Điều họ nhận lại không phải tiền bạc hay lợi ích vật chất, mà là niềm vui khi cộng đồng tốt đẹp hơn, khi một dòng sông hồi sinh, một nụ cười được nở trên gương mặt người khác.
Có những người trẻ chọn dành ngày nghỉ để lên vùng cao dựng lớp học, xây sân chơi cho trẻ em. Có người sẵn sàng lội xuống dòng kênh đen đặc rác thải, vớt từng bao nilon, từng mảnh chai, từng chiếc kim tiêm đã qua sử dụng. Điều họ nhận lại không phải tiền bạc hay lợi ích vật chất, mà là niềm vui khi cộng đồng tốt đẹp hơn, khi một dòng sông hồi sinh, một nụ cười được nở trên gương mặt người khác.
Thanh xuân được viết bằng “màu áo xanh”
Suốt hơn một thập kỷ qua, màu áo xanh của Câu lạc bộ (CLB) Tình nguyện viên Thủ đô đã hiện diện trên khắp cung đường từ Hà Nội tới vùng sâu, vùng xa. Đó là những chuyến xe chở yêu thương lên miền núi, công trình an sinh nơi biên giới, chương trình tiếp sức mùa thi, trao học bổng, xây nhà nhân ái hay sẻ chia với người dân gặp khó khăn. Đằng sau đó là hành trình trưởng thành của nhiều thế hệ người trẻ.
Các thành viên CLB Tình nguyện viên Thủ đô. Ảnh: CLB.
Nhắc lại chặng đường 13 năm của CLB, anh Nguyễn Bá Cát, Phó Chánh Văn phòng, Giám đốc Trung tâm Thông tin và Chuyển đổi số cơ quan Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, một trong những người sáng lập CLB, vẫn nguyên vẹn cảm xúc về những ngày đầu năm 2013.
Khi ấy, mong muốn lớn nhất chỉ là kết nối sinh viên các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Hà Nội để cùng làm việc có ích cho xã hội. “Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, đến nay điều khiến chúng tôi tự hào nhất là ngọn lửa tình nguyện ấy vẫn luôn được duy trì và lan tỏa mạnh mẽ”, anh Cát chia sẻ.
Nhiều món quà ý nghĩa và hoạt động thiết thực được các tình nguyện viên Thủ đô trao tới cộng đồng. Ảnh: CTV.
Sau hơn một thập kỷ, mạng lưới tình nguyện viên không ngừng mở rộng. Các chương trình không chỉ diễn ra ở Hà Nội mà còn đến nhiều tỉnh, thành, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa. Ở mỗi hành trình, khẩu hiệu “Triệu thanh niên Thủ đô - một trái tim tình nguyện” không chỉ là lời kêu gọi mà đã trở thành động lực để hàng nghìn người trẻ cùng chung nhịp bước.
Với anh Dương Bá Hưng, Phó Chủ nhiệm Thường trực CLB, điều đáng nhớ nhất không phải là những chuyến đi dài hay những đêm thức trắng chuẩn bị chương trình, mà là cảm giác được đồng hành cùng những người có chung lý tưởng.
“Đằng sau mỗi chương trình là những đêm thức trắng, các cuộc họp kéo dài, áp lực không nói thành lời. Nhưng rồi tất cả lại trở thành ký ức đẹp nhất, bởi chúng tôi hiểu mình đang cùng nhau làm những điều ý nghĩa”, anh Dương Bá Hưng nói.
CLB Tình nguyện viên Thủ đô tặng nhà nhân ái cho người dân khó khăn. Ảnh: CLB.
Theo anh Dương Bá Hưng, chính nụ cười của trẻ em vùng cao, ánh mắt hạnh phúc của người dân khi nhận những phần quà hay cái nắm tay thật chặt giữa người xa lạ đã trở thành động lực để các tình nguyện viên tiếp tục dấn thân. “Từ những người không quen biết, chúng tôi gắn kết với nhau bởi hai chữ tình nguyện. Cùng làm việc, cùng trưởng thành rồi trở thành một gia đình lúc nào không hay”, anh Dương Bá Hưng bày tỏ.
Tính riêng năm 2025, CLB Tình nguyện viên Thủ đô đã triển khai 15 chương trình lớn tại 20 tỉnh, thành phố; trao tặng 3.000 suất quà an sinh; hỗ trợ 220 xe đạp và 250 suất học bổng cho học sinh; xây dựng 8 phòng tin học, 6 sân chơi thiếu nhi; thực hiện 15 công trình “Thắp sáng đường quê”; hàng chục nhà nhân ái, điểm trường; trao tặng hàng trăm nghìn ly sữa; hỗ trợ thực phẩm, con giống chi phí chăn nuôi cho các hộ khó khăn...
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương Nguyễn Nhất Linh trao khen thưởng tới các tình nguyện viên. Ảnh: Lê Dung.
“CLB Tình nguyện viên Thủ đô là một trong những mô hình tiêu biểu của thanh niên Hà Nội với nhiều hoạt động có chiều sâu và sức lan tỏa lớn. Nhiều công trình, phần việc thanh niên của CLB có giá trị bền vững, tạo ảnh hưởng tích cực lâu dài đối với đời sống người dân"
Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Bí thư Đoàn Thanh niên Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương Nguyễn Nhất Linh đánh giá.
Hồi sinh những "điểm đen"
Nếu CLB Tình nguyện viên Thủ đô mang yêu thương đến nhiều vùng miền thì Hà Nội Xanh lại lựa chọn một cách rất khác để thể hiện tình yêu với thành phố: Lội xuống những dòng kênh đen đặc rác thải.
Cuối năm 2022, từ trăn trở trước thực trạng nhiều con sông, kênh mương ở Hà Nội bị ô nhiễm nghiêm trọng, anh Nguyễn Tiến Huy (sinh năm 1995) đã thành lập CLB Hà Nội Xanh với mong muốn góp phần “hồi sinh” các dòng sông đang dần chết. Ngày đầu thành lập, nhóm chỉ có vài thành viên. Chỉ sau hai năm, Hà Nội Xanh đã quy tụ gần 500 tình nguyện viên thuộc nhiều ngành nghề, độ tuổi khác nhau nhưng cùng chung tình yêu với môi trường.
Tính đến nay, CLB có hàng trăm buổi ra quân dọn rác thải tại các địa điểm như như: Sông Tô Lịch, sông Nhuệ, kênh La Khê… với hàng nghìn tấn rác được thu gom và chuyển đến nơi xử lý theo đúng quy định.
Họ là những người trẻ tình nguyện sẵn sàng lội xuống dòng nước ô nhiễm để vớt rác thải và khơi thông dòng chảy. Ảnh: CLB.
Trong những thành viên đầu tiên của CLB Hà Nội Xanh, Bùi Bích Phương (sinh năm 1998) vẫn là một gương mặt gắn bó cho đến hôm nay. Cô đến với câu lạc bộ từ một hình ảnh rất đời thường trên mạng xã hội: Những người trẻ cùng nhau nhặt rác, trả lại vẻ sạch đẹp cho các không gian vốn bị bỏ quên.
“Nhìn các bạn trên TikTok cùng nhau nhặt rác, em thấy hình ảnh đó rất đẹp. Em cũng muốn được góp sức làm cho Hà Nội sạch, đẹp hơn nên quyết định tham gia Hà Nội Xanh”, Bùi Bích Phương kể.
Những ngày đầu thành lập, câu lạc bộ chỉ có vài thành viên. Người ít, việc nhiều. Mỗi lần bắt tay dọn một điểm rác tự phát, các bạn trẻ lại đối diện với những thứ không ai muốn nhìn thấy: Kim tiêm, xác động vật, rác thải sinh hoạt đủ loại… Có các bãi rác, càng dọn sâu càng thấy phía dưới còn một “thế giới” khác, ngổn ngang và ám ảnh hơn những gì có thể hình dung.
Các thành viên của Hà Nội Xanh đều là những “chiến binh” chuyên đi dọn, vớt rác. Ảnh: CLB.
Không ít lần, sự sợ hãi xuất hiện. Nhưng rồi các thành viên lại động viên nhau tiếp tục. Bởi, nếu không có người bắt tay vào làm, những đống rác ấy vẫn nằm đó, tiếp tục trở thành nỗi ám ảnh đối với người dân và làm xấu đi không gian sống.
“Chúng em nghĩ, nếu mình không làm thì đống rác vẫn ở đó. Vì thế, mọi người cùng cố gắng làm đến cùng”, Bùi Bích Phương chia sẻ. Đến nay, dù đã đi làm, cô gái trẻ vẫn dành thời gian đồng hành cùng Hà Nội Xanh. Với Phương, mỗi buổi dọn rác không chỉ là thêm một địa điểm được làm sạch, mà còn là một lần người trẻ tự nhìn lại trách nhiệm của mình với nơi đang sống.
Điều cô mong muốn không phải là những hành động lớn lao. Phương chỉ mong mỗi người, nhất là người trẻ, có ý thức hơn với rác thải và không gian chung. Bởi, một thành phố xanh không thể chỉ trông chờ vào những nhóm tình nguyện đi dọn rác. Đằng sau mỗi con phố sạch, mỗi bãi đất không còn rác là sự thay đổi trong cách ứng xử của từng người với môi trường sống.
“Em mong nhận thức về môi trường của mọi người, đặc biệt là các bạn trẻ, ngày càng được nâng cao. Mỗi người đều có trách nhiệm với nơi mình sinh sống. Khi mọi người cùng có ý thức, Hà Nội sẽ đẹp hơn và Việt Nam sẽ xanh hơn”, Bùi Bích Phương bày tỏ.
CLB Tình nguyện viên Thủ đô và Hà Nội Xanh được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trao tặng Giải thưởng Tình nguyện Quốc gia
Chị Hoa Vũ (phường Thanh Xuân, Hà Nội), người luôn theo dõi hoạt động của nhóm, chia sẻ rằng chị thực sự xúc động khi chứng kiến các bạn trẻ lội xuống dòng kênh đầy rác và nước thải.
“Đó không còn là công việc dọn vệ sinh thông thường mà là công việc rất độc hại và nguy hiểm. Tôi thật sự thán phục các bạn. Mong rằng sẽ có nhiều người cùng góp sức bảo vệ môi trường, không xả rác bừa bãi để giữ gìn nguồn nước, giữ cho Hà Nội sạch đẹp hơn. Rất cảm ơn các bạn Hà Nội Xanh”, chị Hoa Vũ nói.
Nhìn rộng hơn, từ những chuyến thiện nguyện đến những buổi dọn rác, điểm chung của các bạn trẻ ở đây không nằm ở quy mô hoạt động mà ở lựa chọn sống có trách nhiệm với cộng đồng. Và chính họ cũng là những người đang mang đến một Hà Nội nghĩa tình, sáng, xanh, sạch hơn mỗi ngày.
