Nhật Bản siết quy định sử dụng mạng xã hội trong bầu cử

Dự luật do Đảng Dân chủ Tự do cầm quyền (LDP), đối tác liên minh là Đảng Đổi mới Nhật Bản và bốn đảng đối lập cùng đệ trình, sau đó được Hạ viện thông qua và được Thượng viện phê chuẩn.

Theo quy định mới, người dùng Internet không được phát tán thông tin sai sự thật về ứng cử viên hoặc bóp méo sự thật theo cách làm suy giảm tính công bằng của một cuộc bầu cử.

Đáng chú ý, người đăng tải hình ảnh hoặc video liên quan đến bầu cử được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ phải ghi rõ nội dung đó đã được tạo hoặc thay đổi bằng AI. Quy định này được đưa ra trong bối cảnh công nghệ AI tạo sinh ngày càng có khả năng sản xuất hình ảnh, video và âm thanh giống thật, làm gia tăng nguy cơ cử tri bị đánh lừa bởi các nội dung giả mạo.

Các nền tảng mạng xã hội và đơn vị vận hành dịch vụ phân phối thông tin cũng phải thực hiện các biện pháp nhằm hạn chế ảnh hưởng của thông tin sai lệch.

Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản sẽ ban hành hướng dẫn cụ thể, đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp công bố báo cáo hằng năm về việc triển khai các biện pháp này.

Tuy nhiên, luật sửa đổi chưa nêu cụ thể hình phạt đối với các nhà vận hành nền tảng nếu họ không tuân thủ những quy định được Bộ Nội vụ và Truyền thông đề ra. Đây được xem là điểm khiến hiệu quả thực tế của luật còn gây nhiều tranh luận, nhất là khi các nền tảng xuyên biên giới có quy mô lớn và cơ chế kiểm duyệt nội dung phức tạp.

Dù vậy, một nghị quyết bổ sung đi kèm đạo luật mới đã kêu gọi bộ này đưa ra biện pháp mà các nền tảng có thể áp dụng. Trong đó có việc đình chỉ khả năng kiếm tiền từ nội dung vi phạm, ưu tiên hiển thị thông tin từ các nguồn đáng tin cậy như trang web chính thức, và đưa ra cảnh báo cho người dùng khi họ tiếp cận nội dung có dấu hiệu sai lệch.

Chính phủ Nhật Bản đặt mục tiêu đưa các quy định mới vào thực thi trước ngày 1-3-2027, tức trước thềm cuộc bầu cử địa phương diễn ra vào mùa xuân.

Diễn biến mới phản ánh lo ngại ngày càng lớn tại Nhật Bản về khả năng mạng xã hội làm biến dạng môi trường bầu cử. Trong các chiến dịch chính trị hiện đại, nền tảng trực tuyến cho phép thông tin lan truyền nhanh chóng, tạo điều kiện để ứng cử viên tiếp cận cử tri trực tiếp và giảm phụ thuộc vào truyền thông truyền thống.

Tuy nhiên, cùng với lợi ích đó là nguy cơ tin giả, các chiến dịch thao túng dư luận và nội dung do AI tạo ra có thể lan truyền với tốc độ cao.

Các quan điểm phân tích cũng cho rằng hiệu quả của luật mới tại đảo quốc mặt trời mọc sẽ phụ thuộc nhiều vào hướng dẫn chi tiết của Bộ Nội vụ và Truyền thông nước này, kết hợp với mức độ hợp tác của các nền tảng công nghệ và nhận thức của người dùng.

(tổng hợp)