Ngày Nhân đạo Thế giới: Hơn 1.000 nhân viên cứu trợ thiệt mạng trong 3 năm

Gần 240 triệu người trên thế giới được dự báo cần hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp trong năm 2026, trong khi nguồn lực dành cho cứu trợ ngày càng hạn hẹp.

Trong bối cảnh đó, Ngày Nhân đạo Thế giới (19-8) năm nay tiếp tục nhấn mạnh vai trò và sự an toàn của những người đang ở tuyến đầu hỗ trợ các cộng đồng gặp khủng hoảng.

Theo Reuters, Cơ sở dữ liệu An ninh Nhân viên Cứu trợ (Aid Worker Security Database - AWSD) ghi nhận 907 nhân viên nhân đạo trên thế giới bị sát hại, bị thương hoặc bắt cóc trong năm 2025, tăng từ 833 người năm 2024. Riêng số người thiệt mạng là 350, chỉ thấp hơn mức kỷ lục 387 người ghi nhận một năm trước đó.

Liên hợp quốc cho biết tổng số nhân viên nhân đạo thiệt mạng trong ba năm qua đã vượt 1.000 người. Phần lớn là nhân viên địa phương, những người làm việc ngay tại cộng đồng của mình.

Từ Gaza, Sudan, Ukraine đến nhiều khu vực ở châu Phi và Trung Đông, họ đưa lương thực, nước sạch, thuốc men và dịch vụ y tế tới những cộng đồng bị cô lập bởi xung đột, di dời, thiên tai và dịch bệnh, nhưng chính họ cũng ngày càng phải đối mặt với bạo lực khi làm nhiệm vụ.

Nhân Ngày Nhân đạo Thế giới năm nay, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi các quốc gia và các bên tham chiến tôn trọng luật nhân đạo quốc tế, bảo đảm nhân viên cứu trợ được bảo vệ và có thể tiếp cận an toàn những người cần giúp đỡ.

Thông điệp năm nay không chỉ tưởng nhớ những nhân viên nhân đạo đã hy sinh, mà còn kêu gọi hành động thiết thực để bảo vệ những người đang làm nhiệm vụ cứu trợ.

Không ai là mục tiêu

Một trong những thông điệp nổi bật của Ngày Nhân đạo Thế giới năm nay là #NotATarget - nhân viên cứu trợ không phải là mục tiêu.

Thông điệp này nhấn mạnh một nguyên tắc nền tảng của luật nhân đạo quốc tế, đó là nhân viên cứu trợ phải được bảo vệ và được phép tiếp cận người dân cần hỗ trợ; các cơ sở y tế, đoàn xe cứu trợ và những người cung cấp dịch vụ thiết yếu không được trở thành mục tiêu tấn công.

Những rủi ro không chỉ giới hạn ở nhân viên cứu trợ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết từ đầu năm đến giữa tháng 8-2026 đã ghi nhận hơn 900 vụ tấn công nhằm vào hoạt động chăm sóc y tế tại các vùng xung đột, khiến ít nhất 900 người thiệt mạng và hơn 1.400 người bị thương.

WHO nhấn mạnh những người làm nhiệm vụ cứu chữa không thể thực hiện công việc của mình nếu phải đối mặt với bạo lực và đe dọa, đồng thời ghi nhận sự tận tụy của những người vẫn chăm sóc bệnh nhân trong những môi trường nguy hiểm nhất thế giới.

Ngày Nhân đạo Thế giới bắt nguồn từ vụ đánh bom nhằm vào trụ sở Liên hợp quốc tại khách sạn Canal ở Baghdad ngày 19-8-2003. Vụ tấn công khiến 22 người thiệt mạng, trong đó có Sergio Vieira de Mello, đại diện đặc biệt của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tại Iraq.

Hơn hai thập niên sau, bảo vệ những người làm công tác nhân đạo vẫn là yêu cầu cấp thiết, khi bạo lực nhằm vào nhân viên cứu trợ và hoạt động y tế tiếp tục diễn ra tại nhiều khu vực xung đột.