NSND Nguyễn Quang Vinh, Chủ tịch Hội Âm nhạc Hà Nội:“Tiếng hát Hà Nội 2026” mong tìm những giọng ca có bản sắc và khả năng sáng tạo

Giữ bản sắc chuyên môn, khẳng định vị thế cuộc thi

- Thưa NSND Nguyễn Quang Vinh, với vai trò Trưởng ban giám khảo, ông kỳ vọng điều gì ở chất lượng thí sinh “Tiếng hát Hà Nội 2026”?

- Qua những mùa giải đã tổ chức, “Tiếng hát Hà Nội” từng bước định vị được mình trong đời sống âm nhạc. Cuộc thi do Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội (Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội) tổ chức, đã tạo dựng được uy tín và sức lan tỏa trên phạm vi cả nước, trở thành một địa chỉ được nhiều thí sinh quan tâm khi tìm kiếm cơ hội phát triển tài năng thanh nhạc.

So với các cuộc thi thanh nhạc khác, “Tiếng hát Hà Nội” có những lợi thế riêng. Hà Nội là nơi hội tụ các cơ quan trung ương, đông đảo nghệ sĩ và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật. Đây là điều kiện thuận lợi để cuộc thi tiếp tục thu hút thí sinh, phát huy thế mạnh và khẳng định vị thế của mình.

Ở mùa giải năm nay, chúng tôi kỳ vọng sẽ đón nhận nhiều giọng hát có chất lượng chuyên môn, cá tính nghệ thuật và hướng đi riêng. Việc đổi mới hình thức dự thi, mở rộng kết nối với các nền tảng số cũng tạo thêm cơ hội cho những tài năng trẻ ở nhiều địa phương, kể cả những người trước đây còn e ngại về điều kiện tham gia, tự tin đăng ký dự thi và thể hiện khả năng của mình.

- Theo ông, điều gì làm nên bản sắc chuyên môn của “Tiếng hát Hà Nội 2026”?

- Tôi cho rằng điểm đáng chú ý của “Tiếng hát Hà Nội 2026” là cuộc thi vừa kế thừa những phong cách đã có, vừa mở thêm không gian cho những cách thể hiện mới.

Trước đây, khi nói đến các phong cách dự thi, chúng ta thường nghĩ đến thính phòng, dân gian và nhạc nhẹ. Năm nay, Ban tổ chức mở rộng thêm phong cách Sáng tạo, biểu diễn đa năng, tạo điều kiện cho thí sinh tự tìm tòi, xây dựng cách thể hiện riêng. Đây là một thay đổi đáng chú ý, bởi không phải thí sinh nào cũng tự tin khi phải lựa chọn và đặt mình vào một phong cách đã được định hình.

Trong thực tế, các cuộc thi và hoạt động nghệ thuật đều khuyến khích nghệ sĩ tự sáng tác, tìm ra phong cách riêng. Một thí sinh có thể chưa thực sự nổi trội ở thính phòng, dân gian hay nhạc nhẹ, nhưng lại có khả năng kết hợp ca hát, trình diễn và những yếu tố sáng tạo để tạo nên một sản phẩm âm nhạc hấp dẫn.

Tôi đánh giá đây là cơ hội để nhiều thí sinh thể hiện năng lực theo cách phù hợp với mình. Điều quan trọng là Ban giám khảo phải có những nhận định chuyên môn, trao đổi để đi đến thống nhất trong đánh giá. Cuộc thi cần giữ được yêu cầu về chất lượng nghệ thuật, đồng thời có khả năng tiếp nhận những hình thức biểu diễn mới của đời sống âm nhạc.

Đánh giá hiệu quả nghệ thuật, tôn trọng cá tính sáng tạo

- Một thí sinh đạt giải cao tại “Tiếng hát Hà Nội 2026” cần chứng minh những phẩm chất, thưa nhạc sĩ?

- Theo tôi, điều cần quan tâm là hiệu quả của sản phẩm âm nhạc mà thí sinh tạo ra. Một giọng hát tốt là nền tảng quan trọng, nhưng giọng hát tốt chưa chắc đã đồng nghĩa với việc tạo nên một tiết mục có hiệu quả nghệ thuật cao nhất.

Tôi lấy ví dụ, có thí sinh sở hữu giọng hát rất tốt, được đánh giá cao về chuyên môn, nhưng một thí sinh khác dù giọng hát chưa bằng lại có cách thể hiện bài hát tốt hơn, tạo ra một sản phẩm hấp dẫn hơn. Khi đó, nhận định giữa những người làm công tác đào tạo thanh nhạc và những người làm chương trình âm nhạc phục vụ đời sống xã hội có thể khác nhau.

Vì vậy, theo tôi, cần nhìn nhận tổng thể tiết mục, từ chất lượng giọng hát, cách xử lý tác phẩm đến khả năng biểu diễn và hiệu quả khi tiếp cận công chúng. Đây cũng là ý nghĩa của việc mở rộng phong cách Sáng tạo, biểu diễn đa năng. Thí sinh có thể phát huy thế mạnh ở cách diễn đạt, phong thái và khả năng kết hợp các hình thức biểu diễn để hoàn thiện sản phẩm của mình.

Một cuộc thi có thể giúp thí sinh được biết đến, nhưng điều quan trọng hơn là tạo cơ hội để họ phát triển tiếp sau cuộc thi. Những thay đổi về hình thức tổ chức, sự đồng hành của các đơn vị và việc mở rộng tương tác với công chúng đều có ý nghĩa đối với hành trình ấy.

- “Tiếng hát Hà Nội 2026” có bốn phong cách dự thi: Thính phòng, Dân gian, Âm nhạc đương đại và Sáng tạo, biểu diễn đa năng; đồng thời tiếp nhận nhiều dòng nhạc như pop, R&B, jazz, rock, hip-hop/rap có yếu tố hát hay EDM có phần hát trực tiếp. Ban giám khảo sẽ đánh giá thế nào để vừa bảo đảm chuẩn mực chuyên môn, vừa tôn vinh bản sắc dân tộc và cá tính sáng tạo?

- Tôi cho rằng, đây là một bước mở rộng đáng chú ý. Phong cách Sáng tạo, biểu diễn đa năng giúp thí sinh có thêm lựa chọn, nhất là những người muốn tạo dựng một cách thể hiện chưa dễ xếp vào các nhóm phong cách quen thuộc.

Đương đại, theo cách hiểu của tôi, là những gì đang diễn ra trong đời sống âm nhạc hiện nay. Không nên hiểu phạm vi này chỉ là nhạc nhẹ, bởi nó có thể bao gồm nhiều hình thức và cách kết hợp khác nhau. Khi Ban tổ chức mở rộng không gian thể hiện, thí sinh có thể chủ động tìm tòi, kết hợp ca hát với sáng tác, biểu diễn nhạc cụ, vũ đạo hoặc những cách thể hiện phù hợp với năng lực của mình.

Điều đáng nói là sự mở rộng ấy tạo thêm cơ hội cho những thí sinh chưa thật sự tự tin khi phải lựa chọn một phong cách cụ thể. Có người có thể vừa hát vừa nhảy, xây dựng một tiết mục mang màu sắc riêng và tạo hiệu quả tốt khi biểu diễn trước công chúng. Nếu chỉ giới hạn họ trong những khuôn khổ quen thuộc, chúng ta có thể bỏ qua những khả năng đáng chú ý.

Tuy nhiên, đổi mới không có nghĩa là bỏ qua chuyên môn. Ban giám khảo vẫn phải xem xét chất lượng sản phẩm, đồng thời nhận diện được đâu là sự sáng tạo có giá trị nghệ thuật. Đây là yêu cầu đặt ra với cả thí sinh lẫn những người làm công tác đánh giá.

Tôi cũng cho rằng, sự thay đổi này đòi hỏi chúng ta phải cập nhật nhận thức về nghệ thuật. Có những cách thể hiện ban đầu có thể khiến người xem chưa quen, từ phong cách trình diễn đến trang phục, nhưng đời sống âm nhạc luôn vận động. Chúng ta cần có sự cởi mở để nhận diện những giá trị mới, trên cơ sở không vi phạm các quy định và vẫn bảo đảm yêu cầu của cuộc thi.

- Với sự khác biệt về kỹ thuật thanh nhạc giữa Thính phòng, Dân gian và các dòng nhạc đương đại như pop, R&B hay rock, Ban giám khảo sẽ dựa vào những tiêu chí chung và đặc thù nào để bảo đảm công bằng, đồng thời tôn trọng đặc trưng của từng phong cách?

- Trước hết cần thống nhất ở yêu cầu đánh giá hiệu quả của tiết mục. Mỗi phong cách có đặc trưng riêng, nên không thể chỉ sử dụng một cách nhìn duy nhất để áp đặt lên tất cả thí sinh. Nhưng dù lựa chọn phong cách nào, chất lượng giọng hát vẫn cần được quan tâm, cùng với cách thể hiện tác phẩm và khả năng tạo nên một sản phẩm âm nhạc hoàn chỉnh.

Chẳng hạn, với một tiết mục kết hợp ca hát và vũ đạo, chúng ta cần nhìn nhận cả khả năng hát trực tiếp lẫn cách thí sinh tổ chức phần trình diễn. Với những phong cách khác, cách xử lý tác phẩm và đặc trưng thể hiện cũng cần được xem xét phù hợp. Điều quan trọng là nhận diện được thế mạnh thực sự của thí sinh, thay vì chỉ đối chiếu họ với một khuôn mẫu có sẵn.

Trong quá trình chấm thi, chắc chắn sẽ có những nhận định khác nhau giữa các thành viên Ban giám khảo. Đó là điều bình thường trong hoạt động chuyên môn. Chúng tôi cần trao đổi để đi đến thống nhất, bảo đảm việc đánh giá có cơ sở và hướng tới chất lượng nghệ thuật.

Bên cạnh đó, cuộc thi năm nay có sự tham gia của khán giả thông qua cơ chế bình chọn riêng. Tôi cho rằng đây là một cách mở rộng sự đồng hành của công chúng, nhưng đánh giá chuyên môn vẫn cần có những tiêu chí rõ ràng. Sự quan tâm của khán giả là điều đáng quý, còn chất lượng nghệ thuật phải được xem xét trên cơ sở thực chất.

Tôi hy vọng những đổi mới của “Tiếng hát Hà Nội 2026” sẽ giúp thí sinh tự tin hơn khi thể hiện cá tính, đồng thời tạo điều kiện để Ban giám khảo phát hiện được nhiều giọng ca có khả năng phát triển lâu dài. Đó cũng là cách để cuộc thi tiếp tục đóng góp cho đời sống âm nhạc của Thủ đô.

- Trân trọng cảm ơn NSND Nguyễn Quang Vinh!