổi tư duy này là xác lập sông Hồng như “mặt tiền” của Hà Nội, thay vì là vùng đất bị lãng quên như trước đây.

Theo ông, việc khôi phục và phát triển khu vực ven sông cần dựa trên quan điểm phát triển bền vững, lấy người dân làm trung tâm. Mục tiêu đầu tiên là kết nối không gian hai bên sông, tiếp đến là gia tăng giá trị bất động sản, thúc đẩy phát triển kinh tế và bảo tồn các giá trị di sản gắn với sông Hồng.

Ông Nguyễn Đức Hùng nhấn mạnh, cần chấm dứt tư duy quay lưng với dòng sông, đồng thời mở rộng và thiết lập cấu trúc đô thị cân bằng giữa hai bờ: Nam - Bắc. Sông Hồng sẽ trở thành trục phát triển chủ đạo, góp phần hình thành một đô thị đối xứng và hài hòa hơn.

Một điểm quan trọng khác là trả lại không gian sinh thái cho người dân thông qua hệ thống công viên, cây xanh và các không gian công cộng ven sông. Bên cạnh đó, quy hoạch cũng phải thích ứng với điều kiện tự nhiên, đặc biệt là vấn đề bão lũ, theo hướng “sống chung với lũ” thay vì tách biệt hoàn toàn với tự nhiên.

Ông Nguyễn Đức Hùng nhấn mạnh rằng yếu tố cốt lõi của quy hoạch là bảo đảm an toàn, an ninh và tiện nghi cho người dân, đồng thời tạo ra nhiều giá trị phát triển mới cho Thủ đô.

Trục sông Hồng sẽ tạo bước ngoặt cho không gian đô thị Hà Nội

z7832951166914_46a0351273c0198f635c47aa16d775d3.jpg
Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội Nguyễn Đức Hùng. Ảnh: Phan Anh

Trục cảnh quan sông Hồng được xem là dự án hiện thực hóa khát vọng “quay mặt ra sông”. Theo Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội Nguyễn Đức Hùng, đây được xem là bước ngoặt mang tính chiến lược và toàn diện, có thể làm thay đổi diện mạo đô thị Hà Nội trong giai đoạn tới.

Có 5 chuyển biến cốt lõi mà quy hoạch này sẽ tạo ra. Thứ nhất là thay đổi cấu trúc đô thị, chuyển từ phát triển đơn tâm sang đa cực, đa trung tâm và lấy sông Hồng làm trục lõi trung tâm của đô thị lịch sử ngàn năm. Điều này sẽ tạo ra sự liên kết thuận lợi, hài hòa và đồng bộ cho cả hai bên sông.

Thứ hai là tái thiết toàn diện không gian ven sông, từ hành lang bờ bãi, hệ thống đê điều cho tới các khu vực dân cư và đô thị xung quanh.

Thứ ba là đột phá về hạ tầng giao thông nhằm giảm áp lực cho khu vực nội đô, đặc biệt là khu vực lõi đô thị hiện hữu.

Thứ tư là hình thành một “lá phổi xanh” quy mô lớn cùng hệ thống không gian công cộng rộng lớn, kết nối với toàn bộ mạng lưới đô thị của Hà Nội và vùng Thủ đô.

Cuối cùng, cốt lõi của quy hoạch là dung hòa giữa phát triển đô thị với an toàn sinh thái trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Trong đó, đặc biệt chú trọng bảo vệ hành lang thoát lũ, kiểm soát ngập lụt và xây dựng các giải pháp thích ứng.

Trục cảnh quan sông Hồng mở không gian phát triển mới cho Thủ đô

z7832930013458_330763fc93e70c06acee64af65c3b2e2.jpg
TS. Nguyễn Bá Ân, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cũ) chia sẻ tại chương trình. Ảnh: Phan Anh

TS. Nguyễn Bá Ân, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cũ) cho rằng, Hà Nội hiện hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi về thiên thời, địa lợi và nhân hòa để phát triển trục cảnh quan sông Hồng.

Với lợi thế tự nhiên, nhịp sống gắn với dòng sông cùng truyền thống văn hiến nghìn năm, việc khai thác không gian sông Hồng được xem là cơ hội quan trọng để tái cấu trúc không gian phát triển của Thủ đô.

Trong suốt nhiều thế kỷ, Hà Nội chủ yếu phát triển về một phía của sông Hồng, trong khi bản thân dòng sông tạo ra sự ngăn cách về không gian đô thị. Tuy nhiên, định hướng phát triển trục cảnh quan sông Hồng lần này sẽ góp phần xóa nhòa ranh giới đó, kết nối hai bên bờ và mở rộng không gian phát triển mới cho Thủ đô.

TS. Nguyễn Bá Ân nhấn mạnh, việc phát triển hành lang sông Hồng không chỉ giúp khai thác hiệu quả quỹ đất hai bên bờ mà còn đưa dòng sông trở thành động lực phát triển của Hà Nội. Đây cũng là cơ sở để khẳng định vị thế của một Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, đồng thời tạo điều kiện hình thành các công trình công cộng quy mô lớn, mang tầm quốc tế dọc hai bên hành lang sông.

Ông Ân cũng cho rằng, khu vực sông Hồng sở hữu mật độ dày đặc các giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan đặc sắc, tạo dư địa lớn cho phát triển du lịch, dịch vụ và không gian đô thị. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh hai tuyến đường ven sông dài khoảng 80km, Hà Nội đang triển khai nhiều cây cầu mới kết nối các tuyến Vành đai 2, Vành đai 2,5, Vành đai 3, Vành đai 4 và Vành đai 5.

Hệ thống kết nối hạ tầng này sẽ mở rộng không gian phát triển du lịch, đô thị và các khu vực dự trữ phát triển phía bên kia sông, qua đó tạo động lực mới cho quá trình phát triển lâu dài của Thủ đô. Trục cảnh quan sông Hồng sẽ trở thành trọng tâm và là yếu tố thúc đẩy sự phát triển của Hà Nội trong tương lai.

Kỳ vọng từ những cây cầu chiến lược

Khối lượng tổng thể toàn dự án cầu Trần Hưng đạo hiện đạt khoảng 30%. Ảnh: Ngọc Hả
Khối lượng tổng thể toàn dự án cầu Trần Hưng Đạo hiện đạt khoảng 30%. Ảnh: Ngọc Hải

Khi những cây cầu chiến lược, như: Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, hay Ngọc Hồi đang dần thành hình, TS. Nguyễn Bá Ân cho rằng, Hà Nội đã có một định hướng rất đúng trong chiến lược phát triển đô thị bên sông. Bởi hệ thống cầu và hạ tầng giao thông không chỉ giúp kết nối khu vực nội đô với hai bên sông Hồng, mà còn mở rộng không gian phát triển mới cho toàn thành phố. Các cây cầu này đóng vai trò như động lực tăng trưởng, tạo sự liên kết giữa trung tâm Hà Nội với các khu vực vệ tinh và các tuyến vành đai.

Hà Nội đang từng bước hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông khung với những tuyến vành đai quan trọng, hệ thống này kết hợp với các cây cầu vượt sông Hồng, sẽ tạo nên mạng lưới kết nối liên hoàn, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và hình thành thêm nhiều không gian đô thị mới.

TS. Nguyễn Bá Ân kỳ vọng trong tương lai, Hà Nội sẽ từng bước hiện thực hóa mô hình “thành phố bên sông”, trong đó sông Hồng không còn là ranh giới tự nhiên mà trở thành trục kết nối và động lực phát triển chủ đạo của Thủ đô.

Quy hoạch Thủ đô đặt trọng tâm vào hạ tầng, môi trường và kết nối đô thị

z7832876511281_c2296322839823dd33c7019e85bca629(1).jpg
Hà Nội sẽ siết chặt kỷ cương trong quản lý đất đai và đầu tư. Ảnh minh hoạ: Phạm Hùng

Ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội cho biết, để triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm sau khi được thông qua, Hà Nội cần tập trung vào một số nhiệm vụ ưu tiên trọng tâm.

Theo đó, nhiệm vụ đầu tiên là xây dựng và triển khai kế hoạch đầu tư, tạo cơ sở cho quá trình hiện thực hóa các định hướng phát triển. Cùng với đó, thành phố sẽ tập trung đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng, đồng thời bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ông Nguyễn Đức Hùng cũng nhấn mạnh yêu cầu phải nâng cao năng lực quản lý, điều hành trong quá trình thực hiện quy hoạch. Trong đó, Hà Nội sẽ đẩy mạnh đồng bộ hóa hệ thống pháp lý, rà soát và làm sạch dữ liệu các dự án, công khai quy hoạch, kiểm tra sự phù hợp của các dự án với định hướng phát triển mới, đồng thời siết chặt kỷ cương trong quản lý đất đai và đầu tư.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác, là ưu tiên giải phóng nguồn lực đất đai và xử lý các hạ tầng cấp bách. Theo ông Nguyễn Đức Hùng, Hà Nội sẽ tập trung hiện thực hóa trục động lực sông Hồng, được xác định là không gian trọng tâm để hình thành diện mạo phát triển mới cho Thủ đô.

Đáng chú ý, thành phố định hướng đẩy mạnh cơ chế vốn hóa đất đai theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD), khai thác hiệu quả quỹ đất quanh các tuyến metro và huy động đa dạng nguồn lực đầu tư. Các nguồn vốn được tính đến gồm ngân sách Nhà nước, nguồn lực tư nhân, vốn vay ODA, đồng thời nghiên cứu cơ chế thí điểm nhượng quyền phát triển tại khu vực quanh các nhà ga metro nhằm tạo thêm động lực phát triển đô thị.

Từ định hướng đến thực thi: Sớm triển khai các quy hoạch chi tiết

TS. Nguyễn Bá Ân, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cũ) cho rằng, quy hoạch Hà Nội lần này đặt ra nhiều mục tiêu lớn, phù hợp với chiến lược phát triển mới của đất nước trong giai đoạn tới.

z7832930057654_2cc250ca0e55106257d1712b27f59d20.jpg
TS. Nguyễn Bá Ân, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (cũ) chia sẻ tại Chương trình. Ảnh: Phan Anh

Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu đó sẽ còn nhiều thách thức. Dù quy hoạch đã đề ra 9 nhóm giải pháp cùng các định hướng đột phá, song nhiều nội dung vẫn cần được cụ thể hóa để có thể triển khai hiệu quả trong thực tế.

Một trong những vấn đề được Trung ương đặc biệt quan tâm là xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù cho Thủ đô thông qua Luật Thủ đô năm 2026 và các nghị quyết của Bộ Chính trị. Đây được xem là nền tảng quan trọng tạo điều kiện cho Hà Nội phát triển. Tuy nhiên, quy hoạch tổng thể hiện mới mang tính định hướng chung. Vì vậy, nhiệm vụ cấp thiết là sớm triển khai các quy hoạch chi tiết nhằm phục vụ công tác quản lý và tổ chức thực hiện. Quá trình này sẽ đòi hỏi nhiều thời gian và nguồn lực.

Bên cạnh đó, các mục tiêu phát triển cũng cần được lượng hóa bằng những tiêu chí cụ thể. Chẳng hạn, mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc” cần được xác định rõ bằng các tiêu chuẩn, chỉ số đánh giá cụ thể để làm cơ sở kiểm soát, kiểm tra và tổ chức thực hiện.

Tương tự, định hướng phát triển xanh cũng cần có các chỉ tiêu rõ ràng về tỷ lệ cây xanh, không gian xanh hay tiêu chuẩn môi trường đô thị. Quy hoạch tổng thể mới chỉ đề cập đến những mục tiêu lớn, trong khi để đạt được các mục tiêu đó cần có hệ thống cơ chế, chính sách và tiêu chí cụ thể nhằm tạo động lực phấn đấu, nâng cao hiệu quả kiểm soát và huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị cùng các tầng lớp nhân dân trong quá trình xây dựng Thủ đô Hà Nội “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.

Phải chấm dứt tình trạng quy hoạch treo, triển khai manh mún

Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội Nguyễn Đức Hùng cho rằng, để quy hoạch Thủ đô lần này thực sự đi vào cuộc sống và tránh lặp lại tình trạng “quy hoạch treo”, Hà Nội cần xây dựng cơ chế quản lý đồng bộ, kế hoạch hành động cụ thể, bảo đảm nguồn lực thực hiện và tăng cường minh bạch, giám sát cùng sự tham gia của người dân.

Để triển khai thành công quy hoạch Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn dài hạn cho 100 năm tới, trước hết cần có cơ chế quản lý và tổ chức thực hiện chặt chẽ. Thành phố phải xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, chi tiết cho từng giai đoạn, đặc biệt xác định rõ thời hạn triển khai các dự án nhằm khắc phục tình trạng chậm tiến độ, quy hoạch treo hoặc đầu tư manh mún.

Yếu tố quan trọng tiếp theo là bảo đảm nguồn lực thực hiện quy hoạch. Trong đó, cần xác định rõ nguồn vốn cho từng khu vực, từng dự án phát triển, bao gồm nguồn lực tài chính, nhân lực và cơ chế huy động đầu tư. Việc kết hợp giữa đầu tư công, đầu tư tư nhân và xã hội hóa sẽ đóng vai trò then chốt trong quá trình hiện thực hóa quy hoạch.

Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường tính minh bạch và công khai trong toàn bộ quá trình triển khai. Từ khâu lập quy hoạch, xây dựng kế hoạch đến kiểm soát việc thực hiện đều cần được giám sát chặt chẽ. Đồng thời, công tác tuyên truyền, tham vấn ý kiến chuyên gia và đặc biệt là sự tham gia đóng góp của người dân cần được coi trọng để tạo sự đồng thuận xã hội.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp lý, bảo đảm tính thống nhất giữa Luật Quy hoạch, Luật Quy hoạch đô thị và các quy định pháp luật liên quan. Thành phố cũng cần thường xuyên đánh giá quá trình thực hiện, kịp thời điều chỉnh kế hoạch hành động phù hợp với từng giai đoạn phát triển thực tế...

ekip.jpg
Các khách mời và Ekip thực hiện chương trình. Ảnh: Phan Anh
(0) Bình luận
Nổi bật
    Đừng bỏ lỡ
    Quy hoạch tầm nhìn 100 năm: Tư duy mới trong phát triển Thủ đô

    (*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.