Sản xuất theo hướng VietGAP: Chuẩn hóa quy trình, nâng cao giá trị nông sản

Những năm gần đây, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ nông dân áp dụng quy trình VietGAP đối với nhiều loại cây trồng chủ lực.

Kết quả thực tế cho thấy mô hình không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn mở rộng thị trường tiêu thụ, gia tăng thu nhập cho người sản xuất và góp phần xây dựng nền nông nghiệp Thủ đô phát triển bền vững.

Hiệu quả rõ nét từ các mô hình VietGAP

Nhằm nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất nông nghiệp, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội đã triển khai nhiều mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP trên các nhóm cây trồng chủ lực như bưởi, rau và lúa.

Các mô hình đều cho thấy hiệu quả tích cực cả về năng suất, chất lượng sản phẩm lẫn hiệu quả kinh tế. Nổi bật là mô hình thâm canh bưởi theo tiêu chuẩn VietGAP được triển khai trong năm 2025 với quy mô gần 20ha tại các xã Mê Linh, Phúc Thọ và Đan Phượng. Có 119 hộ dân tham gia thực hiện trên giống bưởi Diễn - một trong những đặc sản nổi tiếng của Hà Nội.

Kết quả cho thấy toàn bộ diện tích tham gia mô hình đều đáp ứng các tiêu chí và được cấp giấy chứng nhận VietGAP. Bưởi thu hoạch có mẫu mã đẹp, chất lượng đồng đều, hương vị thơm ngon và tỷ lệ quả loại 1 đạt cao. Năng suất đạt từ 20 - 23 tấn/ha, mang lại lợi nhuận từ 216 - 345 triệu đồng/ha. So với phương thức canh tác truyền thống, hiệu quả kinh tế tăng từ 15 - 20%. Thành công của mô hình là minh chứng rõ nét cho việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Đối với lĩnh vực rau màu, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội triển khai mô hình sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGAP với quy mô 8ha tại xã Thanh Oai và Mê Linh, thu hút 53 hộ dân tham gia. Trong đó, 5ha hành cao sản được cấp giấy chứng nhận VietGAP, cho năng suất trung bình khoảng 15 tấn/ha/vụ sản xuất kéo dài 90 ngày. Với giá bán trung bình 20.000 đồng/kg, lợi nhuận đạt trên 50 triệu đồng/ha mỗi lứa. Đối với rau cải Đông Dư, năng suất trung bình đạt khoảng 45 tấn/ha/lứa trong thời gian canh tác 40 ngày, giá bán buôn trung bình khoảng 4.000 đồng/kg, mang lại lợi nhuận khoảng 80 triệu đồng/ha/lứa.

Theo đánh giá của ngành Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, giá trị sản phẩm từ các mô hình rau VietGAP cao hơn khoảng 10%, trong khi hiệu quả kinh tế tăng 15 - 20% so với sản xuất thông thường. Quan trọng hơn, mô hình đã góp phần thay đổi nhận thức và phương thức sản xuất của người dân, hướng đến tạo ra các sản phẩm nông sản an toàn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Bên cạnh cây ăn quả và rau màu, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội còn triển khai mô hình sản xuất lúa theo tiêu chuẩn VietGAP gắn với tiêu thụ sản phẩm. Trong vụ xuân, mô hình được thực hiện trên diện tích 20ha tại xã Mê Linh với sự tham gia của 179 hộ dân, sử dụng giống lúa TBR225. Theo ông Lưu Bá Tiếp ở xã Mê Linh, sản xuất lúa giống mới TBR225 có năng suất cao, chất lượng tốt. Các hộ tham gia được hướng dẫn áp dụng quy trình canh tác bền vững, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và các yếu tố đầu vào. Nhờ đó, sản phẩm đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường sinh thái và sức khỏe người sản xuất.

Tạo động lực cho nền nông nghiệp xanh, bền vững

Thực tế cho thấy, sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP đang mang lại nhiều lợi ích vượt ra ngoài phạm vi tăng năng suất và thu nhập. Trước hết, VietGAP giúp hình thành quy trình sản xuất khoa học, minh bạch và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Người sản xuất phải ghi chép đầy đủ nhật ký canh tác, sử dụng vật tư nông nghiệp đúng quy định và tuân thủ các yêu cầu về an toàn thực phẩm. Nhờ đó, chất lượng sản phẩm được kiểm soát tốt hơn, giảm thiểu nguy cơ tồn dư hóa chất độc hại.

Khi sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và được chứng nhận đạt tiêu chuẩn, khả năng tiếp cận thị trường cũng được mở rộng. Đây là yếu tố quan trọng giúp nông sản Hà Nội nâng cao sức cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng khắt khe về chất lượng và an toàn thực phẩm.

Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Hợp Tiến (xã Hồng Sơn) Nguyễn Hà Tuyển cho biết, sản phẩm đạt chứng nhận VietGAP thường được các hệ thống siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch và các đơn vị thu mua ưu tiên lựa chọn. Nhờ đó, đầu ra ổn định hơn, giá bán duy trì ở mức tốt hơn so với sản phẩm sản xuất theo phương thức truyền thống. Không chỉ tạo lợi ích kinh tế trực tiếp, VietGAP còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của nông dân. Thay vì chú trọng số lượng, người dân chuyển sang sản xuất theo hướng nâng cao chất lượng, bảo vệ môi trường và đáp ứng nhu cầu của thị trường.

Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội Đoàn Đức Dân cho biết, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP giúp tiết kiệm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả quản lý và cải tiến quy trình sản xuất.

Thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông Hà Nội tiếp tục phối hợp với các địa phương tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn cho nông dân về quy trình sản xuất VietGAP, sản xuất hữu cơ cũng như hướng dẫn sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn. Các hoạt động này không chỉ nâng cao trình độ chuyên môn cho người dân mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuẩn hóa sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố.

Từ những mô hình thực tiễn tại các địa phương có thể thấy VietGAP không chỉ là một bộ tiêu chuẩn sản xuất mà còn giúp nâng cao giá trị nông sản, bảo đảm an toàn thực phẩm và tăng thu nhập cho nông dân.

Với sự đồng hành của Trung tâm Khuyến nông Hà Nội cùng các cơ quan chuyên môn, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP đang từng bước lan tỏa mạnh mẽ, tạo nền tảng để nông nghiệp Thủ đô phát triển theo hướng xanh, hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.

(Bài viết này có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội)