Trong bối cảnh Hà Nội đang quyết liệt triển khai các giải pháp giải quyết những “điểm nghẽn” về trật tự đô thị, xây dựng đô thị văn minh, hiện đại theo định hướng chuyển đổi số, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã chủ động đề xuất triển khai hệ thống camera giám sát tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI).
Việc lắp đặt các camera AI nhằm nâng cao hiệu quả quản lý địa bàn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, phòng cháy, chữa cháy.
Là địa bàn trung tâm của Thủ đô, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám có mật độ dân cư cao, nhiều tuyến phố thương mại, tập trung đông du khách và thường xuyên phát sinh các vấn đề liên quan đến lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, đỗ xe sai quy định; xả rác không đúng chỗ; hay vi phạm hành lang an toàn giao thông đường sắt.
Mặc dù thời gian qua, lực lượng chức năng thường xuyên tổ chức kiểm tra, tuần tra, xử lý vi phạm, song, vi phạm vẫn tái diễn, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm hoặc ngoài giờ hành chính.

Xuất phát từ thực tiễn đó, UBND phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã báo cáo và đề xuất UBND thành phố Hà Nội cùng Công an thành phố Hà Nội cho phép triển khai hệ thống camera giám sát trên địa bàn ở 10 tuyến phố, 3 hồ trọng điểm; những khu vực thường xuyên phát sinh các hành vi vi phạm về trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và an ninh trật tự.
Hệ thống camera không chỉ thực hiện chức năng quan sát thông thường, mà còn được tích hợp công nghệ AI cho phép nhận diện, phát hiện và ghi nhận các hành vi vi phạm theo thời gian thực, hỗ trợ lực lượng chức năng trong công tác quản lý địa bàn.
Đặc biệt, tại khu vực đường sắt đi qua địa bàn, nơi từng xuất hiện tình trạng kinh doanh tự phát tại “cà phê đường tàu”, chính quyền địa phương cũng xác định camera giám sát sẽ là công cụ hữu hiệu để phát hiện, ghi nhận và xử lý các hành vi vi phạm hành lang an toàn đường sắt, góp phần bảo đảm an toàn cho người dân và du khách.

Một trong những nội dung quan trọng nhất trong đề xuất của phường là cho phép sử dụng hình ảnh trích xuất từ hệ thống camera làm căn cứ để phát hiện, lập hồ sơ và xử phạt vi phạm hành chính.
Theo đó, dữ liệu từ camera sẽ phục vụ công tác xử lý các hành vi vi phạm trong các lĩnh vực như trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và phòng cháy, chữa cháy. Đây là bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa phương thức quản lý, chuyển từ hình thức kiểm tra thủ công sang giám sát bằng công nghệ, giúp nâng cao tính minh bạch, khách quan và hiệu quả trong công tác xử lý vi phạm.
Việc sử dụng hình ảnh camera làm chứng cứ cũng góp phần khắc phục tình trạng vi phạm diễn ra nhanh, khó phát hiện hoặc tái diễn sau khi lực lượng chức năng rời khỏi hiện trường. Các hành vi vi phạm sẽ được ghi nhận đầy đủ, tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý theo đúng quy định.
Đồng thời, hệ thống camera còn giúp lực lượng chức năng chủ động phát hiện nguy cơ mất an ninh trật tự, sự cố môi trường hoặc các hành vi tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn để có biện pháp xử lý kịp thời.

“Cánh tay nối dài” cho lực lượng quản lý đô thị
Theo định hướng chuyển đổi số của Hà Nội, hệ thống camera của phường sẽ được kết nối, tích hợp với hệ thống camera AI dùng chung của thành phố.
Việc liên thông dữ liệu sẽ tạo nên mạng lưới giám sát đồng bộ từ cơ sở đến cấp thành phố, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, quản lý đô thị và bảo đảm an ninh trật tự. Đây cũng là tiền đề để hình thành cơ sở dữ liệu số về trật tự đô thị, góp phần xây dựng mô hình quản trị đô thị hiện đại dựa trên dữ liệu.
Chủ tịch UBND phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám Hà Anh Tuấn cho biết, việc ứng dụng camera AI không nhằm mục đích tăng cường xử phạt đơn thuần, mà hướng tới xây dựng ý thức tự giác chấp hành pháp luật của người dân. Khi mọi hành vi vi phạm đều có thể được ghi nhận và xử lý khách quan, người dân và các hộ kinh doanh sẽ nâng cao trách nhiệm trong việc tuân thủ các quy định của pháp luật.

Bên cạnh việc triển khai hệ thống camera AI, phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám đang đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó, đáng chú ý là việc lập các chốt tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm tại các tuyến phố, khu vực trọng điểm. Sau thời gian triển khai quyết liệt các giải pháp về trật tự đô thị, nhiều “điểm đen” về rác thải trên địa bàn đã được xử lý, tình trạng lấn chiếm vỉa hè giảm rõ rệt, diện mạo đô thị từng bước được cải thiện.
Tuy nhiên, để duy trì kết quả bền vững, công nghệ được xác định là một trong những yếu tố then chốt. Cùng với nền tảng iHanoi và các kênh tiếp nhận phản ánh của người dân, hệ thống camera AI sẽ tạo nên “cánh tay nối dài” cho lực lượng quản lý đô thị, giúp giám sát địa bàn 24/7, nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý vi phạm.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.