Phát huy trách nhiệm quản trị địa bàn và tổ chức thực hiện nhiệm vụ từ cơ sở

Việc giảm tầng nấc trung gian, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đã tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc, đồng thời giúp người dân tiếp cận các dịch vụ công nhanh chóng và thuận tiện hơn.

Khi quyền hạn được trao nhiều hơn cho cơ sở

Một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Hà Nội đã thực hiện ủy quyền trên 650 thủ tục hành chính, tái cấu trúc trên 290 thủ tục, chuẩn hóa trên 2.000 quy trình giải quyết thủ tục hành chính; tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt 97,39%...

Từ chỗ chủ yếu thực hiện các nhiệm vụ quản lý hành chính thông thường, xã, phường nay đã trực tiếp giải quyết những công việc trước đây thuộc thẩm quyền của cấp huyện, qua đó rút ngắn quy trình xử lý và giảm thời gian đi lại cho người dân.

Tại phường Dương Nội, một trong những địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh của Hà Nội, những thay đổi này được thể hiện khá rõ. Nhiều nhiệm vụ liên quan đến đất đai, xây dựng, hạ tầng kỹ thuật hay giải phóng mặt bằng đã được chuyển giao trực tiếp cho địa phương xử lý. Theo ông Mai Đắc Phúc, Trưởng phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị phường Dương Nội, khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đơn vị đã tổ chức lại hoạt động theo hướng phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, đồng thời chia thành 5 tổ chuyên môn tương ứng với từng lĩnh vực để bảo đảm hiệu quả công việc.

“Hiện nay phòng đang giải quyết 195 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực được giao. Đến nay đã cấp được 68 giấy chứng nhận lần đầu cho người dân. Đây là những công việc trước đây phải qua nhiều khâu hơn. Ngoài ra, địa phương cũng đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng ba dự án lớn trên địa bàn, bảo đảm 100% tiến độ”, ông Mai Đắc Phúc cho biết.

Những thay đổi trong cách thức vận hành bộ máy được người dân cảm nhận rõ nhất. Ông Nguyễn Văn Nam, cư dân tổ dân phố Thống Nhất, phường Dương Nội chia sẻ, trong thời gian qua ông đã nhiều lần đến phường để thực hiện các thủ tục hành chính như công chứng giấy tờ, xác nhận lý lịch hay các thủ tục hộ tịch.

“Cán bộ địa phương luôn hướng dẫn tận tình, giải đáp cụ thể những nội dung còn vướng mắc. Sự chu đáo và trách nhiệm trong phục vụ đã tạo thêm niềm tin của người dân đối với chính quyền cơ sở”, ông Nguyễn Văn Nam cho biết.

Bên cạnh những thuận lợi người dân được hưởng, vẫn còn những khó khăn đối với đội ngũ cán bộ cơ sở khi khối lượng công việc tăng. Là người trực tiếp xử lý hồ sơ liên quan đến đất đai, ông Bùi Ngọc Lâm, công chức phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị phường Dương Nội cho biết, việc phân cấp đã khiến khối lượng công việc tăng lên đáng kể, trong khi lực lượng cán bộ chuyên môn còn mỏng. “Bản thân tôi hiện được giao phụ trách thẩm định hồ sơ liên quan đến cấp giấy chứng nhận và quản lý đất đai. Đây là lĩnh vực có áp lực lớn nhưng cũng là cơ hội để phát huy chuyên môn, đóng góp cho địa phương”, ông Bùi Ngọc Lâm chia sẻ.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại nhiều địa phương khác. Tại xã Thạch Thất, việc phân cấp mạnh cho cơ sở khiến nhiều công chức phải đảm nhiệm phạm vi công việc rộng hơn trước đây. Ông Nguyễn Trọng Bảo, công chức Văn phòng HĐND - UBND xã Thạch Thất cho biết, để đáp ứng yêu cầu mới, mỗi cán bộ đã chủ động xây dựng kế hoạch công tác và không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn. Trước mắt, giải pháp phòng đưa ra là dành thêm thời gian ngoài giờ để hoàn thành tốt công việc.

Phường Nghĩa Đô cũng đang đối diện với những điểm nghẽn chung do địa phương hiện có khoảng 135.000 dân nhưng số lượng công chức trực tiếp chỉ hơn 100 người. Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Nghĩa Đô Nguyễn Hồng Sơn, ngoài quản lý dân cư, địa phương còn xử lý khối lượng lớn thủ tục hành chính, quản lý đảng viên, tổ chức Đảng, tổ dân phố cùng nhiều đặc thù dân cư phức tạp do đan xen giữa khu đô thị mới, khu tập thể cũ và làng xóm truyền thống. Điều đó khiến yêu cầu quản lý ở cơ sở không chỉ nhiều về số lượng mà còn phức tạp hơn về tính chất công việc. Nhiều cán bộ thường xuyên làm việc tới tối muộn, kể cả cuối tuần và ngày nghỉ để bảo đảm tiến độ các nhiệm vụ được giao.

Linh hoạt sắp xếp để bộ máy vận hành hiệu quả

Đánh giá về quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Hà Nội, ông Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương cho rằng, khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở chủ trương hay mô hình tổ chức, mà ở việc đội ngũ cán bộ cơ sở phải thích ứng với khối lượng công việc và yêu cầu mới trong thời gian rất ngắn.

“Không thể nói anh em cán bộ cơ sở không vất vả. Giai đoạn đầu nhiều nơi phải vừa học vừa làm, hỗ trợ lẫn nhau để hoàn thành nhiệm vụ. Những việc hôm nay chưa quen, phải từng bước thích nghi trong quá trình triển khai”, ông Nguyễn Đức Hà nhận định.

Thực tế đó đòi hỏi các địa phương phải sắp xếp lại tổ chức bộ máy và phải tổ chức lại đội ngũ cán bộ để đáp ứng yêu cầu mới. Tại phường Dương Nội, công tác cán bộ được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm ngay từ đầu. Theo Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Dương Nội Nguyễn Sĩ Hoạt, địa phương đã rà soát toàn diện đội ngũ công chức, đánh giá năng lực, chuyên môn và khả năng đáp ứng vị trí việc làm của từng người.

Những cán bộ trẻ, có chuyên môn sâu, am hiểu công nghệ được giao phụ trách các lĩnh vực trọng tâm như đất đai, địa chính, xây dựng hay pháp luật. Việc bố trí lại đội ngũ theo năng lực giúp nhiều cán bộ phát huy được sở trường, từng bước thích ứng với yêu cầu công việc mới. Bên cạnh đó, phường Dương Nội chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị bằng dữ liệu và kết quả công việc.

“Hiện nay toàn bộ nhiệm vụ từ lãnh đạo, chỉ đạo đến giải quyết thủ tục hành chính đều được đưa lên hệ thống quản trị số và đánh giá bằng các chỉ số cụ thể. Mọi nhiệm vụ đều phải bảo đảm bốn rõ: Rõ việc, rõ người chịu trách nhiệm, rõ tiến độ và rõ sản phẩm. Nhờ đó việc đánh giá cán bộ minh bạch hơn, đồng thời nâng cao trách nhiệm của từng cá nhân trong thực thi nhiệm vụ”, ông Nguyễn Sĩ Hoạt cho biết.

Tại phường Nghĩa Đô, để giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ, địa phương lựa chọn phương thức phối hợp đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị. Theo ông Nguyễn Hồng Sơn, đối với những nhiệm vụ khó hoặc cần xử lý nhanh, các lực lượng từ Đảng, chính quyền đến MTTQ và các đoàn thể đều cùng tham gia để hỗ trợ lẫn nhau, bảo đảm hiệu quả chung.

Bên cạnh đó, sự đồng thuận của người dân cũng trở thành yếu tố quan trọng giúp chính quyền cơ sở nâng cao hiệu quả quản trị. Các vấn đề phát sinh trên địa bàn đều nhận được sự phối hợp và chia sẻ từ người dân trong quá trình giải quyết.

Tại xã Đan Phượng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Nguyễn Gia Hiển cho biết, trước thực trạng đang thiếu đội ngũ có chuyên môn sâu trong các lĩnh vực quản lý đô thị, kiến trúc, xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội, địa phương đã triển khai quyết liệt chuyển đổi số, xây dựng mô hình “bình dân học vụ số”, cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ trong điều hành. “Giải pháp trước mắt là vừa làm, vừa học, vừa rèn luyện thông qua thực tiễn công việc theo phương châm cầm tay chỉ việc. Tuy nhiên, về lâu dài cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu hơn theo từng lĩnh vực như quản lý đô thị, xây dựng, văn hóa, giáo dục, y tế hay phát triển kinh tế - xã hội”, Bí thư Đảng ủy xã Đan Phượng nêu ý kiến.