Người dân nắm giữ 400-500 tấn vàng, đại biểu Quốc hội hiến kế huy động

Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ mười, Quốc hội khóa XV, chiều 30-10, thảo luận tại hội trường, đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng, trong bối cảnh đất nước chuẩn bị triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, nhiệm vụ đặt ra là phải mở rộng không gian tài khóa, huy động tối đa và sử dụng hiệu quả các nguồn lực ngoài ngân sách Nhà nước.

Theo đại biểu, hai nguồn lực quan trọng nhưng chưa được khai thác tương xứng là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách và nguồn lực vàng, tài sản tích lũy trong dân cư. “Cả hai đều là kho vốn lớn của nền kinh tế, một nằm trong khu vực công, một nằm trong dân, nhưng đều đang thiếu một cơ chế quản lý và huy động đồng bộ, minh bạch, hiệu quả”, đại biểu Thạch Phước Bình nói.

Về huy động nguồn lực vàng trong dân - chuyển tài sản tĩnh thành động lực sống của nền kinh tế, đại biểu Thạch Phước Bình dẫn thông tin từ Hội đồng Vàng thế giới cho thấy, người dân Việt Nam hiện nắm giữ khoảng 400 đến 500 tấn vàng, tương đương 35 đến 40 tỷ USD - chiếm gần 8% GDP. Mỗi năm, Việt Nam tiêu thụ trung bình 55 tấn vàng, nằm trong nhóm quốc gia tiêu thụ vàng cao nhất khu vực.

“Tuy nhiên, phần lớn lượng vàng này vẫn nằm trong két - một nguồn lực khổng lồ chưa được chuyển hóa thành vốn cho nền kinh tế", đại biểu nói, đồng thời cho biết, năm 2024 và những tháng đầu năm 2025, có thời điểm chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới vượt hơn 14 triệu đồng/lượng, thậm chí đến 20 triệu đồng/lượng.

“Điều này phản ánh sự bất ổn của thị trường và tâm lý đầu cơ, găm giữ. Dù Ngân hàng Nhà nước đã can thiệp đấu thầu vàng miếng, song đây mới là giải pháp ngắn hạn”, đại biểu Thạch Phước Bình cho hay.

Từ đó, đại biểu Thạch Phước Bình kiến nghị 5 nhóm giải pháp cụ thể để huy động và tài chính hóa vàng trong dân. Cụ thể, thứ nhất, ổn định thị trường vàng, thu hẹp chênh lệch giá vàng trong và ngoài nước xuống dưới 5 triệu đồng một lượng trong vòng 6 đến 12 tháng; kiểm soát đầu cơ, tăng cung thông qua nhập khẩu có kiểm soát vàng.

Thứ hai là thành lập Sở Giao dịch vàng quốc gia. Theo đại biểu, đây là bước đột phá thể chế, cho phép người dân gửi vàng vật chất vào kho lưu ký chuẩn hóa, nhận chứng chỉ điện tử để giao dịch, cầm cố hoặc quy đổi. Qua đó, Nhà nước quản lý được dòng vàng thật mà vẫn đảm bảo quyền sở hữu của người dân.

Ba là phát triển các sản phẩm tài chính hóa vàng như phát hành chứng chỉ vàng lưu ký, quỹ đầu tư vàng, trái phiếu vàng được bảo chứng bằng vàng vật chất trong kho. Người dân có thể góp vàng hoặc đầu tư bằng VND, hưởng lợi nhuận theo giá vàng, biến vốn tĩnh thành vốn động.

Bốn là khuyến khích chuyển hóa vàng thành VND thông qua chính sách miễn phí lưu ký, ưu đãi lãi suất hoặc phát hành trái phiếu Chính phủ bằng vàng, dành riêng cho người bán vàng vật chất.

Năm là đảm bảo an toàn hệ thống và minh bạch thông tin, nghiêm cấm ngân hàng huy động hoặc cho vay bằng vàng, công bố bản tin vàng quốc gia định kỳ để người dân được tiếp cận thông tin đầy đủ, tạo niềm tin với thị trường.

Thảo luận về vấn đề thu hút nguồn vốn trong dân, đại biểu Nguyễn Văn Thân (Đoàn Hưng Yên) cho rằng, hiện nay nguồn vốn trong dân rất lớn, vì thế điều quan trọng là làm thế nào để thu hút nguồn vốn trong dân.

Thực tế, chúng ta chỉ thu hút bằng tiền nội tệ chứ không thu hút ngoại tệ, trong khi người dân cho rằng, ngoại tệ, vàng, bạc, đá quý mới không bị mất giá. Vì thế, đại biểu cho rằng cần suy nghĩ đến giải pháp để vay ngoại tệ của người dân, ít nhất bằng 6% như vay nước ngoài, thậm chí hơn.