Cận Tết Trung thu, sức mua tăng mạnh, kéo theo tình trạng bánh Trung thu nhập lậu, không rõ nguồn gốc, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Liên tục phát hiện bánh Trung thu nhập lậu giá rẻ
Thông tin từ Chi cục quản lý thị trường (QLTT) Hà Nội cho thấy, thời gian qua lực lượng QLTT Hà Nội qua kiểm tra thị trường đã phát hiện nhiều vụ buôn Trung thu nhập lậu. Cụ thể, trong tháng 8/2026 Đội QLTT số 9 (Chi cục QLTT Hà Nội) qua kiểm tra đã phát hiện 871 sản phẩm bánh kẹo, bánh Trung thu không bảo đảm điều kiện lưu thông trên thị trường. Cùng thời gian này, Đội QLTT số 5 (Chi cục QLTT Hà Nội) phối hợp với Công an phường Bạch Mai kiểm tra hàng hóa đang được vận chuyển trên phố Hồng Mai, phường Bạch Mai đã phát hiện gần 800 chiếc bánh Trung thu do nước ngoài sản xuất không có hóa đơn chứng minh nguồn gốc xuất xứ.
Thực tế cho thấy, vào thời điểm này tại các cửa hàng kinh doanh bánh kẹo, tràn lan bánh Trung thu handmade "3 không": không nhãn mác, không nguồn gốc xuất xứ, không hạn sử dụng. Thậm chí trên nhiều sàn thương mại điện tử Tiki, Shopee, Lazada, Sendo… và những ứng dụng giao hàng Grab, Gojek, Baemin còn công khai rao bán các loại bánh Trung thu nhập từ Đài Loan, Hồng Kông, Trung Quốc bán với giá khá rẻ chỉ bằng cốc cà phê, trà đá.

Cụ thể, trên sàn thương mại điện từ Lazara, nhiều gian hàng đang rao bán combo bánh nướng Trung thu mini nhân trứng muối do Đài Loan sản xuất giá chỉ 63.000 đồng/hộp 9 chiếc, bánh Trung thu nhãn hiệu BiBiZan hộp 12 chiếc giá chỉ 99.000 đồng.
Không chỉ xuất hiện trên các sàn thương mại điện từ, trên các mạng xã hội Zalo, Facebook nhiều cửa hàng, đại lý bánh kẹo tư nhân rao bán bánh sản phẩm “bánh Trung thu trứng muối tan chảy siêu ngon, siêu rẻ” xách tay từ Hồng Kông, Đài Loan (Trung Quốc) trọng lượng 40g/chiếc nhân bánh vị hoa quả, đậu đỏ… hạn sử dụng lên tới 4 tháng. Bánh được bán theo set 20 cái với giá khoảng 100.000 đồng (tính ra chỉ khoảng 5.000 đồng/cái). Không chỉ rao bán bánh Trung thu do nước ngoài sản xuất giá rẻ, nhiều cơ sở sản xuất cũng “quảng cáo” bánh handmade nhân thập cẩm, đậu xanh trứng muối với giá từ 10.000 - 12.000 đồng/chiếc.
Nhiều thủ đoạn nhằm qua mắt lực lượng chức năng
Thông tin về thủ đoạn vận chuyển, kinh doanh bánh Trung thu nhập lậu, Chi Cục trưởng Chi Cục Quản lý thị trường Hà Nội Trịnh Quang Đức cho biết, đa phần bánh Trung thu nhập lậu những chiếc bánh không rõ thành phần nguyên liệu, không ghi ngày sản xuất, không hạn sử dụng.
Để qua mắt lực lượng chức năng các đối tượng buôn lậu thường xuyên thay đổi biển kiểm soát phương tiện vận chuyển, lợi dụng xe chuyển phát nhanh của ngành Bưu điện để vận chuyển. Về đến Hà Nội, các đối tượng lại phân chia, xé lẻ đưa hàng đi ngay chứ không tập kết lâu ở một địa điểm cố định.

“Các vụ bắt giữ gần đây cho thấy, thủ đoạn chung mà các đối tượng thường sử dụng để tiêu thụ hàng lậu là rao bán trên mạng xã hội, khi có khách đặt hàng mới gửi ship. Để tránh sự chú ý của lực lượng chức năng, chủ hàng chỉ tập kết với số lượng nhỏ lẻ, trị giá chỉ vài chục triệu đồng nhưng việc nhập hàng diễn ra gần như đều đặn”-ông Đức nêu rõ.
Mặc dù lực lượng chức năng đã vào cuộc, tuy nhiên việc kiểm soát chất lượng bánh handmade vẫn không hề dễ dàng, Phó Chi Cục trưởng Chi Cục Quản lý thị trường Hà Nội Dương Mạnh Hùng chia sẻ, theo quy định, các hộ nhỏ lẻ sản xuất bánh Trung thu handmade có quyền bán trên các kênh thương mại điện tử nhưng phải đăng ký với nhà nước. Muốn giám sát, kiểm soát đòi hỏi sự hợp tác từ phía các sàn giao dịch thương mại điện tử.
Ngoài ra một bộ phận người tiêu dùng có tâm lý sính hàng ngoại nhập giá rẻ không quan tâm đến nguồn gốc, xuất xứ của sản phẩm nên đã tạo cơ hội cho các đối tượng buôn bán bánh Trung thu nhập lậu giá rẻ. Bên cạnh đó, có hiện tượng các nguyên liệu sản xuất bánh Trung thu được thẩm lậu về thị trường trong nước không được các cơ quan chức năng của Việt Nam kiểm định về tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.
“Để ngăn chặn tình trạng kinh doanh hàng nhập lậu, trong đó có bánh Trung thu, cần quy rõ trách nhiệm của các sàn thương mại điện tử với hàng hóa, qua đó ngăn chặn tình trạng lợi dụng hình thức kinh doanh này để bán hàng giả, hàng lậu, kém chất lượng lừa đảo người tiêu dùng” - ông Hùng kiến nghị.
Để ngăn chặn bánh Trung thu nhập lậu, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm (ATTP) cho người tiêu dùng trong dịp Tết Trung thu, Chi cục QLTT Hà Nội đã ban hành kế hoạch số 27/KH-QLTT kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo đảm ATTP dịp Tết Trung thu năm 2026. Cụ thể, yêu cầu các đội QLTT tăng cường kiểm tra, phát hiện các hành vi vận chuyển kinh doanh bánh Trung thu giá rẻ, nhập lậu, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không bảo đảm ATTP.
Theo kế hoạch, lực lượng QLTT Hà Nội sẽ kiểm tra các tổ chức, cá nhân, siêu thị, trung tâm thương mại sản xuất, gia công, kinh doanh, xuất nhập khẩu bánh trung thu, trên địa bàn thành phố Hà Nội. Các cá nhân, tổ chức, kinh doanh phụ gia thực phẩm; Sản xuất, gia công, kinh doanh các nguyên liệu, bao bì tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm bánh trung thu tại các làng nghề truyền thống (Xuân Đỉnh, An Khánh, Dương Hòa); các cơ sở kinh doanh dịch vụ khách sạn, nhà hàng có sản xuất, gia công và kinh doanh bánh trung thu.
Với người tiêu dùng, cơ quan quản lý khuyến nghị lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, đầy đủ nhãn hàng hóa và thông tin cần thiết trước khi mua, sử dụng, đặc biệt đối với thực phẩm và đồ chơi trẻ em.
"Mục tiêu không chỉ là phát hiện, xử lý vi phạm mà quan trọng hơn là chủ động phòng ngừa, kiểm soát nguồn hàng nâng cao trách nhiệm của các cơ sở sản xuất, kinh doanh. Với những mặt hàng tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân, yêu cầu về nguồn gốc, chất lượng và ATTP phải được đặt lên hàng đầu. Qua đó, hướng tới bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ các cơ sở kinh doanh chân chính và góp phần xây dựng thị trường Thủ đô minh bạch, an toàn, lành mạnh", ông Trịnh Quang Đức nhấn mạnh.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.