Ngành Nông nghiệp và Môi trường:Tháo gỡ 19 điểm nghẽn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Việc phân loại rõ từng nhóm để giải quyết, hướng dẫn thống nhất hoặc kiến nghị sửa đổi chính sách được xác định nhằm tháo gỡ thực chất khó khăn, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Phân loại rõ từng nhóm vướng mắc

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 19 vấn đề trọng tâm đang được tập trung xử lý gồm 10 vấn đề về đất đai và nghĩa vụ tài chính về đất, cùng các vấn đề thuộc lĩnh vực môi trường, địa chất, khoáng sản và nguồn vật liệu. Để xử lý các kiến nghị sát với thực tế, Bộ đã phân loại thành 3 nhóm.

Nhóm thứ nhất là những vấn đề có thể giải quyết ngay theo quy định hiện hành. Nhóm thứ hai là những vấn đề cần hướng dẫn thống nhất để khắc phục cách hiểu, cách áp dụng khác nhau. Nhóm thứ ba là những vấn đề cần sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật.

Đối với những nội dung vượt thẩm quyền hoặc thuộc chức năng của bộ, ngành, địa phương khác, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định rõ cơ quan chủ trì, phối hợp. Qua đó, từng kiến nghị được xác định rõ đầu mối xử lý, tránh tình trạng trả lời chung chung hoặc chuyển trách nhiệm. Nhiều vấn đề đã được Bộ làm rõ trên cơ sở quy định hiện hành, như thẩm quyền điều chỉnh bảng giá đất, quyền của người sử dụng đất trong khu vực quy hoạch chậm triển khai, thủ tục tích hợp đối với nhận chìm chất nạo vét, quản lý phụ phẩm thực phẩm thanh lý và phân loại vật chất nạo vét. Cách tiếp cận này hướng tới việc giải quyết ngay những vấn đề đã có cơ sở pháp lý, đồng thời nhận diện những điểm chưa phù hợp để tiếp tục hoàn thiện chính sách.

Với những vấn đề cần sửa đổi chính sách, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp thu đầy đủ kiến nghị của doanh nghiệp trong quá trình sửa đổi Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường và các nghị định hướng dẫn. Các nội dung được tập trung vào gồm cơ chế tiền thuê đất, quy định chuyển tiếp, tham vấn cộng đồng, ký quỹ nhập khẩu phế liệu, trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR), danh mục vật liệu thứ cấp, tái sử dụng nước thải và quản lý tài nguyên tuần hoàn.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin, theo định hướng, việc sửa đổi chính sách phải gắn với đánh giá tác động, cắt giảm chi phí tuân thủ nhưng không hạ thấp yêu cầu bảo vệ môi trường và quản lý tài sản công.

Đối với những nội dung đã có đầy đủ quy định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp có cơ sở thực hiện. Những vấn đề pháp luật đã có quy định nhưng còn vướng trong quá trình áp dụng tại địa phương cũng cần được hướng dẫn thống nhất, nhất là những trường hợp pháp luật đã có hướng nhưng chưa rõ cách áp dụng.

Rà soát quy định về sử dụng vật liệu, tái sử dụng nước thải

Trong lĩnh vực môi trường, một số vấn đề đang được đặt ra theo hướng vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm yêu cầu quản lý. Đối với tro xỉ làm vật liệu, các quy chuẩn, tiêu chuẩn đã có và cho phép sử dụng. Nội dung sử dụng tro xỉ để hoàn thổ được đề nghị nghiên cứu bổ sung trong quá trình sửa Luật Khoáng sản và Luật Bảo vệ môi trường. Đối với tái sử dụng nước thải, cần phân thành hai hướng. Nước thải được tuần hoàn, tái sử dụng trong phạm vi nhà máy, cơ quan, xí nghiệp để tưới cây, súc rửa đường, làm mát máy và các hoạt động tương tự cần được tạo điều kiện cho doanh nghiệp.

Đối với nước thải tập trung, cần có hướng dẫn phù hợp, đồng thời nghiên cứu cơ chế phí nhằm tránh trường hợp doanh nghiệp đã xử lý đạt tiêu chuẩn nhưng tiếp tục phải chịu chi phí quá lớn khi đưa vào hệ thống xử lý tập trung.

Riêng đối với hoạt động nạo vét thu hồi khoáng sản, việc hướng dẫn được thực hiện theo quy định hiện hành.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ trường hợp nạo vét tạo ra vật chất có giá trị sử dụng với trường hợp tạo ra bùn, đất không thể sử dụng. Nếu hoạt động nạo vét tạo ra cát bồi, đất san lấp có thể sử dụng thì việc thu là phù hợp. Ngược lại, với bùn, đất không sử dụng được, phải tìm khu vực để đổ và không có giá trị sử dụng, cần rà soát việc tính thuế tài nguyên để không tạo thêm chi phí bất hợp lý cho hoạt động nạo vét.

Quan điểm xuyên suốt trong xử lý các kiến nghị là những nội dung đã rõ, đã có quy định thì phải được hướng dẫn và giải quyết cụ thể; những vấn đề còn vướng mắc cần được xác định rõ nguyên nhân, thẩm quyền và phương án xử lý.

Đối với những nội dung chưa được pháp luật quy định hoặc cần sửa đổi, bổ sung, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục tổng hợp, tiếp thu trong quá trình hoàn thiện pháp luật. Cách làm này nhằm bảo đảm các kiến nghị của doanh nghiệp không dừng ở việc trả lời về mặt thủ tục, mà được chuyển thành những giải pháp cụ thể trong tổ chức thực hiện hoặc hoàn thiện chính sách.

Tại buổi làm việc mới đây của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, những khó khăn, vướng mắc được nêu ra đều xuất phát từ thực tế hoạt động của doanh nghiệp và cũng là những vấn đề các địa phương đang gặp phải.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh các kiến nghị thực tế phải được tiếp thu để điều chỉnh, tạo sự thông thoáng, giảm chi phí cho nhà đầu tư và doanh nghiệp. Nếu những điểm nghẽn không được khơi thông, không được tháo gỡ thì tăng trưởng sẽ rất khó khăn. Các cơ quan phải cùng một tiếng nói, gỡ khó cho doanh nghiệp một cách thực chất, đóng góp vào tăng trưởng hai con số.

Phó Thủ tướng nêu rõ, những nội dung đã có quy định thì cần được giải quyết. Theo Phó Thủ tướng, có những vấn đề pháp luật đã quy định nhưng các bộ, ngành, địa phương chưa có hướng dẫn, định hướng cụ thể nên chưa mạnh dạn xử lý; có những vấn đề chưa được pháp luật quy định hoặc vượt khả năng xử lý của cơ quan thực thi. Vì vậy, cần thống nhất quan điểm và cách thức xử lý đối với từng nhóm vấn đề.

Việc tháo gỡ các điểm nghẽn trong lĩnh vực đất đai, môi trường, khoáng sản và nguồn vật liệu không chỉ giúp doanh nghiệp giảm chi phí, rút ngắn thời gian xử lý công việc mà còn góp phần khơi thông nguồn lực cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh, qua đó đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng cao.