Ba tàu chở dầu và hai tàu chở hàng đã đi qua khu vực Eo biển Hormuz vốn trước đó chịu sự phong tỏa của hải quân Mỹ, truyền thông Iran đưa tin vào tối ngày 15-6 (giờ địa phương).
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các tàu thuyền đã bắt đầu di chuyển trở lại qua Eo biển Hormuz và tuyến hàng hải huyết mạch này sẽ "hoàn toàn mở cửa" vào ngày 19-6 tới, theo thỏa thuận đạt được giữa Mỹ và Iran.

Việc mở lại một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới, nơi thường xuyên vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu, sẽ là bước tiến lớn hướng tới chấm dứt nhiều tháng xung đột đẫm máu và bất ổn kinh tế do các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ cuối tháng 2 gây ra.
“Các con tàu đang bắt đầu di chuyển, nhiều chiếc chở đầy dầu, rời khỏi Eo biển Hormuz,” ông Trump khẳng định, đồng thời cho biết ông không cho rằng Mỹ sẽ cần “quá nhiều sự hỗ trợ” để duy trì tuyến hàng hải này thông suốt.
Theo giới phân tích, lưu lượng tàu thuyền qua Eo biển Hormuz có thể phục hồi lên gần 50% mức trước chiến tranh trong vòng một tháng nếu thỏa thuận Mỹ - Iran được triển khai suôn sẻ và không gặp trở ngại lớn.
Theo báo cáo nghiên cứu của hãng dữ liệu thương mại Kpler công bố hôm 15-6, số tàu đi qua Eo biển Hormuz có thể tăng lên khoảng 40 chuyến mỗi ngày, so với mức khoảng 100 chuyến/ngày trước thời điểm Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28-2. Trước khi Iran bắt đầu tấn công các tàu chở dầu vào đầu tháng 3, khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu được vận chuyển qua eo biển này.
Các chuyên gia của Kpler cho rằng những con tàu chở đầy hàng đang mắc kẹt trong Vùng Vịnh sẽ là nhóm đầu tiên đi qua eo biển này khi tuyến đường được mở lại. Hiện có khoảng 118 tàu chở dầu trong khu vực có thể rời đi trong vòng 15 ngày.
Tuy nhiên, Kpler lưu ý rằng làn sóng tàu mắc kẹt rời khỏi khu vực chỉ là hiện tượng mang tính một lần và không nên được coi là dấu hiệu của sự gia tăng bền vững về lưu lượng vận tải. Câu hỏi quan trọng hơn là sẽ có bao nhiêu tàu quay trở lại Vùng Vịnh sau khi tình trạng ùn ứ được giải quyết.
Mặt khác, một số chủ hãng tàu và doanh nghiệp vẫn tỏ ra thận trọng.
Reuters dẫn lời ông Stefano Messina, Chủ tịch Hiệp hội Chủ tàu Italy (Assarmatori), cho biết tin tức về thỏa thuận hòa bình là tín hiệu tích cực, nhưng nhắc lại rằng trong những tháng qua đã có nhiều tuyên bố về ngừng bắn hoặc đình chiến song không đi kèm hành động cụ thể.
Hiệp hội Chủ tàu Nhật Bản cũng cho biết họ sẽ “chờ thêm một thời gian để có thông tin cụ thể hơn” trước khi đưa ra quyết định khôi phục hoạt động.
Trong khi đó, trao đổi với Reuters, đại diện hãng Nippon Yusen, công ty vận tải biển lớn nhất Nhật Bản, bày tỏ hy vọng hoạt động sẽ sớm trở lại bình thường, trong khi Mitsui O.S.K. Lines khẳng định chỉ nối lại hành trình khi an toàn được xác nhận đầy đủ.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.