Phó Giám đốc Sở Nội vụ thành phố Hà Nội Nguyễn Tây Nam:Trách nhiệm, chu đáo chăm lo đời sống vật chất, tinh thần người có công

Chăm lo thực chất đối với người có công

- Thưa ông, công tác chăm sóc và thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công luôn được Hà Nội xác định là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Ông có thể khái quát những kết quả nổi bật của thành phố trong thời gian qua?

- Hà Nội hiện quản lý hơn 900.000 hồ sơ người có công, trong đó có hơn 87.000 hồ sơ liệt sĩ, khoảng 65.000 hồ sơ thương binh, người hưởng chính sách như thương binh. Với trách nhiệm và tình cảm sâu sắc đối với những người đã hy sinh, cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội luôn quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách ưu đãi của Đảng và Nhà nước. Cùng với đó, thành phố chủ động ban hành nhiều chính sách đặc thù, có mức hỗ trợ cao hơn quy định chung, phù hợp với điều kiện phát triển của Thủ đô.

Mục tiêu xuyên suốt của thành phố là bảo đảm người có công có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của người dân nơi cư trú; đồng thời được chăm lo chu đáo cả về vật chất, sức khỏe và đời sống tinh thần. Vì vậy, bên cạnh chính sách của Trung ương, Hà Nội hiện hỗ trợ thêm 1,5 triệu đồng/người/tháng đối với toàn bộ người có công và thân nhân đang hưởng trợ cấp ưu đãi hằng tháng, với tổng kinh phí khoảng 1.215 tỷ đồng mỗi năm. Ngày 2-6-2026, HĐND thành phố tiếp tục ban hành Nghị quyết số 16/2026/NQ-HĐND, nâng mức quà tặng người có công và thân nhân liệt sĩ lên gấp 1,5-5 lần so với trước.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, thành phố đã chi trả trợ cấp ưu đãi hằng tháng cho 74.592 người, với tổng kinh phí hơn 1.414,67 tỷ đồng. Sở Nội vụ đã tiếp nhận, giải quyết 7.285 hồ sơ hưởng chế độ ưu đãi đối với người có công, thân nhân người có công với cách mạng và các đối tượng liên quan.

Dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, bên cạnh việc tổ chức các đoàn đại biểu đến dâng hương tại nhiều di tích lịch sử cách mạng, nghĩa trang liệt sĩ quốc gia có nhiều phần mộ liệt sĩ Hà Nội, thành phố cũng tổ chức thăm, tặng quà 19 đơn vị, tập thể, trong đó có các trung tâm nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công của Hà Nội và một số tỉnh lân cận đang chăm sóc thương binh, bệnh binh nguyên quán tại Thủ đô. Đặc biệt, thành phố đã quyết định tặng 114.562 suất quà cho người có công và thân nhân liệt sĩ, với tổng kinh phí hơn 273 tỷ đồng. Các xã, phường đang khẩn trương tổ chức trao quà của Chủ tịch nước và quà của thành phố Hà Nội đến đúng đối tượng, bảo đảm đầy đủ, kịp thời, không để xảy ra sai sót.

- Thành phố cũng đặt ra nhiều nhiệm vụ cụ thể như: Phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, hỗ trợ nhà ở, tu bổ công trình ghi công liệt sĩ… Những nhiệm vụ này đang được triển khai ra sao, thưa ông?

- Quan điểm của thành phố là việc chăm lo phải thực chất, đúng nhu cầu và giải quyết được những khó khăn cụ thể của từng gia đình người có công. Hiện nay, 100% Bà mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống đều được các cơ quan, đơn vị nhận phụng dưỡng. Việc phụng dưỡng không chỉ dừng lại ở hỗ trợ kinh phí, mà còn bao gồm thăm hỏi, chăm sóc sức khỏe, động viên tinh thần, giúp các mẹ cảm nhận rõ tình cảm và trách nhiệm của cộng đồng.

Đối với mục tiêu hỗ trợ nhà ở, thành phố đã rà soát 204 trường hợp có nhu cầu và đủ điều kiện là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học để triển khai hỗ trợ. Sở Nội vụ cũng phối hợp với UBND các xã, phường và các sở, ngành tiếp tục rà soát nhu cầu xây mới, sửa chữa nhà ở cho người có công, thân nhân liệt sĩ, trên tinh thần không để gia đình chính sách phải sinh sống trong những căn nhà xuống cấp, không bảo đảm an toàn.

Về tu bổ các công trình, phần mộ, Hà Nội hiện có 340 nghĩa trang liệt sĩ, với gần 54.000 phần mộ. Sở Nội vụ đã tham mưu thành phố chỉ đạo các địa phương, đơn vị thường xuyên kiểm tra, cải tạo, sửa chữa, chỉnh trang phần mộ, nghĩa trang và các công trình ghi công liệt sĩ.

Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Hà Nội đã trích 10 tỷ đồng hỗ trợ tỉnh Quảng Trị xây dựng, sửa chữa nhà ở cho người có công và thân nhân liệt sĩ, thể hiện rõ trách nhiệm của Thủ đô đối với công tác “Đền ơn đáp nghĩa” trên phạm vi cả nước.

Lan tỏa đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”

- Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/72027), cả nước đang đẩy mạnh triển khai Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin, với thời gian thực hiện từ ngày 15-3-2026 đến 27-7-2027. Hà Nội đang triển khai nhiệm vụ này như thế nào, thưa ông?

- Chúng tôi xác định đây là “mệnh lệnh từ trái tim”, là nhiệm vụ có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, đáp ứng niềm mong mỏi kéo dài nhiều thập kỷ của các gia đình liệt sĩ. Ngay sau khi Ban Chỉ đạo quốc gia phát động chiến dịch, Hà Nội đã khẩn trương triển khai với tinh thần chủ động, quyết liệt và hết sức thận trọng, theo đúng phương châm “làm đến đâu chắc đến đó”. Sở Nội vụ phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội - Cơ quan thường trực của chiến dịch - tham mưu thành phố thành lập Ban Chỉ đạo, ban hành kế hoạch và các văn bản hướng dẫn, tổ chức triển khai thống nhất trên toàn địa bàn. Các địa phương cũng tiến hành rà soát, chuẩn hóa thông tin mộ liệt sĩ, lập sơ đồ mộ và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để việc lấy mẫu sinh phẩm ADN được tiến hành một cách khoa học, chu đáo, trang nghiêm.

Thành phố đặt mục tiêu lấy mẫu, xác định danh tính đối với hơn 4.500 mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin, cùng 14 mộ liệt sĩ theo kết luận đợt 1 năm 2025. Hà Nội đã triển khai trước tại Nghĩa trang liệt sĩ Yên Viên (xã Phù Đổng), với 11 phần mộ. Theo kế hoạch, trong tháng 8-2026, các tổ công tác sẽ thực hiện lấy mẫu tại Nghĩa trang liệt sĩ Nhổn và Nghĩa trang liệt sĩ Ngọc Hồi, với tổng số 86 phần mộ. Từ tháng 8 đến hết tháng 12-2026, các xã, phường sẽ triển khai đồng loạt việc lấy mẫu tại các phần mộ hoàn toàn không có thông tin trong những nghĩa trang liệt sĩ do địa phương quản lý.

- Để đáp lại sự chờ đợi của thân nhân liệt sĩ, công tác tiếp nhận, xử lý thông tin và mẫu sinh phẩm cần được tiến hành như thế nào, thưa ông?

- Giải pháp quan trọng hiện nay là huy động tối đa nguồn lực khoa học - công nghệ, xây dựng và khai thác hiệu quả ngân hàng dữ liệu ADN. Công an thành phố đã tích cực thu nhận mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ. Sở Nội vụ sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để liên thông dữ liệu ADN của liệt sĩ và thân nhân, tạo điều kiện cho việc đối chiếu, xác minh nhanh hơn. Ngoài ra, việc số hóa thông tin phần mộ, hồ sơ liệt sĩ và sơ đồ nghĩa trang được đặc biệt chú trọng. Khi dữ liệu được chuẩn hóa, đồng bộ, việc quản lý, đối chiếu và tìm kiếm thông tin sẽ khoa học, thuận lợi hơn, mở thêm cơ hội xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

- Để hoạt động tri ân ngày càng thiết thực, sâu sắc, theo ông, phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” cần được đổi mới như thế nào để không chỉ tập trung vào dịp 27-7 mà trở thành hoạt động chăm lo thường xuyên, bền vững?

- Trước hết, cần thống nhất nhận thức rằng, chăm sóc người có công không chỉ là thực hiện trợ cấp, mà phải hướng tới chăm sóc toàn diện cả về vật chất, sức khỏe và tinh thần. Hiện nay, Bộ Nội vụ đang tham mưu sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và xây dựng nghị định thay thế Nghị định số 131/2021/NĐ-CP, ngày 30-12-2021 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, góp phần giải quyết những vướng mắc trong công tác xác nhận, công nhận và thực hiện chế độ ưu đãi; đồng thời bổ sung các chính sách phù hợp với điều kiện phát triển mới của đất nước. Sở Nội vụ tiếp tục rà soát các chính sách của Trung ương và chính sách đặc thù của thành phố để nghiên cứu, đề xuất những cơ chế hỗ trợ phù hợp, bảo đảm người có công và thân nhân được chăm lo ngày càng tốt hơn, tương xứng với sự phát triển của Thủ đô.

Thành phố cũng sẽ đổi mới phương thức hoạt động tại các trung tâm nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công; tiếp tục đầu tư, cải tạo cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng chăm sóc, phục hồi sức khỏe và tổ chức các hoạt động văn hóa, tinh thần cho người có công. Cùng với đó là chuẩn hóa quy trình giải quyết chính sách, tiếp tục cắt giảm thời gian xử lý thủ tục hành chính; xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành và kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; công nghệ thông tin được ứng dụng sâu hơn trong rà soát, quản lý, chi trả chế độ và cập nhật biến động đối tượng. Bên cạnh đó, cán bộ cơ sở cần thường xuyên nắm chắc hoàn cảnh của từng gia đình chính sách, kịp thời phát hiện những trường hợp gặp khó khăn về nhà ở, sức khỏe, sinh kế hoặc đời sống tinh thần để kết nối các nguồn lực hỗ trợ. Phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” đang tiếp tục được xã hội hóa, huy động sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp, các tầng lớp nhân dân…

Chúng tôi kỳ vọng, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của nhân dân, công tác tri ân người có công sẽ ngày càng thiết thực, sâu sắc. “Đền ơn đáp nghĩa” không chỉ là trách nhiệm mà phải trở thành thước đo văn hóa, đạo lý và tình người của Thủ đô ngàn năm văn hiến.

- Trân trọng cảm ơn ông!