Ngày Văn hóa Việt Nam: Phát huy bản sắc văn hóa từ mọi miền Tổ quốc

Lan tỏa sức mạnh và giá trị văn hóa cộng đồng

Ngày Văn hóa Việt Nam 24-11-2026 là lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (1946-2026). Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cả nước có 406 hoạt động, chương trình hưởng ứng tại 34 tỉnh, thành phố, trong đó có hơn 80 sự kiện miễn phí hoặc giảm giá vé tham gia. Đây không chỉ là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống mà còn là cơ hội đưa văn hóa trở thành nguồn lực nội sinh, động lực quan trọng cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng các chương trình, sự kiện gắn với đặc trưng văn hóa vùng miền, khai thác giá trị di sản, nghệ thuật truyền thống, lễ hội, làng nghề và phong tục tập quán. Tại thành phố Huế, chuỗi hoạt động dự kiến diễn ra từ ngày 22 đến 24-11 tập trung giới thiệu những giá trị đặc sắc của di sản văn hóa cố đô. Công chúng và du khách có cơ hội thưởng thức các chương trình nghệ thuật, trải nghiệm áo dài, Ca Huế, Bài chòi, tìm hiểu nghề thủ công truyền thống, ẩm thực và văn hóa đọc.

Ở Bắc Ninh, các hoạt động hưởng ứng gắn với không gian văn hóa Quan họ, trong đó có Liên hoan các làng Quan họ gốc và chương trình hát Quan họ trên thuyền. Đây là dịp giới thiệu, tôn vinh loại hình nghệ thuật dân ca đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ tiếp nối, gìn giữ và phát huy giá trị di sản quê hương.

Trong khi đó, Quảng Ninh dự kiến tổ chức Ngày hội văn hóa cộng đồng các dân tộc và chương trình nghệ thuật quảng bá di sản Yên Tử. Tại Thái Nguyên, Ngày hội văn hóa các dân tộc là dịp tôn vinh bản sắc văn hóa của cộng đồng các dân tộc sinh sống trên địa bàn.

Các địa phương miền núi phía Bắc cũng lựa chọn những loại hình di sản tiêu biểu để tổ chức hoạt động hưởng ứng. Tại Lạng Sơn, các chương trình trình diễn di sản Xứ Lạng, đồng diễn múa Chầu góp phần giới thiệu nét đẹp văn hóa tín ngưỡng, nghệ thuật truyền thống của địa phương. Ở Gia Lai, văn hóa cồng chiêng được chú trọng quảng bá, tạo cơ hội để công chúng tìm hiểu không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào Tây Nguyên. Khánh Hòa giới thiệu văn hóa Chăm, trong khi các tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long quan tâm tổ chức hoạt động gắn với đờn ca tài tử và âm nhạc truyền thống Khmer.

Đáng chú ý, tại Đà Nẵng, hoạt động trình diễn ánh sáng 3D Mapping trên sông Hàn được đưa vào chương trình hưởng ứng, cho thấy sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại với các hình thức biểu đạt văn hóa, nghệ thuật. Cách làm này mở ra hướng tiếp cận mới trong quảng bá văn hóa, nhất là đối với công chúng trẻ.

Theo Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ông Lê Quang Tự Do, nét độc đáo của các hoạt động tại địa phương là không chỉ dừng lại ở biểu diễn, trưng bày hay giới thiệu di sản mà còn chú trọng sự tham gia của cộng đồng. Người dân vừa là chủ thể sáng tạo, gìn giữ văn hóa, vừa là đối tượng thụ hưởng những giá trị văn hóa do chính cộng đồng tạo dựng. Qua đó, các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ bản sắc, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và thúc đẩy văn hóa thấm sâu hơn vào đời sống xã hội.

Ngày hội văn hóa Thủ đô

Là trung tâm văn hóa lớn của cả nước, Hà Nội triển khai chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam với quy mô lớn, nhiều nội dung phong phú, kết nối giá trị văn hóa truyền thống với sáng tạo đương đại. Các hoạt động hướng tới tôn vinh truyền thống văn hiến của Thủ đô, đồng thời giới thiệu sự đa dạng văn hóa của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, tâm điểm là chương trình “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội” tại không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm. Trong lễ khai mạc, màn diễu hành di sản dự kiến có khoảng 3.000-3.500 người tham gia, trong đó khoảng 2.300 nghệ nhân và người dân đến từ 48 xã, phường cùng các đơn vị văn hóa trên địa bàn thành phố.

Trong hai ngày 21 và 22-11, ba sân khấu tại Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục, khu vực Tượng đài Cảm tử và ngã tư Tràng Tiền - Hàng Khay tổ chức biểu diễn nghệ thuật truyền thống, đương đại, với các loại hình chèo, cải lương, múa rối, xiếc, kịch, múa...

Trong khuôn khổ sự kiện, 5 không gian văn hóa được bố trí tại các địa điểm trung tâm, mang đến những góc tiếp cận khác nhau về văn hóa Hà Nội. Không gian làng nghề, phố nghề truyền thống với khoảng 30 gian hàng được tổ chức tại Quảng trường phía Đông; Nhà triển lãm số 45 Tràng Tiền giới thiệu văn hóa Hà Nội qua các thời kỳ. Tại Nhà triển lãm số 93 Đinh Tiên Hoàng, công chúng được tiếp cận triển lãm nghệ thuật kết hợp trải nghiệm công nghệ số, thực tế ảo và thực tế tăng cường. Trung tâm Văn hóa Hồ Gươm tổ chức triển lãm “Văn hóa Hà Nội – Tinh hoa hội tụ”, trong khi không gian “Hà Nội – Thành phố Vì Hòa bình và Sáng tạo” được giới thiệu tại trụ sở Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội.

Bên cạnh các hoạt động trưng bày, trải nghiệm, nghệ thuật biểu diễn cũng được chú trọng. Nhà hát Múa rối Thăng Long và Nhà hát Kịch Hà Nội tổ chức các suất diễn hằng ngày với những trích đoạn, tiểu phẩm về Hà Nội, kết hợp giao lưu với nghệ sĩ và trải nghiệm nghệ thuật múa rối truyền thống. Các loại hình nghệ thuật truyền thống và đương đại như chèo, cải lương, xiếc, kịch, múa rối... được giới thiệu tại các sân khấu trong khu vực tổ chức sự kiện, góp phần tạo nên không gian văn hóa sôi động, gần gũi với công chúng.

Đặc biệt, chương trình nghệ thuật đặc biệt quốc gia chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam “Muôn sắc Việt Nam” diễn ra vào 20h ngày 24-11 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, với quy mô dự kiến khoảng 50.000 khán giả, được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam. Chương trình do Thành ủy - HĐND - UBND - Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội chủ trì; giao Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội cùng các ban, ngành, đơn vị tổ chức. Mang thông điệp "Văn hoá soi đường", chương trình hướng tới sự hội tụ những giá trị văn hóa đặc trưng của các vùng miền, các dân tộc Việt Nam thông qua những tiết mục nghệ thuật đặc sắc và màn trình diễn pháo hoa 15 phút.

Không chỉ tập trung tại khu vực trung tâm, Hà Nội còn chú trọng đưa các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam về cơ sở. Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, chuỗi hoạt động diễn ra từ ngày 14 đến 24-11, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc. Trên địa bàn thành phố, tại 126 xã, phường, các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam cũng diễn ra sôi nổi. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, 100% xã, phường đã ban hành kế hoạch hưởng ứng, trong đó 115/126 xã, phường đăng ký hoạt động cụ thể.

Từ các hoạt động trên cả nước có thể thấy, Ngày Văn hóa Việt Nam không đơn thuần là một sự kiện mang tính kỷ niệm mà đang từng bước trở thành ngày hội của toàn dân, nơi các giá trị văn hóa được tôn vinh, kết nối và lan tỏa. Việc các địa phương chủ động tổ chức hoạt động gắn với bản sắc riêng đã tạo nên sự phong phú, đa dạng trong cách thức bảo tồn và phát huy di sản, đồng thời mở rộng cơ hội để người dân tiếp cận văn hóa.