Nghị quyết số 10-NQ/TW: Từ thu hút vốn sang thu hút năng lực

“Mũi tên trúng nhiều mục tiêu”

Chia sẻ tại tọa đàm "Nghị quyết 10: Phát triển hệ sinh thái FDI chất lượng cao'' do Cục thông tin và Truyền thông Chính phủ tổ chức vào chiều 7-8, bà Bùi Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính cho biết, thông điệp cốt lõi của Nghị quyết số 10-NQ/TW là sự chuyển đổi về mục tiêu: không chỉ dừng lại ở việc huy động nguồn vốn đong đếm bằng số lượng dự án, mà quan trọng là là huy động và kết nối nguồn lực quốc tế với nội lực nền kinh tế, nhằm kiến tạo năng lực phát triển mới cho kinh tế Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Đó là, bằng số công nghệ lõi được làm chủ, số trung tâm nghiên cứu được hình thành, số doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu và chất lượng tăng trưởng mà nền kinh tế đạt được.

Chia sẻ thêm về vấn đề chuyển dịch tư duy chiến lược của Nghị quyết 10, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đánh giá, Nghị quyết số 10-NQ/TW kế thừa rất nhiều mục tiêu và giải pháp đã được đề ra trong Nghị quyết số 50-NQ/TW, đồng thời bổ sung nhiều nội dung mới rất quan trọng.

Thứ nhất, lần này chúng ta xác định rất rõ ràng việc thu hút cả dòng vốn đầu tư trực tiếp (FDI) và đầu tư gián tiếp (FII).

Điểm thứ hai, trước đây chúng ta chủ yếu thu hút đầu tư thông qua các biện pháp chính sách ưu đãi ở khâu gia nhập thị trường và công cụ chủ yếu là chính sách ưu đãi đơn thuần. Hiện nay, cách tiếp cận của chúng ta đã trở nên rất bài bản và hệ thống. Mấu chốt của chúng ta lần này trong việc thu hút đầu tư nước ngoài là xây dựng một hệ sinh thái thuận lợi cho các hoạt động đầu tư nước ngoài.

Đó là phát triển một hệ sinh thái toàn diện, bao gồm cả môi trường sống, môi trường công tác, nguồn nhân lực, hạ tầng cứng và hạ tầng mềm. Chúng ta không chỉ chú trọng ở khâu gia nhập thị trường mà chú trọng đến toàn bộ vòng đời của hoạt động đầu tư nước ngoài.

“Muốn nâng cao chất lượng của dòng vốn FDI thì mấu chốt quan trọng nhất là chúng ta phải nâng cao năng lực hấp thụ của nền kinh tế. Dòng vốn FDI tốt sẽ không tự động lan tỏa nếu như chúng ta thiếu đi năng lực hấp thụ”, ông Hiếu nhấn mạnh. Lần này chúng ta tiếp cận bằng một loạt giải pháp nhằm nâng cao năng lực hấp thụ của nước chủ nhà, đặc biệt là nâng cao chất lượng của khu vực doanh nghiệp trong nước và hoàn thiện hạ tầng cho phát triển sản xuất kinh doanh, từ đó gia tăng độ sẵn sàng trong việc hợp tác với khu vực đầu tư nước ngoài.

Trong mọi hoàn cảnh, ông Hiếu cho rằng “đây có thể gọi là giải pháp "một mũi tên trúng nhiều mục tiêu". Nếu chúng ta hoàn thành các mục tiêu do Nghị quyết số 10-NQ/TW đặt ra thì không chỉ thu hút được dòng vốn FDI có chất lượng mà chúng ta còn hấp thụ được năng lực từ khu vực đầu tư nước ngoài, qua đó nâng cao và thúc đẩy năng lực nội tại của nền kinh tế.

“Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Năng lực nội tại của nền kinh tế và của khu vực doanh nghiệp trong nước chính là nền tảng cốt lõi cho mục tiêu xây dựng và phát triển mô hình kinh tế mới theo tinh thần Nghị quyết số 19-NQ/TW đã đặt ra. Đó là mô hình kinh tế có hiệu quả cao, sáng tạo, xanh, tự chủ, bao trùm và hội nhập. Hãy hình dung rằng, việc nâng cao chất lượng của bản thân dòng vốn FDI, tạo tác động lan tỏa, tăng cường sự hợp tác cũng như thúc đẩy gia tăng nội lực của nền kinh tế sẽ đóng góp trực tiếp và thiết thực vào chiến lược phát triển chung của nền kinh tế đất nước”- Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nhấn mạnh.

Nâng cao năng lực hấp thụ cho doanh nghiệp và nhân lực chất lượng cao

Là doanh nghiệp đã đầu tư và gắn bó lâu dài với Việt Nam, Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam ông Binu Jacob nhìn nhận, bước chuyển dịch này sẽ tác động đến môi trường đầu tư nói chung và các kế hoạch phát triển của tập đoàn nói riêng trong giai đoạn tới tại Việt Nam; mang lại lợi ích thiết thực, đóng góp tích cực hơn cho nền kinh tế Việt Nam cũng như hỗ trợ hiệu quả cho các doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam.

Dưới góc độ là một doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã hiện diện và gắn bó tại Việt Nam trong suốt 30 năm qua, Nestlé hoàn toàn cam kết và toàn tâm toàn ý với tất cả các hoạt động đầu tư của mình tại đây. “Chúng tôi rất đồng tình và đánh giá cao định hướng của Nghị quyết số 10-NQ/TW là bởi những tư duy mới này hoàn toàn tương thích với chính phương thức mà Tập đoàn Nestlé tiến hành các hoạt động kinh doanh”, ông Binu Jacob bày tỏ.

Theo ông Binu Jacob, hoạt động của doanh nghiệp FDI không chỉ đơn thuần nhằm mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận cho riêng mình, mà luôn hướng tới việc gia tăng giá trị và mang lại lợi ích thiết thực cho toàn bộ chuỗi cung ứng, bao gồm các đối tác kinh doanh, cộng đồng địa phương, người tiêu dùng, cùng các nhà cung ứng hàng hóa và dịch vụ. Dù vẫn có thể tồn tại một số nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội ngắn hạn, nhưng xét về tổng thể, ngày càng có nhiều doanh nghiệp FDI tìm đến Việt Nam vì các giá trị bền vững, chuyển giao công nghệ tiên tiến và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, từ đó góp phần hình thành một hệ sinh thái lành mạnh, kết nối hiệu quả giữa khu vực đầu tư nước ngoài và cộng đồng doanh nghiệp trong nước.

Liên quan đến việc nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp Việt Nam, theo ông Phan Đức Hiếu, chúng ta đã triển khai nhiều cơ chế chính sách, gần đây nhất Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 68/NQ-TW để kích vào các nhóm doanh nghiệp trong nước. Quốc hội cũng đang thẩm định sửa đổi, bổ sung Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hay các chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước.

Ngoài ra, cần xác định một hệ thống mục tiêu tổng quát và toàn diện hơn, gồm ba cấp độ. Thứ nhất, nâng cao năng lực của Việt Nam nhằm sẵn sàng tiếp nhận và hấp thụ các dự án FDI có chất lượng cao. Đây là mục tiêu nền tảng ban đầu, nhưng không nên chỉ dừng lại ở đây.

Thứ hai, việc nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam chính là nâng cao nội lực và chất lượng tổng thể của nền kinh tế quốc dân.

Thứ ba, chúng ta không chỉ dừng lại ở hai mục tiêu trên mà cần tiến tới mục tiêu thứ ba: Hình thành các chuỗi giá trị toàn cầu do chính các doanh nghiệp Việt Nam vươn lên nắm vai trò dẫn dắt.

Ông Hiếu nhấn mạnh, ưu tiên hàng đầu hiện nay phải là tính đồng bộ, đồng thời và kịp thời trên tất cả các ngành, các lĩnh vực, đòi hỏi sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan, đơn vị liên quan.

Theo ông Hiếu, không nên đặt chính sách FDI riêng lẻ. Phải triển khai đồng thời và song song ba nghị quyết quan trọng của Đảng. Đó là Nghị quyết số 50-NQ/TW ngày 20/8/2019 của Bộ Chính trị về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030; Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 3-6-2017 của Hội nghị Trung ương 5 khóa XII về phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; và Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 03/6/2017 của Hội nghị Trung ương 5 khóa XII về tiếp tục cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước.

“Tinh thần cốt lõi của cả ba nghị quyết này đều nhấn mạnh đến sự hợp tác, kết nối giữa các khu vực kinh tế nhằm gia tăng giá trị và nâng cao sức mạnh tổng hợp của nền kinh tế quốc dân. Do đó, việc triển khai bắt buộc phải mang tính đồng thời”, ông Phan Đức Hiếu nhấn mạnh.