Những kênh sóng mới chuyên biệt về âm nhạc: Đưa tinh hoa nghệ thuật đến đại chúng

Bằng nỗ lực đổi mới của các cơ quan phát thanh, truyền hình cùng sự chung tay của giới nghệ sĩ, những không gian thưởng thức âm nhạc hàn lâm đang được mở rộng, đưa tinh hoa nghệ thuật đến đại chúng, góp phần định hình thị hiếu và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cộng đồng.

Mở thêm cánh cửa đến với âm nhạc hàn lâm

Triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, nhiều cơ quan, đơn vị báo chí, truyền thông đang đẩy mạnh các sáng kiến nhằm nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa và đổi mới hoạt động báo chí trong môi trường số.

Trong xu hướng ấy, Đài Tiếng nói Việt Nam (VoV) vừa phát sóng thử nghiệm VoV Sonata - FM89, kênh chuyên biệt về âm nhạc chất lượng cao, dành không gian cho nhạc cổ điển, giao hưởng, thính phòng, jazz và khí nhạc. Chương trình phát sóng liên tục 24 giờ mỗi ngày, nội dung được sắp xếp theo nhịp sinh hoạt của thính giả, tạo điều kiện để người nghe lựa chọn thời điểm thưởng thức phù hợp.

Nhà báo Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam chia sẻ, việc xây dựng kênh VoV Sonata - FM89 xuất phát từ mong muốn để người dân có thêm cơ hội tiếp cận âm nhạc chất lượng cao, đồng thời thể hiện trách nhiệm của cơ quan phát thanh quốc gia trong việc nâng cao đời sống văn hóa.

Sau hai tuần phát sóng thử nghiệm, VoV Sonata - FM89 bước đầu nhận được sự quan tâm của thính giả, với hơn 1 triệu lượt truy cập trên nền tảng số của VoV ngay trong ngày đầu tiên.

Chị Nguyễn Hoàng Thảo (phường Từ Liêm, Hà Nội) thường nghe kênh VoV Sonata - FM89 khi làm việc nhà hoặc trước giờ đi ngủ, cho biết: “Âm nhạc dễ nghe, nhẹ nhàng, giúp tôi thư giãn, thoải mái hơn. Qua chương trình, tôi cũng biết thêm nhiều tác phẩm kinh điển của thế giới”.

Cùng chung mong muốn, Truyền hình cáp Việt Nam (VTVcab) và Hội Nhạc sĩ Việt Nam vừa ký kết hợp tác xây dựng kênh truyền hình chuyên biệt về âm nhạc trên hệ thống VTVcab. Kênh dự kiến phát triển đồng thời các dòng nhạc hàn lâm và âm nhạc đại chúng, giới thiệu tác phẩm giao hưởng, thính phòng, âm nhạc cách mạng, truyền thống cùng những sáng tác đương đại. Sự kết hợp giữa năng lực sản xuất, truyền dẫn của đơn vị truyền hình và chuyên môn nghệ thuật của Hội Nhạc sĩ Việt Nam mở thêm một hướng phổ biến âm nhạc có chiều sâu trên nền tảng truyền thông hiện đại.

Bồi đắp đời sống tinh thần của nhân dân

Sự xuất hiện của những kênh phát thanh, truyền hình chuyên biệt như trên cho thấy nỗ lực đưa âm nhạc chất lượng cao đến với công chúng đang được triển khai bằng những phương thức mới, góp phần hình thành thói quen thưởng thức và bồi đắp đời sống tinh thần của nhân dân.

Đánh giá về ý nghĩa của những sáng kiến đó, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương cho rằng, việc các cơ quan báo chí, truyền thông dành không gian phát sóng ổn định cho những dòng âm nhạc có giá trị nghệ thuật cao mang ý nghĩa vượt ra ngoài sự ra đời của một kênh sóng mới. Các hoạt động này cũng làm đa dạng hóa sản phẩm báo chí, mở rộng cơ hội thụ hưởng văn hóa chất lượng cho nhân dân, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh và phát triển toàn diện con người. Sự hiện diện của những kênh chuyên biệt cũng tạo thêm lựa chọn cho hệ sinh thái văn hóa, qua đó bồi đắp năng lực thẩm mỹ cho công chúng.

Cùng quan điểm, Thiếu tướng, nhạc sĩ Nguyễn Đức Trịnh, Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam đánh giá, việc hợp tác giữa cơ quan báo chí, truyền thông với các tổ chức nghề nghiệp tạo điều kiện kết nối đội ngũ sáng tác biểu diễn với hệ thống truyền hình có hạ tầng kỹ thuật hiện đại. Đây cũng là diễn đàn để giới nhạc sĩ giới thiệu tác phẩm, lan tỏa giá trị âm nhạc, tạo thêm cơ hội cho những gương mặt trẻ tiếp cận công chúng rộng rãi hơn, góp phần làm phong phú đời sống âm nhạc trong nước.

Ra mắt kênh sóng chuyên biệt chỉ là bước khởi đầu, duy trì sức hút và phát triển bền vững mới là yêu cầu lâu dài. Việc lựa chọn tác phẩm, xây dựng chương trình, giới thiệu tác giả và bối cảnh sáng tác cần có chủ đích, phù hợp với nhiều nhóm khán giả. Với người nghe đã có nền tảng thưởng thức, chương trình cần bảo đảm chiều sâu chuyên môn; với công chúng mới tiếp cận, cách dẫn dắt tự nhiên, dễ hiểu sẽ giúp họ từng bước cảm nhận vẻ đẹp của tác phẩm. Sự hài hòa giữa yêu cầu nghệ thuật và khả năng tiếp nhận đại chúng là yếu tố quan trọng để mở rộng công chúng mà vẫn giữ được bản sắc của mỗi kênh.

Bên cạnh đó, các kênh chuyên biệt về âm nhạc cần nguồn tác phẩm phong phú, bản quyền minh bạch, đội ngũ sản xuất có chuyên môn và cơ chế phối hợp ổn định với nhà hát, dàn nhạc, cơ sở đào tạo nghệ thuật, hội nghề nghiệp. Việc phát triển nội dung trên nền tảng số, tăng cường tương tác và lắng nghe phản hồi của khán giả cũng giúp các chương trình thích ứng với xu hướng tiếp nhận ngày càng đa dạng của công chúng.

Việc thử nghiệm tiến tới ra mắt kênh VoV Sonata - FM89 hay dự án kênh truyền hình chuyên biệt của VTVcab và Hội Nhạc sĩ Việt Nam đang mở thêm những cánh cửa để công chúng tiếp cận nghệ thuật chất lượng cao, đồng thời khẳng định vai trò của báo chí, truyền thông trong việc lan tỏa các giá trị văn hóa