Quân đội Mỹ thử nghiệm AI đeo tay trên chiến trường

Sức ép phát triển trí tuệ nhân tạo của quân đội Mỹ đang dịch chuyển từ những trung tâm dữ liệu lớn tới tay từng người lính. Công ty công nghệ quốc phòng Smack Technologies đang phát triển Alpha, một máy tính AI đeo trên tay với mục tiêu hỗ trợ ra quyết định ngay tại chiến trường.

Động lực phía sau dự án là một nhận định ngày càng rõ tại Lầu Năm Góc về chiến tranh tương lai. Trong xung đột với đối thủ có năng lực tương đương, quân đội Mỹ có thể phải hoạt động phân tán, liên lạc suy giảm và không còn khả năng liên tục truyền dữ liệu về các trung tâm chỉ huy như tại Iraq hay Afghanistan.

"Tương lai của chiến tranh sẽ phi tập trung hơn bất kỳ cuộc xung đột nào mà chúng ta từng tham gia," đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Smack Technologies, Andy Markoff nói với Reuters. Theo ông, nhiều quyết định chiến thuật sẽ phải được đưa ra ngay tại thực địa trước khi dữ liệu có thể tới các hệ thống tập trung.

Chính yêu cầu này đang đẩy AI tiến gần hơn tới từng binh sĩ. Alpha được thiết kế dưới dạng màn hình AI linh hoạt gắn trên cổ tay, hướng tới thay thế những bảng ghi chép tự chế mà quân nhân thường buộc vào tay khi làm nhiệm vụ. Smack đặt mục tiêu sản xuất từ 10 - 20 nguyên mẫu trong 6 tháng tới.

Bên cạnh đó, Alpha cũng được phát triển cùng Omega, công nghệ AI chủ lực của Smack. Hệ thống sử dụng mô hình học tăng cường và công nghệ thị giác máy tính theo thời gian thực để đưa ra phương án tác chiến trong vài phút, đồng thời điều chỉnh kế hoạch chỉ trong vài giây khi đạn dược, cảm biến hoặc lực lượng khai hỏa thay đổi.

Tháng 7-2026, Smack giành hai hợp đồng chế tạo nguyên mẫu từ Mạng lưới hỏa lực liên hợp và Phòng thí nghiệm tác chiến của Thủy quân lục chiến Mỹ, với tổng giá trị hơn 1 triệu USD. Công ty cũng vừa huy động 61 triệu USD trong vòng gọi vốn mới để tăng tốc sản xuất Omega và phát triển Alpha.

Sự thay đổi này cũng tạo cơ hội cho các doanh nghiệp quốc phòng mới. Smack đã tăng từ 19 nhân viên vào tháng 4 lên 51 người và dự kiến đạt khoảng 85 nhân viên vào cuối năm. Một văn phòng tại Austin, bang Texas đang tập trung riêng cho quá trình phát triển Alpha.

Máy tính trên cổ tay vì thế phản ánh thay đổi lớn hơn trong tư duy quân sự Mỹ. Khi đường truyền dữ liệu có thể bị phá vỡ, lợi thế sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng xử lý thông tin ngay tại nơi giao tranh. AI đang được chuẩn bị để trở thành công cụ ra quyết định trực tiếp của người lính, thay vì một năng lực nằm xa phía sau chiến tuyến.

Tổng hợp