Ngày đầu nâng hạng, chứng khoán đỏ sàn, loạt cổ phiếu trong "rổ" FTSE giảm điểm

Phiên giao dịch ngày 21-9 đánh dấu cột mốc chính thức của thị trường chứng khoán Việt Nam khi được FTSE Russell chuyển từ nhóm thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp (Secondary Emerging Market). Việc phân loại mới có hiệu lực từ phiên giao dịch hôm nay, sau quá trình cải cách kéo dài nhiều năm về cơ chế giao dịch, thanh toán, lưu ký và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên, diễn biến trên sàn trong ngày đầu tiên của cột mốc này lại không đi theo kỳ vọng. VN-Index có thời điểm bật tăng mạnh ngay đầu phiên nhưng sau đó nhanh chóng đảo chiều. Theo ghi nhận giữa phiên, chỉ số đã trượt xuống dưới tham chiếu và xu hướng giảm tiếp tục được duy trì về cuối phiên.

Kết thúc phiên, VN-Index giảm 15,99 điểm, tương đương 0,88%, xuống 1.799,67 điểm. HNX-Index giảm 0,91 điểm (-0,33%) còn 274,38 điểm, trong khi UPCoM-Index giảm nhẹ 0,05 điểm (-0,04%), xuống 126,35 điểm.

Thanh khoản toàn thị trường đạt khoảng 18.472,79 tỷ đồng. Thị trường có 387 mã giảm giá, 236 mã tăng và 882 mã đứng giá. Có 27 mã tăng trần, trong khi 15 mã giảm sàn.

19/27 cổ phiếu trong rổ FTSE giảm giá

Điểm đáng chú ý nhất trong phiên 21/9 là diễn biến của 27 cổ phiếu Việt Nam được FTSE Russell bổ sung vào FTSE Global All Cap. Danh sách này gồm 3 cổ phiếu vốn hóa lớn là VCB, VIC và VHM; 3 cổ phiếu vốn hóa trung bình gồm BID, HPG và VPB; cùng 21 cổ phiếu vốn hóa nhỏ.

Ở nhóm vốn hóa lớn, VCB giảm 1,67%, các cổ phiếu khác cũng không phải là ngoại lệ.

Trong nhóm vốn hóa trung bình, VPB tăng 3,64%, BID tăng 1,26%, trong khi HPG giảm 2,09%. VPB là một trong những mã nổi bật nhất trong nhóm 27 cổ phiếu với mức tăng trên 3%.

Ở nhóm vốn hóa nhỏ, diễn biến phân hóa rõ hơn. VJC tăng mạnh 6,98%, trở thành cổ phiếu tăng giá nổi bật nhất trong danh sách. FPT tăng 1,84% và MSB tăng khoảng 1,16%. HDB cũng tăng nhẹ 0,36%.

Ngược lại, nhiều cổ phiếu chịu áp lực bán khá mạnh. SSB giảm 6,85%, VRE giảm 2,94%, VIX giảm 2,66%, VCI giảm 2,42%, SSI giảm 2,34%, VND giảm 3,29% và GEX giảm 3,07%. TCX giảm khoảng 1,59%, STB giảm 1,92%, SHB giảm 1,69%, VNM giảm 1,47% và MSN giảm 1,02%.

Trong khi MCH, VPL đứng giá khi kết phiên.

Như vậy, xét riêng 27 cổ phiếu được bổ sung vào FTSE All Cap, 6 mã tăng giá, 2 mã đứng giá và 19 mã giảm giá trong phiên đầu tiên thị trường chính thức nâng hạng.

Đáng chú ý, phiên 18/9, phiên giao dịch cuối cùng trước thời điểm nâng hạng đã ghi nhận dòng tiền ngoại mua ròng tại 21/27 cổ phiếu nói trên, với tổng giá trị khoảng 1.717 tỷ đồng. Nhóm 27 cổ phiếu cũng chiếm gần 70% giá trị khớp lệnh cổ phiếu trên ba sàn trong phiên này.

Khối ngoại vẫn bán ròng, dòng tiền chưa đồng loạt nhập cuộc

Trái với kỳ vọng về sự gia tăng mạnh của dòng vốn ngoại trong ngày đầu nâng hạng, số liệu giao dịch trên bảng điện cho thấy nhà đầu tư nước ngoài vẫn bán ròng.

Theo dữ liệu cuối phiên, khối ngoại mua vào khoảng 2.426,34 tỷ đồng, trong khi bán ra 3.094,63 tỷ đồng, qua đó bán ròng khoảng 668,29 tỷ đồng.

Áp lực bán tập trung đáng kể ở nhóm vốn hóa lớn. Trên bảng theo dõi dòng tiền ngoại, VHM bị bán ròng khoảng 291,99 tỷ đồng, VIC bị bán ròng khoảng 111,50 tỷ đồng. Một số cổ phiếu khác như FPT, VCB, VND, VRE, VIX và SSI cũng nằm trong nhóm chịu áp lực bán ròng.

Ở chiều ngược lại, dòng tiền ngoại vẫn tìm đến một số cổ phiếu như MCH, VPB, CTG, BSR, MBB, TCB, VPL, HDB và ACB.

Nâng hạng chứng khoán, cơ hội mới, thách thức mới

Diễn biến thị trường phiên hôm nay phần nào cho thấy việc nâng hạng không đồng nghĩa dòng vốn quốc tế sẽ đồng loạt chảy vào cổ phiếu Việt Nam ngay trong phiên đầu tiên. FTSE Russell cho biết quá trình đưa Việt Nam vào các bộ chỉ số sẽ được thực hiện theo từng giai đoạn, với tỷ trọng ban đầu 10% và tiếp tục tăng trong các đợt tiếp theo trong năm 2027. Reuters dẫn ước tính của FTSE Russell cho rằng quá trình này có thể dẫn tới dòng vốn lên tới khoảng 6 tỷ USD vào thị trường Việt Nam, nhưng dòng vốn sẽ được phân bổ theo từng giai đoạn.

Đáng chú ý, 27 cổ phiếu được bổ sung vào FTSE Global All Cap không phải là toàn bộ thị trường Việt Nam được hưởng dòng vốn theo cùng một cách. FTSE All Cap bao gồm các nhóm vốn hóa lớn, trung bình và nhỏ, nhưng quy mô phân bổ thực tế còn phụ thuộc vào tỷ trọng của từng cổ phiếu trong các bộ chỉ số, mức độ đáp ứng tiêu chí đầu tư của từng quỹ và hoạt động tái cơ cấu danh mục.

Theo ông Nguyễn Tấn Phong, Chuyên gia phân tích Công ty CP Chứng khoán Pinetree, nếu trong phiên giao dịch ngày 22-9, VN-Index không thể lấy lại đà tăng một cách thuyết phục, chỉ số nhiều khả năng sẽ dao động quanh vùng 1.820 điểm trước khi bước vào một nhịp điều chỉnh nhẹ.

Theo chuyên gia này, phần lớn những thông tin và kỳ vọng quan trọng mà thị trường chờ đợi trong thời gian qua đã lần lượt được phản ánh, từ các quyết định về lãi suất của Fed, BOJ cho đến câu chuyện nâng hạng thị trường. Khi việc nâng hạng chính thức trở thành hiện thực, thị trường có thể thiếu vắng những động lực mới để duy trì đà tăng.

Trong bối cảnh đó, diễn biến của VN-Index sẽ có xu hướng quay trở lại phản ánh các yếu tố nền tảng của nền kinh tế. Đáng chú ý là mặt bằng lãi suất cho vay trong nước vẫn ở mức tương đối cao, trong khi cơ quan điều hành phải cân bằng giữa mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng GDP và kiểm soát lạm phát.

Dòng vốn ngoại là một trong những yếu tố cần được theo dõi sát trong thời gian tới. Ông Phong cho rằng phần lớn lượng vốn mua vào của các quỹ ETF theo các bộ chỉ số FTSE đã được giải ngân trong các phiên cơ cấu trước đó. Do vậy, áp lực bán ròng từ khối ngoại có thể quay trở lại nếu tỷ giá chịu sức ép trong trường hợp Fed bước vào chu kỳ thắt chặt tiền tệ.

Bên cạnh đó, diễn biến của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là Vingroup và ngân hàng, cũng có vai trò quan trọng đối với xu hướng của VN-Index. Nếu các nhóm này tiếp tục suy yếu, áp lực điều chỉnh lên chỉ số có thể gia tăng.

Với nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu, chuyên gia Pinetree cho rằng có thể cân nhắc tận dụng các nhịp hồi của thị trường quanh vùng 1.820 điểm để chốt lời từng phần và giảm tỷ trọng sử dụng margin, đồng thời ưu tiên duy trì các cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt và được kỳ vọng ghi nhận tăng trưởng kết quả kinh doanh rõ nét trong quý III.