Ô tô điện tăng tốc tại châu Âu, lần đầu vượt xe xăng tại Đức

Theo số liệu của E-Mobility Europe và New AutoMotive, trong tháng 6-2026, 17 thị trường ô tô lớn thuộc Liên minh châu Âu (EU) và Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA), chiếm khoảng 90% doanh số ô tô toàn khu vực, đã tiêu thụ 275.060 xe thuần điện, tăng 39,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Xe điện chiếm 25,6% tổng lượng ô tô đăng ký mới, tức cứ bốn xe bán ra thì có hơn một xe chạy hoàn toàn bằng điện.

Lũy kế sáu tháng đầu năm, châu Âu đã tiêu thụ hơn 1,24 triệu xe điện, tăng 33,7% so với cùng kỳ năm 2025. Đà tăng trưởng này còn cao hơn tốc độ ghi nhận trong quý I-2026, cho thấy nhu cầu mua xe điện vẫn tiếp tục được cải thiện bất chấp bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.

Giới phân tích nhận định, thị trường xe điện châu Âu đang bước sang giai đoạn phát triển mới. Nếu trước đây doanh số chủ yếu được thúc đẩy bởi các chương trình trợ giá của chính phủ, hiện nay sức mua ngày càng đến từ việc sản phẩm đa dạng hơn, giá bán dần cạnh tranh hơn và người tiêu dùng có thêm nhiều lựa chọn từ các hãng xe truyền thống.

Trong bức tranh chung của châu Âu, Đức tiếp tục giữ vai trò đầu tàu cả về quy mô thị trường lẫn tốc độ tăng trưởng. Theo Cơ quan Giao thông Vận tải Liên bang Đức (KBA), trong tháng 6 nước này ghi nhận 84.057 xe điện đăng ký mới, tăng tới 78,2% so với cùng kỳ năm trước. Xe điện chiếm 28,4% tổng lượng xe bán ra và lần đầu tiên trở thành hệ truyền động phổ biến nhất tại quốc gia vốn được xem là "cái nôi" của động cơ đốt trong.

Trong cùng kỳ, xe hybrid đạt 83.315 xe, tương đương 28,1% thị phần. Xe chạy xăng chỉ còn chiếm 20,5%, diesel giảm xuống 11,4%, còn xe hybrid sạc điện (PHEV) đạt 10,9%.

Đây được xem là cột mốc mang ý nghĩa biểu tượng đối với ngành ô tô thế giới. Đức là quê hương của Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz, Audi và Porsche, đồng thời là thị trường có truyền thống tiêu dùng xe động cơ đốt trong rất mạnh. Việc xe điện vượt lên dẫn đầu cho thấy quá trình điện hóa đã thực sự bước vào giai đoạn trưởng thành.

Lũy kế nửa đầu năm, Đức tiêu thụ 367.388 xe điện, tăng gần 49% và tiếp tục là thị trường xe điện lớn nhất châu Âu xét theo quy mô tuyệt đối.

Sự phục hồi của Tesla cũng góp phần tạo nên bước ngoặt này. Tesla Model Y trở lại vị trí mẫu xe điện bán chạy nhất Đức với hơn 6.000 xe đăng ký trong tháng 6 sau thời gian doanh số sụt giảm vì chuyển sang phiên bản nâng cấp.

Tuy nhiên, khác với vài năm trước, Tesla không còn chiếm ưu thế áp đảo khi Volkswagen, Skoda, BMW, Audi hay Mercedes-Benz đều có nhiều mẫu xe điện nằm trong nhóm bán chạy nhất. Điều này phản ánh cuộc cạnh tranh ngày càng cân bằng giữa các hãng xe Mỹ và các nhà sản xuất châu Âu.

Bên cạnh Đức, nhiều thị trường khác cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng rất cao. Pháp đứng thứ hai về quy mô với 55.831 xe điện bán ra trong tháng 6, chiếm gần 30% tổng doanh số ô tô mới. Tây Ban Nha đạt 14.559 xe, tương ứng 11,3% thị phần, trong khi Slovenia và Cộng hòa Séc đều lập kỷ lục mới về doanh số cũng như tỷ lệ xe điện trong cơ cấu bán hàng.

Một số quốc gia có quy mô nhỏ hơn cũng nổi lên như những điểm sáng của quá trình điện hóa. Bỉ, Đan Mạch, Bồ Đào Nha và Phần Lan đều ghi nhận mức tiêu thụ xe điện cao nhất từ trước tới nay. Ireland lần đầu tiên có hơn một nửa lượng xe mới bán ra là xe điện, trở thành một trong số rất ít quốc gia mà ô tô thuần điện đã vượt mốc 50% thị phần. Phần Lan cũng tiến rất gần cột mốc này với 48,9%, trong khi Hà Lan đạt 43,5%, Bỉ 37,2% và Luxembourg đạt 35,4%.

Đáng chú ý, tốc độ phổ cập ô tô điện tại châu Âu vẫn chưa đồng đều. Nửa đầu năm 2026, Italia ghi nhận ô tô điện mới chỉ chiếm khoảng 6,6% thị trường, cho thấy khoảng cách đáng kể giữa các thị trường Bắc Âu, Tây Âu với khu vực Nam và Đông Âu.

Ngay cả những quốc gia đi đầu về điện hóa cũng bắt đầu có dấu hiệu tăng trưởng chậm lại do thị trường dần bão hòa. Na Uy vẫn dẫn đầu thế giới khi xe điện chiếm tới 96,5% lượng xe mới bán ra trong tháng 6 và gần 98% trong cả nửa đầu năm, nhưng mức tăng trưởng doanh số chỉ còn khoảng 1,3%. Hà Lan giảm gần 19% doanh số xe điện trong 6 tháng đầu năm, còn Thụy Điển giảm hơn 10%, dù cả hai vẫn duy trì tỷ lệ xe điện khá cao trong cơ cấu thị trường.

Nhìn tổng thể, châu Âu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi rõ nét từ xe động cơ đốt trong sang xe điện. Điểm đáng chú ý là động lực tăng trưởng hiện không còn phụ thuộc hoàn toàn vào các quốc gia tiên phong như Na Uy hay Thụy Điển, mà đang lan rộng sang những thị trường có quy mô lớn như Đức, Pháp, Tây Ban Nha hay nhiều quốc gia Trung và Đông Âu.

Dù vậy, quá trình điện hóa vẫn còn nhiều thách thức. Chênh lệch về thu nhập, chính sách ưu đãi, giá bán xe và mức độ phát triển của hạ tầng sạc khiến tốc độ chuyển đổi giữa các quốc gia rất khác nhau. Ngay tại Đức, dù xe điện đã dẫn đầu doanh số xe mới, nhưng mới chiếm khoảng 4% tổng số phương tiện đang lưu hành.

Tuy nhiên, trong những năm tới, khi các hãng xe truyền thống tiếp tục mở rộng danh mục sản phẩm, pin ngày càng rẻ hơn và mạng lưới sạc được hoàn thiện, xe điện nhiều khả năng sẽ tiếp tục gia tăng thị phần và trở thành động lực tăng trưởng chính của thị trường ô tô châu Âu.