Phường Hoàng Liệt (Hà Nội) là một trong những địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh. Quá trình chuyển đổi từ đất nông nghiệp, ao hồ sang đất đô thị, chung cư và các khu dân cư đã góp phần thay đổi diện mạo địa phương. Tuy nhiên, tốc độ phát triển nhanh cũng đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai.

Áp lực quản lý đất đai từ quá trình đô thị hóa nhanh
Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, ông Vũ Đức Minh, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng - Đô thị phường Hoàng Liệt cho biết, công tác quản lý đất đai trên địa bàn đang chịu nhiều áp lực do hệ quả của quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh trong nhiều năm qua.
Hiện phường đang tập trung rà soát diện tích lớn đất nông nghiệp xen kẹt, đất thuộc hành lang bảo vệ công trình công cộng và các khu vực ao hồ bị san lấp qua nhiều thời kỳ. Quá trình xác định nguồn gốc, ranh giới sử dụng đất gặp không ít khó khăn do hồ sơ lưu trữ thiếu đồng bộ, trong khi hiện trạng sử dụng đất đã có nhiều biến động.
Theo ông Vũ Đức Minh, giá trị thương mại của đất đai ngày càng gia tăng cũng kéo theo nhiều vi phạm phát sinh. Một số trường hợp lấn chiếm đất công làm bãi đỗ xe, dựng công trình tạm trên đất nông nghiệp hoặc chậm thực hiện các thủ tục đăng ký biến động đất đai vẫn xảy ra dưới nhiều hình thức. Vụ việc lấn chiếm khu đất đối diện Trường THPT Việt Nam - Ba Lan là một trong những trường hợp điển hình đang được địa phương xử lý.
Khó khăn khi số lượng thửa đất cần quản lý rất lớn, trong khi lực lượng cán bộ địa chính và quản lý trật tự xây dựng còn mỏng. Việc vừa giải quyết hồ sơ hành chính, vừa thường xuyên kiểm tra, giám sát các khu vực đất công, đất nông nghiệp khiến áp lực đối với bộ máy quản lý ở cơ sở ngày càng gia tăng.
Giải pháp then chốt trong quản lý đất đai
Để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, UBND phường Hoàng Liệt đã báo cáo hiện trạng quỹ đất tái định cư, trường học công lập và các quỹ đất liên quan, gửi cơ quan chuyên môn của thành phố phục vụ công tác quy hoạch, phát triển hạ tầng xã hội trong thời gian tới.
Năm 2026, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý và đạt những kết quả tích cực. Phường đã cấp 3 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho công dân đủ điều kiện; giải quyết 16/16 hồ sơ xác nhận điều kiện nhà ở phục vụ mua, thuê mua nhà ở xã hội; hoàn thành lập hồ sơ trích lục đối với 140/140 thửa đất theo bản đồ đo đạc Dự án tổng thể năm 2018.
Cùng với đó, UBND phường tăng cường rà soát, kiểm tra hiện trạng sử dụng đất công, đất nông nghiệp và xây dựng phương án quản lý, sử dụng hiệu quả quỹ đất do Nhà nước quản lý. Qua kiểm tra 4 vị trí đất công và đất nông nghiệp, địa phương đã kịp thời xử lý các vi phạm xây dựng, thu hồi 2 vị trí đất công bị sử dụng sai mục đích.

Trong công tác quản lý biến động đất đai, phường đã xử phạt hành chính 12 trường hợp không thực hiện đăng ký biến động theo quy định. Đáng chú ý, địa phương đã hoàn thành việc thu hồi và tiếp nhận quản lý 905m² đất đối diện Trường THPT Việt Nam - Ba Lan sau khi yêu cầu các tổ chức, cá nhân liên quan di dời toàn bộ công trình, tài sản ra khỏi khu đất theo quy định.
Để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, UBND phường Hoàng Liệt đang tập trung triển khai 3 nhóm giải pháp trọng tâm.
Trước hết, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đất đai trên cơ sở hoàn thành hồ sơ trích lục 140/140 thửa đất theo Dự án tổng thể năm 2018; từng bước số hóa bản đồ địa chính, công khai quy hoạch sử dụng đất và danh mục các khu đất công do phường quản lý để người dân cùng giám sát.
Cùng với đó, địa phương duy trì mô hình tổ phản ứng nhanh về trật tự xây dựng và đất đai, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi lấn chiếm đất công, đất nông nghiệp ngay từ khi mới phát sinh; gắn trách nhiệm quản lý với từng cán bộ phụ trách địa bàn.
Giải pháp thứ ba là tăng cường phối hợp với các sở, ngành trong rà soát quỹ đất tái định cư, trường học công lập và các dự án hạ tầng xã hội; đôn đốc chủ đầu tư triển khai dự án theo tiến độ, đồng thời kiến nghị thu hồi các dự án chậm triển khai, sử dụng đất kém hiệu quả.
Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Hoàng Liệt Lê Hồng Kỳ cho biết, với đặc thù địa bàn rộng 404ha, công tác quản lý đất đai phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, không thể làm theo từng đợt cao điểm. Thực tế cho thấy, nếu buông lỏng quản lý, tình trạng tái lấn chiếm đất công, đất nông nghiệp có thể tái diễn, nhất là tại các khu vực giáp ranh hoặc những vị trí vừa được giải tỏa.
Vì vậy, Thường trực Đảng ủy phường yêu cầu tăng cường công tác giám sát, hậu kiểm; các khu đất công sau thu hồi phải được quản lý chặt chẽ, công khai hiện trạng và sớm đưa vào sử dụng đúng mục đích, bảo đảm phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai phục vụ phát triển địa phương.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.