Người nắm bắt dư luận, giữ bình yên từ cơ sở

Hòa giải viên uy tín

Từng là cán bộ quân đội, ông Trần Hối, nguyên hòa giải viên Tổ dân phố số 9 (nay là Tổ dân phố Nam Thăng Long 1, phường Phú Thượng, Hà Nội) có nhiều năm gắn bó với công tác vận động quần chúng.

Ông từng có gần 20 năm làm Tổ trưởng dân phố, đồng thời là Phó Bí thư Chi bộ, sau đó đảm nhiệm Trưởng ban Công tác Mặt trận tại địa bàn quận Đống Đa cũ. Những năm tháng gần dân, sát dân đã giúp ông tích lũy nhiều kinh nghiệm trong vận động và giải quyết những vấn đề phát sinh trong cộng đồng.

Được phân công tham gia công tác hòa giải, ông Trần Hối không coi đây là công việc mới mà là sự tiếp nối tự nhiên trong quá trình gắn bó với cộng đồng. Theo ông, nguyên tắc quan trọng nhất của người làm hòa giải là phải nắm chắc quy định pháp luật, hiểu diễn biến tâm lý con người và biết dung hòa giữa cái tình với cái lý.

Nhớ lại một vụ việc trước đây ông Hối trực tiếp tham gia hòa giải là mâu thuẫn trong gia đình, khi người chồng có hành vi bạo lực với vợ. Cũng chỉ vì những áp lực cuộc sống mà hai vợ chồng đã nảy sinh những cãi vã, lời nói qua lại dẫn tới những xô xát không đáng có

Trước nguy cơ vụ việc có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng, Tổ hòa giải Tổ dân phố số 9 khi đó đã kịp thời vào cuộc trao đổi, chia sẻ những cái được, cái mất giúp cho hai vợ chồng ngồi lại với nhau.

Với những vụ việc như vậy, sự chủ động của hòa giải viên có ý nghĩa đặc biệt. Nếu chỉ chờ đến khi mâu thuẫn trở nên gay gắt hoặc phát sinh hậu quả mới xử lý, việc giải quyết sẽ khó khăn hơn. Ngược lại, khi những dấu hiệu bất ổn được phát hiện sớm, người hòa giải có thể tiếp cận, lắng nghe, phân tích và vận động các bên trước khi sự việc trở thành điểm nóng.

Bên cạnh đó, trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp, người dân có thể gặp những bỡ ngỡ nhất định trước những thay đổi về địa giới, thủ tục và phương thức quản lý. Tại một số khu vực của phường, những vấn đề như thi công hệ thống đường nước tại khu chung cư Lạc Hồng hay tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, sắp xếp phương tiện tại khu vực chợ Phú Gia từng tạo ra những ý kiến khác nhau trong cộng đồng.

Trong những trường hợp đó, hòa giải viên có thể đóng vai trò cầu nối, vừa lắng nghe phản ánh của người dân, vừa chuyển tải những kiến nghị chính đáng đến cấp ủy, chính quyền.

Thực tế tại phường Phú Thượng cho thấy, công tác hòa giải đang được tổ chức theo hướng ngày càng bài bản. Trên địa bàn phường hiện có 25 tổ hòa giải với 164 hòa giải viên.

Cùng với đó, phường triển khai Kế hoạch số 04/KH-UBND về phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở và chuẩn tiếp cận pháp luật; đồng thời chỉ đạo các tổ hòa giải đẩy mạnh tuyên truyền, nắm bắt tình hình tại các tổ dân phố để kịp thời xử lý mâu thuẫn phát sinh khi mới manh nha.

Giữ ổn định từ những việc nhỏ

Theo ông Nguyễn Mạnh Hải, Trưởng ban Xây dựng Đảng phường Phú Thượng, vai trò của các tổ hòa giải trước hết nằm ở khả năng phát hiện và giải quyết mâu thuẫn ngay từ cơ sở. Đây là lực lượng gần dân, hiểu dân, có điều kiện nắm bắt những vấn đề mà chính quyền đôi khi khó tiếp cận đầy đủ nếu chỉ thông qua các kênh hành chính.

“Nhiều mâu thuẫn được các tổ hòa giải phát hiện và giải quyết ngay từ đầu nên không phát sinh thành đơn thư kéo dài”, ông Nguyễn Mạnh Hải chia sẻ.

Thực tế, phường Phú Thượng cũng xác định việc tổ chức hòa giải ở cơ sở ngay từ khi vụ việc phát sinh là một trong những giải pháp góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Công tác hòa giải còn được gắn với hoạt động tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo thông qua vận động, đối thoại và các hình thức phù hợp.

Từ câu chuyện của ông Trần Hối có thể thấy, công việc của một hòa giải viên không chỉ bắt đầu khi xảy ra tranh chấp. Đó còn là quá trình thường xuyên gần dân, nghe dân nói, hiểu hoàn cảnh của từng gia đình và nhận diện những bất đồng trước khi chúng trở nên nghiêm trọng.

Với người làm hòa giải, pháp luật là nền tảng để bảo đảm sự đúng đắn, nhưng sự thấu hiểu và uy tín trong cộng đồng lại là điều giúp cho việc vận động có sức thuyết phục.

Hoà giải viên Trần Hối là người có tinh thần trách nhiệm cao, uy tín và cũng là tuyên truyền viên pháp luật tích cực.