Người gieo chữ cho những phận đời đặc biệt

Gần 30 năm bền bỉ với lớp học tình thương

Bà Phạm Thị Huyền, sinh năm 1954, là giáo viên nghỉ hưu, hiện giảng dạy tại lớp học tình thương ở Nhà sinh hoạt cộng đồng Tổ dân phố số 6 Thanh Xuân Nam, phường Thanh Liệt, Hà Nội. Lớp học gồm các học sinh đặc biệt từ 8 – 30 tuổi theo học hoàn toàn miễn phí.

Chứng kiến nhiều trẻ em không được đến trường như bạn bè cùng trang lứa, với tình yêu nghề giáo và tình thương dành cho những hoàn cảnh khó khăn, bà Huyền đã tự nguyện mở lớp học miễn phí dành cho trẻ em nghèo, trẻ mắc hội chứng down và trẻ khiếm khuyết về trí não.

Từ ngày mở lớp đến nay, bà duy trì việc dạy học thường xuyên, liên tục vào các ngày trong tuần, trừ thứ bảy và Chủ nhật. Mỗi năm, lớp có khoảng 13 học sinh. Qua gần 30 năm, khoảng 300 trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn đã được bà dạy dỗ, giúp đỡ.

Do học sinh có độ tuổi, khả năng nhận thức và sức học khác nhau, bà Huyền chủ động xây dựng phương pháp “lớp học linh hoạt”. Với những học sinh có khả năng học tập bình thường, bà ưu tiên dạy văn hóa. Với những em chậm tiếp thu, bà kết hợp việc học chữ với rèn luyện kỹ năng sống. Những học sinh lớn tuổi được lược bớt những nội dung không cần thiết để tập trung vào kiến thức và kỹ năng thiết thực.

Từ chỗ chưa biết đọc, biết viết, nhiều em từng bước tiếp cận kiến thức cơ bản. Bà còn tự mua giấy, bút, sách vở phát miễn phí cho học sinh. Ngoài dạy kiến thức, bà còn chú trọng rèn luyện tính kiên trì, nghị lực, cách giao tiếp, cách ứng xử và những kỹ năng cần thiết để các em tự chăm sóc bản thân, hòa nhập cuộc sống. Qua sự tận tâm, bền bỉ của bà, nhiều học sinh sau khi học tại lớp đã có thể đi làm, tự lo cho bản thân và phụ giúp gia đình, giảm bớt gánh nặng cho cha mẹ.

Không chỉ duy trì lớp học tình thương, bà Huyền còn tích cực tham gia các hoạt động nhân đạo, từ thiện tại địa phương; hỗ trợ công tác phòng, chống dịch Covid-19; tham gia ủng hộ các nạn nhân vụ cháy tại phố Khương Hạ, đồng bào bị ảnh hưởng bởi bão Yagi và các hoạt động, quỹ nhân đạo của Hội Chữ thập đỏ phường.

Những đóng góp của bà đã được ghi nhận bằng nhiều danh hiệu, hình thức khen thưởng, như: “Người tốt, việc tốt” tiêu biểu và Bằng khen của UBND thành phố Hà Nội (năm 2014); Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Khuyến học Việt Nam (năm 2016); Bằng khen về thành tích xuất sắc trong công tác xóa mù chữ giai đoạn 2008-2018 (năm 2018); Người tốt, việc tốt thành phố Hà Nội (năm 2025). Năm nay, bà tiếp tục vinh dự được đề nghị xét tặng danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú”.

Chia sẻ với phóng viên Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội, bà Huyền cho biết, điều khiến một giáo viên đã nghỉ hưu như bà bắt đầu và kiên trì duy trì lớp học gần 30 năm, dù công việc đòi hỏi nhiều thời gian, công sức và hoàn toàn không có thù lao là bởi bà yêu ngành giáo dục, yêu nghề giáo và thương những trẻ em không có cơ hội đến trường.

“Gần 300 em nhỏ có hoàn cảnh đặc biệt đã đi qua lớp học của tôi. Trong hành trình ấy, nhiều học sinh đã tốt nghiệp lớp 5, lớp 9, lớp 12. Có em hiện nay là giáo viên, có em là giám đốc, đầu bếp, có em làm an ninh tại sân bay Nội Bài hay làm việc tại các khu công nghiệp. Rất nhiều em đã xây dựng gia đình và có mái nhà hạnh phúc”, bà Huyền chia sẻ.

Trong số những học trò, người để lại ấn tượng sâu sắc với bà là em Thèn Thị Giang, người dân tộc Nùng ở Hà Giang. Khi xuống theo học lúc 26 tuổi, Giang mới bắt đầu học những chữ cái đầu tiên. Đến nay, Giang đã lập gia đình ở Đan Phượng và làm chủ một cửa hàng làm đẹp.

Với bà Huyền, mỗi học sinh ra trường là một niềm vui, là động lực để bà tiếp tục công việc thiện nguyện. “Khi các em biết đọc, biết viết, gia đình rất hạnh phúc. Lúc đó tôi cảm thấy rất vui như đã chở chuyến đò qua sông an toàn”, bà Huyền nói.

Dạy chữ để các em tự tin bước vào đời

Những thay đổi của học sinh được gia đình các em cảm nhận rõ và vô cùng hạnh phúc. Anh Vũ Hồng Quân, anh trai của em Vũ Thành Trung, 30 tuổi, theo học lớp tình thương được 2 năm cho biết Trung bị suy dinh dưỡng từ khi mới hai tháng tuổi, gia đình biết đến lớp học của cô Huyền qua thông tin trên mạng và đưa em đến học. Trước đó, Trung rất nhút nhát, không biết chữ, không biết số và không giao tiếp với người lạ.

Sau một năm học, Trung đã biết số, biết đi lại mà không bị lạc, thành thạo việc đi về nhà bằng ba tuyến xe buýt. Em được cô Huyền dạy nấu ăn, rèn nếp sống, cách chào hỏi, yêu thương bạn bè, đi học đúng giờ và giữ gìn vệ sinh cá nhân. Điều khiến Trung ấn tượng nhất là cô thường hỏi em đã ăn gì chưa. Nếu chưa ăn cô cho em ăn mì và uống sữa.

Còn chị Nguyễn Thị Tuyến, phụ huynh em Phạm Văn Tùng ở tỉnh Ninh Bình cũng chia sẻ. Tùng năm nay 15 tuổi, đã theo học lớp tình thương được 2 năm. Khi mới đến lớp, Tùng chậm phát triển, học ở quê không tiếp thu được bài vở, chưa biết chữ và chưa biết làm việc gì. Đến nay, em đã biết làm nhiều việc, đi học đúng giờ, viết chữ đẹp, biết giữ gìn vệ sinh cá nhân, sống gọn gàng, sạch sẽ và thân thiện với bạn bè. Tùng đặc biệt ấn tượng với những chuyến cô Huyền đưa các em đi tham quan tại Bảo tàng Quân đội và Công viên Thiên văn.

Đánh giá về những đóng góp của bà Phạm Thị Huyền, Phó Chủ tịch UBND phường Thanh Liệt Nguyễn Anh Tuấn cho biết, gần 30 năm qua, bà đã dành tâm huyết, thời gian và cả nguồn lực cá nhân để chăm lo cho trẻ em nghèo, trẻ mắc hội chứng down và trẻ khiếm khuyết về trí não.

Sau khi nghỉ hưu, thay vì nghỉ ngơi, bà tiếp tục lựa chọn cống hiến với tinh thần còn sức khỏe là còn cống hiến. Bà trực tiếp dạy chữ, kỹ năng sống và đồng hành cùng gần 300 trẻ em. Điều đáng quý là bà kiên trì lựa chọn phương pháp phù hợp với từng em, giúp nhiều học sinh từ chỗ chưa biết đọc, biết viết, hạn chế về giao tiếp, từng bước tiến bộ, có kỹ năng tự phục vụ, tự chăm sóc bản thân và hòa nhập cộng đồng.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, lớp học tình thương không chỉ mang lại cơ hội học tập cho trẻ em yếu thế mà còn góp phần giảm bớt khó khăn, áp lực cho các gia đình, thiết thực thực hiện mục tiêu không để ai bị bỏ lại phía sau. Mô hình cũng là minh chứng sinh động cho tinh thần khuyến học, xây dựng xã hội học tập và lan tỏa những giá trị nhân ái, nghĩa tình, trách nhiệm cộng đồng của người Hà Nội.

"Điều đáng quý nhất trong những đóng góp của bà Huyền không chỉ là gần 30 năm hay gần 300 trẻ em được dạy dỗ, mà còn là sự kiên trì, bền bỉ và tình yêu thương không điều kiện dành cho những người yếu thế. Bà không chỉ dạy chữ mà còn dạy người, dạy kỹ năng sống và gieo niềm tin cho các em", ông Nguyễn Anh Tuấn bày tỏ.

Đối với phường Thanh Liệt, lớp học tình thương của bà có ý nghĩa thiết thực trong công tác bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời là một mô hình giàu ý nghĩa đối với phong trào khuyến học, khuyến tài và xây dựng xã hội học tập. Bà Huyền đã khẳng định bằng những việc làm cụ thể rằng, quyền được học tập không chỉ dành cho trẻ em khỏe mạnh, có điều kiện thuận lợi, mà mọi trẻ em đều cần được quan tâm và tạo cơ hội để học tập, phát triển.

Lớp học cũng là minh chứng cho một xã hội học tập bao trùm, nơi những người yếu thế được tạo điều kiện tiếp cận tri thức và phát triển bản thân; đồng thời lan tỏa tinh thần trách nhiệm của các nhà giáo nghỉ hưu, tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc chung tay chăm lo cho sự nghiệp giáo dục và bảo vệ trẻ em.

Trong quá trình xây dựng Thủ đô Hà Nội văn hiến, văn minh, hiện đại, những con người bình dị nhưng có việc làm đầy nhân ái như bà Phạm Thị Huyền chính là những nhân tố góp phần tạo nên chiều sâu văn hóa và giá trị nhân văn của Thủ đô.

Lớp học tình thương không chỉ là một lớp học đơn thuần mà còn là địa chỉ của lòng nhân ái, tinh thần sẻ chia và trách nhiệm cộng đồng. Với những đóng góp thiết thực, bền bỉ và sức lan tỏa tích cực, bà Phạm Thị Huyền xứng đáng được trân trọng, ghi nhận và đề nghị xét tặng danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú” năm 2026.