Nhiều dư địa phát triển kinh tế thể thao

Tại Việt Nam, sự phát triển nhanh của nhiều loại hình thể thao cộng đồng những năm gần đây cũng cho thấy xu hướng tương tự: Thể thao đang được thúc đẩy từ nhu cầu xã hội. Đây cũng là nền tảng để hình thành thị trường và mở ra dư địa cho kinh tế thể thao.

Nhịp chuyển động mới từ nhu cầu xã hội

Từ khoảng 15 triệu người chơi trên thế giới năm 2020, padel đã vượt mốc 35 triệu người chơi vào năm 2025 và hiện diện tại hơn 130 quốc gia, vùng lãnh thổ. Tại Việt Nam, những chuyển động tương tự đang diễn ra rõ nét. Bên cạnh các môn thể thao truyền thống, nhiều hoạt động vận động xuất phát từ nhu cầu rèn luyện sức khỏe, giao lưu và giải trí đang phát triển nhanh, nhất là ở các đô thị lớn.

Pickleball là ví dụ điển hình. Theo báo cáo “State of Play in Asia 2025” do tổ chức phát triển pickleball UPA Asia, phối hợp với đơn vị nghiên cứu thị trường YouGov thực hiện trên hơn 14.000 người tại 12 thị trường châu Á, Việt Nam là quốc gia dẫn đầu khu vực về tỷ lệ nhận biết pickleball. Khoảng 37% người được khảo sát cho biết, đã từng chơi môn này ít nhất một lần.

Quy mô người chơi tăng nhanh kéo theo sự xuất hiện ngày càng nhiều giải đấu. Năm 2026, Hà Nội và Đà Nẵng được chọn đăng cai các chặng đấu của PPA Tour Asia - hệ thống giải pickleball chuyên nghiệp hàng đầu khu vực. Nhiều vận động viên xuất thân từ quần vợt như Lý Hoàng Nam, Trịnh Linh Giang hay Phúc Huỳnh nhanh chóng tạo dấu ấn ở các sân chơi pickleball quốc tế.

Xu hướng này không chỉ giới hạn ở pickleball. Bóng đá 7 người, xuất phát từ nhu cầu chơi bóng của cộng đồng, hiện đã phát triển thành hệ thống giải đấu toàn quốc.

Phát biểu tại lễ công bố mùa giải 13 mới đây, Phó Cục trưởng Cục Thể dục thể thao Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Nguyễn Hồng Minh đánh giá, đây là một mô hình xã hội hóa thể thao tiêu biểu. Đồng thời ghi nhận bóng đá 7 người đã hình thành hệ sinh thái riêng từ luật thi đấu, tổ chức giải, truyền thông đến thị trường chuyển nhượng cầu thủ.

Ở nhiều địa phương, các giải chạy cộng đồng, đạp xe phong trào và hoạt động thể thao ngoài trời liên tục gia tăng về số lượng, thu hút hàng nghìn người tham dự và dần trở thành hoạt động thường niên. Theo thống kê của ngành Thể thao Việt Nam, năm 2025, tỷ lệ người tập luyện thể dục thể thao thường xuyên đạt 38,2% dân số, tương đương gần 40 triệu người. Con số này cho thấy, nhu cầu tham gia hoạt động thể thao trong cộng đồng đã mở rộng đáng kể so với trước đây.

Giá trị kinh tế chưa tương xứng

Theo báo cáo công bố tại Diễn đàn Kinh tế thể thao Việt Nam 2026 cho thấy, kinh tế thể thao Việt Nam hiện mới chiếm khoảng 0,3% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), tương đương 1-1,5 tỷ USD. Con số này được đánh giá còn khiêm tốn so với quy mô dân số hơn 100 triệu người, trong bối cảnh thu nhập bình quân, đô thị hóa và tầng lớp trung lưu tiếp tục tăng. Nói cách khác, Việt Nam đã có nền tảng người tham gia thể thao lớn, nhưng giá trị kinh tế tạo ra từ hệ thống này vẫn chưa tương xứng.

Ở nhiều môn thể thao phong trào phát triển nhanh, các yếu tố của một thị trường đã bắt đầu hình thành rõ nét. Bóng đá 7 người là ví dụ tiêu biểu về khả năng thương mại hóa của thể thao phong trào. Sau hơn một thập kỷ, Giải Bóng đá 7 người vô địch quốc gia (VPL) không chỉ là sân chơi cộng đồng mà đã phát triển thành chuỗi hoạt động tạo giá trị kinh tế, từ tài trợ thương hiệu, khai thác sân bãi, dịch vụ tổ chức thi đấu đến truyền thông số.

Quá trình tương tự cũng đang diễn ra với pickleball, chạy bộ, golf hay padel. Theo Metric.vn, trong 6 tháng đầu năm 2025, người tiêu dùng Việt Nam đã chi 510,6 tỷ đồng cho các sản phẩm liên quan đến pickleball. Dự báo năm 2026, chi tiêu cho pickleball tiếp tục tăng, cùng với đó là sự mở rộng của câu lạc bộ, huấn luyện viên, giải đấu và dịch vụ liên quan…

Chính chuỗi nhu cầu này không chỉ tạo ra doanh thu tiêu dùng, mà đang từng bước hình thành một cấu trúc thị trường cho thể thao. Tổng Giám đốc VTVcab Bùi Huy Năm cho rằng, cần tiếp cận kinh tế thể thao một cách bài bản hơn, nếu không Việt Nam có thể bỏ lỡ cơ hội lớn từ lĩnh vực này.

Ở góc độ quốc tế, Chủ tịch Quỹ Xúc tiến thể thao Hàn Quốc, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc Cho Heon Jae nhận định, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế thể thao nhờ dân số trẻ, thị trường tiêu dùng mở rộng và mức độ quan tâm thể thao ngày càng tăng.

Dù vậy, từ tiềm năng đến hiện thực vẫn còn khoảng cách. Hạ tầng thể thao chưa đồng bộ, nguồn nhân lực quản trị còn thiếu, cơ chế thu hút đầu tư chưa hấp dẫn... Tuy nhiên, những gì đang diễn ra với pickleball, bóng đá 7 người, chạy bộ và các mô hình thể thao cộng đồng cho thấy một xu hướng rõ ràng: Khi nhu cầu vận động trở thành nhu cầu xã hội, thể thao không chỉ tạo ra giá trị sức khỏe và tinh thần, mà còn hình thành thị trường, tạo việc làm và thu hút đầu tư. Đây là nền tảng cho kinh tế thể thao phát triển trong giai đoạn tới.