Phiên họp thứ 5 Ủy ban Thường vụ Quốc hội:Hoàn thiện 3 dự thảo luật: Cải cách mạnh nhưng không để khoảng trống quản lý

Ba dự thảo luật gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Cắt giảm điều kiện kinh doanh nhưng không buông lỏng quản lý

Theo Báo cáo của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày, tiếp thu ý kiến của cơ quan thẩm tra, Chính phủ chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục rà soát và dự kiến hoàn thiện dự thảo luật, dự thảo văn bản quy định chi tiết theo hướng bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật. Việc cắt giảm các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh được thực hiện dựa trên nguyên tắc: không can thiệp vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; cắt giảm các thủ tục hành chính không cần thiết, không rõ mục tiêu quản lý và quản lý dựa trên rủi ro, dữ liệu.

Đối với việc phân quyền giải quyết thủ tục hành chính, Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương chuẩn bị đầy đủ điều kiện thực thi; kịp thời ban hành quy định chi tiết, quy chuẩn kỹ thuật; tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ và nâng cao năng lực của chính quyền địa phương, bảo đảm việc phân quyền được thực hiện thống nhất, hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Trần Văn Khải cho biết, Thường trực Ủy ban thống nhất với tiếp thu, giải trình của Chính phủ về ý kiến đối với quy định chấp thuận trao đổi quốc tế nguồn gen giống vật nuôi. Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị việc quản lý thức ăn chăn nuôi phải bảo đảm thống nhất với pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, hàng hóa; xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử, áp dụng quản lý rủi ro trong hậu kiểm, công khai kết quả kiểm tra và bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc...

Cho ý kiến về nội dung này, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh, việc cắt giảm thủ tục hành chính và ngành nghề kinh doanh có điều kiện nhằm khơi thông nguồn lực, tạo lập môi trường kinh doanh thông thoáng, thúc đẩy các thành phần kinh tế đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh.

Tuy nhiên, cắt giảm thủ tục không đồng nghĩa với từ bỏ vai trò quản lý của Nhà nước, mà là chuyển sang những phương thức quản lý phù hợp hơn. Một là chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, phát huy vai trò và trách nhiệm của chủ thể kinh doanh trên cơ sở Nhà nước ban hành đầy đủ quy trình, quy phạm, quy chuẩn. Hai là cho phép chủ thể tự công bố, tự chịu trách nhiệm, đồng thời, chịu sự giám sát của cơ quan nhà nước, xã hội và người tiêu dùng.

Nhấn mạnh "việc cấm vẫn phải cấm", bởi nếu không cấm thì sau này sẽ không có căn cứ pháp luật để xử lý các hành vi vi phạm, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội đề nghị trong báo cáo cần lưu ý đến việc hậu kiểm và việc tự công bố, tự chịu trách nhiệm phải gắn với quy trình, quy phạm, quy chuẩn.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị tiếp tục rà soát, bổ sung cơ chế quản lý thay thế đủ mạnh và khả thi khi bãi bỏ điều kiện buôn bán giống cây trồng, phân bón; tăng cường hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát hàng giả, hàng kém chất lượng, bảo vệ quyền lợi người dân, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Dự thảo luật cũng cần hoàn thiện cơ chế rà soát, đánh giá định kỳ và đột xuất danh mục thuốc bảo vệ thực vật đã được cấp phép lưu hành; kịp thời hạn chế sử dụng hoặc loại bỏ những loại thuốc không còn bảo đảm an toàn, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường.

Làm rõ tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng băng tần khi cấp lại giấy phép

Báo cáo việc tiếp thu, giải trình dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đồng tình với quy định tăng thời hạn giấy phép sử dụng băng tần từ 3 năm lên 5 năm đối với doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh.

Theo dự thảo, việc đánh giá hiệu quả đề án sẽ được thực hiện trước khi giấy phép hết hạn 9 tháng, thay vì 3 tháng như quy định hiện hành. Chính phủ cho rằng, điều chỉnh này là phù hợp với đặc thù đầu tư hạ tầng viễn thông có quy mô lớn, thời gian triển khai và thu hồi vốn dài, tạo điều kiện để có đủ cơ sở, dữ liệu đánh giá khách quan, toàn diện hiệu quả sử dụng băng tần, hiệu quả đầu tư và kết quả thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, qua đó bảo đảm có đủ thông tin, dữ liệu thực tế để xem xét việc tiếp tục thực hiện Đề án.

Báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải cho biết, Thường trực Ủy ban đề nghị làm rõ thêm về tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng băng tần khi cấp lại giấy phép. Bên cạnh việc kiểm soát thông qua cam kết triển khai mạng và chế tài thu hồi giấy phép, Chính phủ cần quy định rõ trình tự, thời điểm thu hồi và phương án tái phân bổ băng tần sau thu hồi.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội yêu cầu việc thu hồi, xử lý và tái phân bổ băng tần phải được thực hiện kịp thời, công khai, minh bạch, bảo đảm sử dụng hiệu quả tài nguyên tần số, không để xảy ra thất thoát, lãng phí.

Cùng với đó, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy hoạch hạ tầng viễn thông thụ động theo hướng đồng bộ, tiết kiệm nguồn lực, tránh đầu tư trùng lặp và tạo thuận lợi cho việc sử dụng chung hạ tầng viễn thông.

Phân cấp quản lý kiến trúc phải đi đôi với kiểm soát chuyên môn

Trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến thảo luận ở tổ và tại hội trường của các đại biểu Quốc hội về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Chính phủ đã rà soát, chỉnh lý các quy định về bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc, kiến trúc đô thị, kiến trúc nông thôn và thiết kế kiến trúc.

Theo đó, kiến trúc tại đô thị, nông thôn phải kế thừa, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời, phát triển phong cách kiến trúc hiện đại, tiên tiến, hài hòa với không gian kiến trúc, cảnh quan của khu vực xây dựng công trình.

Đối với kiến nghị bổ sung quy định về kiến trúc xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm, vật liệu thân thiện với môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, Chính phủ cho rằng các nội dung này đã được quy định trong chính sách của Nhà nước về hoạt động kiến trúc.

Đối với các ý kiến đề nghị bổ sung quy định về kiến trúc xanh, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, vật liệu thân thiện môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu, các nội dung này đã được quy định tại Điều 6 về chính sách của Nhà nước trong hoạt động kiến trúc, bao gồm xây dựng định hướng phát triển kiến trúc Việt Nam; xây dựng cơ sở dữ liệu, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về kiến trúc và mẫu thiết kế kiến trúc đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, thân thiện với môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai.

Báo cáo ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải cho biết, những nội dung về thi tuyển phương án kiến trúc, cải cách Chứng chỉ hành nghề, quy định khung tiêu chí đối với “Bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc” đã được tiếp thu, chỉnh lý.

Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng vẫn còn 4 vấn đề cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo tính khả thi, gồm: việc phân cấp ban hành Quy chế quản lý kiến trúc gắn với cơ chế kiểm soát; rút ngắn thời gian thẩm định quy hoạch; vai trò của tổ chức xã hội - nghề nghiệp; áp lực lên hệ thống văn bản dưới luật.

Về dự thảo Luật này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, chỉnh lý hoàn thiện các quy định về phân cấp việc lập, ban hành quy chế quản lý kiến trúc cho chính quyền cấp xã gắn với cơ chế kiểm soát chuyên môn của cơ quan quản lý cấp tỉnh. Việc cắt giảm thời gian thẩm định đồ án quy hoạch cần bảo đảm tính khả thi, tránh hình thức. Cùng với đó, bổ sung lộ trình chuyển giao chức năng quản lý chứng chỉ hành nghề kiến trúc cho các tổ chức xã hội - nghề nghiệp chuyên ngành nhằm đẩy mạnh xã hội hóa và giảm tải cho cơ quan quản lý nhà nước...

Kết thúc nội dung thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua 3 dự thảo luật nêu trên sau khi được tiếp thu, chỉnh lý theo kết luận tại phiên họp.