Phát huy vai trò tổ hòa giải, giữ bình yên khu dân cư

Ông Nguyễn Đình Phong, Tổ trưởng Tổ hòa giải Tổ dân phố Đống 2, phường Đông Ngạc đã có 8 năm tham gia công tác hòa giải cho biết, muốn giải quyết tốt mâu thuẫn ở khu dân cư, các thành viên phải thường xuyên bám sát địa bàn, gần gũi với người dân để nhận biết những bất đồng ngay từ khi mới phát sinh. Công việc này đòi hỏi sự kiên trì, linh hoạt bởi không phải lúc nào người dân cũng chủ động tìm đến tổ hòa giải để trình bày vấn đề.

“Chúng tôi xác định hòa giải phải lấy phòng ngừa là chính. Khi làm tốt công tác an sinh xã hội, thường xuyên gần gũi, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân, tổ hòa giải có thể kịp thời phát hiện những bất đồng, mâu thuẫn mới phát sinh để tuyên truyền, vận động, ngăn ngừa từ sớm, tránh để sự việc trở nên phức tạp”, ông Phong chia sẻ.

Tại Tổ dân phố Đống 2, nhiều thành viên tổ hòa giải đồng thời tham gia công việc ở các tổ chức, đoàn thể tại khu dân cư như chi bộ, tổ dân phố, Hội Phụ nữ, Hội Người cao tuổi và các tổ chức xã hội khác. Nhờ thường xuyên tiếp xúc, sinh hoạt cùng người dân, họ có điều kiện hiểu hoàn cảnh từng gia đình, nắm bắt quan hệ giữa các hộ và nhận ra những dấu hiệu bất đồng.

Việc nắm bắt tình hình không chỉ diễn ra trong các cuộc họp tổ dân phố hay sinh hoạt đoàn thể. Qua những lần thăm hỏi gia đình có hoàn cảnh khó khăn, tham gia hoạt động cộng đồng và cả những cuộc trò chuyện thường ngày, các thành viên có thể lắng nghe tâm tư, nhận biết những biểu hiện bất hòa để chủ động tìm hiểu. Khi phát hiện vấn đề, người gần gũi với các hộ sẽ linh hoạt lựa chọn thời điểm, cách tiếp cận phù hợp để trao đổi, vận động. Thông tin về chủ trương, chính sách, quy định của địa phương cũng được chuyển tải qua các nhóm zalo để người dân dễ tiếp cận.

Theo ông Phong, cách làm này giúp tổ hòa giải chủ động nắm tình hình, không phải chờ đến khi mâu thuẫn được phản ánh mới vào cuộc. Khi nhận thấy có dấu hiệu bất đồng, các thành viên tìm hiểu nguyên nhân, lắng nghe ý kiến các bên; tùy từng trường hợp sẽ phối hợp với người có uy tín, đại diện đoàn thể để phân tích, tuyên truyền, vận động người dân bình tĩnh giải quyết.

Ông Phong kể, ở Tổ dân phố Đống 2, cách đây mấy năm từng có hai gia đình liền kề bất đồng vì tường nhà bị thấm nước. Một bên cho rằng công trình của hàng xóm gây thấm, bên còn lại chưa đồng tình. Sau khi được trao đổi, vận động, hai bên đã thống nhất cách xử lý, không yêu cầu bồi thường và vui vẻ bắt tay. Sau đó, gia đình phát hiện nguyên nhân thực tế là do vỡ đường ống nước nên đã chủ động xin lỗi hàng xóm. Một trường hợp khác liên quan đến ranh giới, móng công trình giữa hai hộ cũng được tổ hòa giải tìm hiểu, vận động để các bên thống nhất cách giải quyết trên tinh thần tình cảm xóm giềng.

“Những việc tưởng nhỏ trong đời sống thường ngày nếu không được giải thích, tháo gỡ kịp thời có thể dẫn đến bất hòa kéo dài. Bởi vậy, hòa giải viên phải biết lắng nghe, tìm hiểu đầy đủ sự việc, không vội kết luận khi chưa nắm rõ nguyên nhân. Quan trọng hơn, người làm công tác hòa giải cần tạo được sự tin cậy để các bên sẵn sàng chia sẻ, tiếp nhận ý kiến vận động”, ông Phong cho biết.

Tổ dân phố Đống 2 hiện có khoảng 860 hộ dân. Sau khi sáp nhập tổ dân phố, tổ hòa giải có 7 thành viên. Dù địa bàn rộng hơn, song công tác hoà giải vẫn không gặp nhiều khó khăn, bởi các thành viên đều là những người có uy tín trong cộng đồng, am hiểu khu dân cư, có mối liên hệ chặt chẽ với người dân. Khi có vấn đề phát sinh, các thành viên tổ hoà giải phối hợp, hỗ trợ nhau nắm tình hình và chủ động hoá giải các vấn đề ngay từ khi vừa phát sinh.

Chia sẻ kinh nghiệm công tác hoà giải, ông Phong cho rằng, để hoạt động hòa giải đạt hiệu quả cao, thành viên tổ hòa giải cần có uy tín, tinh thần trách nhiệm và khả năng vận động quần chúng. Mỗi người phải gương mẫu trong cuộc sống, chấp hành tốt chủ trương, chính sách, đồng thời thường xuyên trau dồi kiến thức pháp luật, kỹ năng lắng nghe, thuyết phục và ứng xử phù hợp với từng trường hợp. Ông cũng mong muốn hòa giải viên được bồi dưỡng nghiệp vụ thường xuyên và có chế độ động viên phù hợp để những người tâm huyết yên tâm gắn bó với công việc.

Đánh giá về hoạt động của tổ hòa giải cơ sở, ông Dương Văn Huân, Bí thư Chi bộ Tổ dân phố Đống 2 cho rằng: Các thành viên tổ hòa giải cùng các đoàn thể vận động người dân thực hiện quy ước, quy chế của khu dân cư, giữ gìn nếp sống văn minh và phát huy tinh thần tương trợ.

Bên cạnh đó, công tác an sinh xã hội cũng được tổ dân phố quan tâm. Khi gia đình có việc hiếu hoặc gặp khó khăn đột xuất, các thành viên đến thăm hỏi, động viên, hỗ trợ những công việc cần thiết. Hoạt động thăm hỏi, dâng hương tưởng niệm liệt sĩ tại các gia đình người có công được duy trì. Hội Cựu chiến binh tổ chức các hoạt động nghĩa tình; Chi hội Phụ nữ duy trì mô hình hũ gạo tình thương, nuôi lợn nhựa tiết kiệm để hỗ trợ hội viên khi ốm đau, khó khăn.

Theo ông Huân, những hoạt động này góp phần tăng sự gắn bó giữa các hộ dân, giúp thành viên các đoàn thể gần gũi, hiểu hoàn cảnh và tâm tư của người dân hơn. Đây cũng là điều kiện để tổ hòa giải kịp thời nắm bắt những vấn đề nảy sinh trong đời sống, chủ động trao đổi, vận động trước khi bất đồng trở nên căng thẳng. Ông Huân vui vẻ nói: “Tổ hòa giải thất nghiệp vì hầu như không có mâu thuẫn nào trên địa bàn”.

Với những kinh nghiệm và cách làm hiệu quả, Tổ hòa giải Tổ dân phố Đống 2 nhiều lần được UBND phường Cổ Nhuế 2 (trước sáp nhập) và UBND quận Bắc Từ Liêm (cũ) khen thưởng, ghi nhận những đóng góp tích cực trong công tác hòa giải ở cơ sở.