Ngăn chặn tin giả về quy hoạch, bồi thường giải phóng mặt bằng tại Hà Nội

Gia tăng các vi phạm phát tán thông tin sai sự thật

Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô, công tác quy hoạch, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng tại các dự án trọng điểm luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận.

Lợi dụng tính chất nhạy cảm này, một số cá nhân dù không có quyền lợi liên quan, không sinh sống trong khu vực giải tỏa hoặc chưa kiểm chứng thông tin đã cố tình đăng tải, chia sẻ những nội dung sai sự thật.

Những bài viết, bình luận mang tính suy diễn, bịa đặt này không chỉ gây hoang mang trong cộng đồng mà còn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của các cơ quan nhà nước, gây bối rối cho quá trình triển khai dự án tại địa phương.

Thực tế công tác đấu tranh thời gian qua ghi nhận nhiều trường hợp vi phạm xuất phát từ sự thiếu hiểu biết pháp luật, tâm lý muốn thu hút sự chú ý hoặc cố tình thể hiện quan điểm cá nhân một cách lệch lạc. Cuối tháng 6-2026, qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Phòng An ninh chính trị nội bộ-Công an thành phố Hà Nội phối hợp với Công an phường Thanh Xuân phát hiện tài khoản Facebook đăng tải bài viết có nội dung sai lệch liên quan đến công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Quá trình xác minh, lực lượng chức năng làm rõ chủ tài khoản là anh N.N.T (sinh năm 1967, trú tại phường Thanh Xuân, thành phố Hà Nội). Làm việc với cơ quan công an, anh N.N.T thừa nhận bản thân hoàn toàn không có quyền, lợi ích liên quan đến Dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và cũng không phải cư dân sinh sống tại phường Hồng Hà. Tuy nhiên, sau khi đọc bài viết có nội dung xuyên tạc từ một trang thông tin cá nhân trên mạng xã hội, người này đã tự ý tải hình ảnh về, đăng lại vào nhóm Facebook "Cư dân phường Hồng Hà mới" kèm theo những nội dung suy diễn, không đúng sự thật nhằm thể hiện góc nhìn cá nhân.

Căn cứ tài liệu thu thập được, ngày 31-7, Công an phường Thanh Xuân đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với anh N.N.T số tiền 7,5 triệu đồng về hành vi "Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân".

Một trường hợp tương tự cũng vừa bị lực lượng chức năng xử lý tại địa bàn ngoại thành. Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, Công an xã Tam Hưng phát hiện tài khoản Facebook của anh N.V.N (sinh năm 1981, trú tại thôn Thạch Đan, xã Tam Hưng, thành phố Hà Nội) đăng tải bình luận có nội dung sai sự thật liên quan đến việc chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng Dự án Khu đô thị Mỹ Hưng - Cienco 5.

Tại cơ quan Công an ngày 15-7, anh N.V.N khai nhận do chưa kiểm chứng thông tin, muốn thu hút sự tương tác trên trang cá nhân nên đã trực tiếp viết bình luận bịa đặt về quá trình thực hiện đền bù dự án. Khi được lực lượng Công an phân tích, anh N. đã nhận thức rõ hành vi vi phạm của mình làm ảnh hưởng tiêu cực đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương và tiến độ giải phóng mặt bằng chung. Anh N. đã tự nguyện gỡ bỏ nội dung đã đăng tải, đồng thời viết cam kết không tái phạm. Sau đó, Công an xã Tam Hưng đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính anh N.V.N với mức tiền phạt là 12,5 triệu đồng.

Theo số liệu từ Công an thành phố Hà Nội, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng của Công an thành phố đã phát hiện, xử lý 144 trường hợp có hành vi phát tán tin giả, thông tin sai sự thật trên các nền tảng không gian mạng. Đáng chú ý, cơ quan điều tra đã tiến hành khởi tố hình sự 2 vụ án liên quan đến các hành vi vi phạm nghiêm trọng trên môi trường số.

Những con số này phản ánh mức độ ảnh hưởng ngày càng phức tạp của các luồng thông tin xấu độc đối với tình hình an ninh, trật tự xã hội, đòi hỏi lực lượng chức năng phải tăng cường rà soát, xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật.

Luật sư Nguyễn Huy Hoàng-Đoàn luật sư thành phố Hà Nội nhận định việc Luật An ninh mạng có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 cùng sự ra đời của Nghị định số 174/2026/NĐ-CP đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về quản lý không gian mạng. Quy định mới tạo hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch hơn. Pháp luật nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi đăng tải, chia sẻ, bình luận thông tin giả mạo, vu khống, xuyên tạc, xâm phạm uy tín của cơ quan, tổ chức hoặc gây hoang mang trong nhân dân. Đặc biệt, khung tiền phạt đối với các hành vi vi phạm này đã được điều chỉnh tăng lên rất đáng kể nhằm nâng cao tính răn đe.

"Sự điều chỉnh tăng khung tiền phạt thể hiện sự kiên quyết của các cơ quan quản lý nhà nước trong việc làm sạch môi trường mạng. Bên cạnh hình thức phạt tiền, người vi phạm còn bắt buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật. Trong những trường hợp vi phạm có tính chất phức tạp hoặc tái phạm, cơ quan chức năng hoàn toàn có thẩm quyền áp dụng các biện pháp kỹ thuật như buộc khóa tài khoản, trang thông tin hoặc kênh nội dung vi phạm", luật sư Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh.

Thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin trên môi trường số

Cùng với các phương thức tung tin giả truyền thống, sự bùng nổ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang đặt ra những thách thức mới. Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, các công cụ AI hiện có thể tạo hình ảnh, giọng nói, video giả (deepfake) với độ chân thực rất cao, bị các đối tượng xấu lợi dụng để lừa đảo, câu view và thao túng dư luận.

Thống kê của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an) cho thấy, trong 5 năm qua, mỗi năm có từ 100.000 đến 180.000 tin giả được phát tán trên không gian mạng. Riêng năm 2025, tổng thiệt hại do lừa đảo trực tuyến vượt mức 6.000 tỷ đồng. Trong 3 tháng đầu năm 2026, một nền tảng mạng xã hội lớn tại Việt Nam đã gỡ bỏ tới 86 triệu tài khoản liên quan đến việc sử dụng AI để tạo và phát tán tin giả.

Trước thực trạng này, các cơ quan quản lý nhà nước đang triển khai nhiều giải pháp quyết liệt. Theo Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin và Truyền thông), trong 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ đáp ứng yêu cầu ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm trên các nền tảng xuyên biên giới duy trì trên 94%. Nền tảng TikTok đã chặn gỡ 440 tài khoản, 115.000 video vi phạm; YouTube chặn gỡ 18 kênh chứa gần 13.000 video vi phạm; hệ sinh thái Meta chặn gỡ 63 tài khoản, trang và 2.147 nội dung vi phạm. Cùng với đó, Trung tâm xử lý tin giả, thông tin xấu độc Việt Nam đã tiếp nhận 1.287 phản ánh để thực hiện xác minh, dán nhãn thông tin sai sự thật.

Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm của mỗi cá nhân khi tham gia môi trường số. Trước nguy cơ từ tin giả truyền thống lẫn tin giả do AI tạo ra, Công an thành phố Hà Nội khuyến cáo người dân cần hết sức thận trọng khi tiếp nhận, đăng tải, chia sẻ thông tin trên mạng xã hội.

Người dân không nên vội tin hoặc chia sẻ ngay các hình ảnh, video lan truyền trên mạng. Mỗi cá nhân cần kiểm chứng nguồn phát, đối chiếu với thông tin chính thống từ các cơ quan báo chí, cổng thông tin điện tử của nhà nước; chỉ nên sử dụng và lan truyền những thông tin đã được kiểm chứng. Các chuyên gia khuyến nghị người dùng nên hình thành thói quen "dừng lại một phút" để kiểm chứng thông tin trước khi ấn nút chia sẻ.

Khi có những phản ánh, kiến nghị liên quan đến công tác quy hoạch, bồi thường giải phóng mặt bằng hay các vấn đề dân sinh, người dân cần gửi ý kiến trực tiếp đến cơ quan chức năng có thẩm quyền để được giải quyết theo đúng trình tự pháp luật, tránh tự ý đăng tải lên các hội nhóm mạng xã hội gây nhiễu loạn dư luận.