Na Uy chinh phục World Cup bằng nhiều hơn những bàn thắng

Chiếc trống được chuyền từ tầng khán đài xuống mặt sân, nơi đội trưởng Martin Ødegaard đón lấy sau chiến thắng 2-1 của Na Uy trước Bờ Biển Ngà. Khi tiếng còi mãn cuộc vang lên, tâm điểm không còn là bàn thắng quyết định của Erling Haaland, mà là màn "Viking Row".

Ødegaard đặt chiếc trống xuống mặt cỏ. Các đồng đội ngồi thành hàng phía sau. Hàng chục nghìn cổ động viên cũng đồng loạt ngồi xuống, đưa hai tay về phía trước rồi kéo mạnh về sau theo nhịp trống, đồng thanh hô vang "Ro!" – trong tiếng Na Uy có nghĩa là "chèo".

Đó là hình ảnh đã trở thành một trong những biểu tượng của World Cup 2026.

Điều đáng chú ý là "Viking Row" không còn thuộc về riêng Na Uy.

Chỉ trong vài tuần, màn cổ vũ này đã xuất hiện ở Quảng trường Times Square, trên tàu điện ngầm New York và tại sân bay Dallas, nơi cảnh sát cùng nhân viên an ninh ngồi thành hàng chèo thuyền để chào đón đội tuyển Na Uy. Một nghi thức của quốc gia chỉ hơn 5 triệu dân đã nhanh chóng vượt khỏi sân cỏ để trở thành hiện tượng văn hóa.

Đó không phải sự ngẫu nhiên.

Khác với nhiều màn cổ vũ truyền thống vốn đòi hỏi người tham gia phải thuộc lời hát hay hiểu lịch sử đội bóng, "Viking Row" gần như không có rào cản. Không cần biết tiếng Na Uy, không cần thuộc bài hát hay là người hâm mộ bóng đá. Chỉ cần ngồi xuống, chuyển động theo nhịp và hô một âm tiết duy nhất.

Sự đơn giản ấy giúp bất kỳ ai cũng có thể tham gia chỉ sau vài giây quan sát. Nhưng điều khiến "Viking Row" lan truyền mạnh mẽ hơn cả lại nằm ở câu chuyện phía sau.

Ý tưởng này ra đời sau chiến thắng trước Italy ở vòng loại World Cup năm ngoái, gắn với hình tượng người Viking "trở lại" châu Mỹ. Dù mang tính biểu tượng nhiều hơn lịch sử, câu chuyện ấy tạo nên một bản sắc dễ nhận diện. Trong thời đại mạng xã hội, một biểu tượng có câu chuyện đi kèm luôn có sức lan tỏa mạnh hơn một khẩu hiệu đơn thuần.

Quan trọng hơn, đội tuyển Na Uy đã biến nghi thức của người hâm mộ thành truyền thống của chính mình. Sau mỗi chiến thắng, các cầu thủ đều ngồi xuống sân để cùng cổ động viên thực hiện "Viking Row", xóa nhòa khoảng cách giữa khán đài và sân cỏ.

Có lẽ chính cảm giác được cùng tham gia mới là yếu tố khiến "Viking Row" lan xa đến vậy. Người Mỹ không hòa mình vào màn cổ vũ này vì hiểu lịch sử Viking hay hâm mộ đội tuyển Na Uy, mà vì đây là một hoạt động tập thể dễ hòa nhập, mang lại cảm giác kết nối và niềm vui. Đó cũng là lý do nhiều người ví "Viking Row" như một phiên bản mới của "làn sóng" trên khán đài, nơi bất kỳ ai cũng có thể trở thành một phần của đám đông chỉ trong vài giây.

Hiện tượng này cũng phản ánh sự thay đổi trong cách các quốc gia xây dựng hình ảnh của mình.

Nếu trước đây sức mạnh mềm chủ yếu đến từ điện ảnh, âm nhạc, ẩm thực hay du lịch, thì ngày nay một biểu tượng văn hóa đủ đơn giản, đủ khác biệt và đủ sức lan truyền trên mạng xã hội cũng có thể trở thành công cụ quảng bá quốc gia hiệu quả. Na Uy không tạo ra "Viking Row" bằng một chiến dịch truyền thông, nhưng họ đã biến đội tuyển bóng đá thành đại sứ cho bản sắc dân tộc theo cách tự nhiên hơn bất kỳ khẩu hiệu quảng bá nào.

Ở quê nhà, sức lan tỏa ấy cũng không kém phần ấn tượng. Trẻ em trong các trường mẫu giáo, người cao tuổi tại các viện dưỡng lão, các nghị sĩ trong Quốc hội, thậm chí cả Thủ tướng, đều cùng thực hiện "Viking Row". Điều đó cho thấy bóng đá không chỉ tạo ra niềm vui chiến thắng, mà còn tạo nên một biểu tượng đủ sức gắn kết cả xã hội.

Dĩ nhiên, hiện tượng này cũng tạo ra những tranh luận, đặc biệt từ một số ý kiến cho rằng Na Uy đã vay mượn hình tượng Viking từ màn cổ vũ nổi tiếng của Iceland. Nhưng chính những tranh luận ấy càng cho thấy "Viking Row" đã vượt khỏi phạm vi của một màn cổ vũ thông thường để trở thành một hiện tượng văn hóa.

World Cup rồi sẽ kết thúc, nhưng những biểu tượng đủ sức kết nối con người thường sống lâu hơn các bàn thắng. Na Uy có thể chưa biết mình sẽ đi xa đến đâu tại World Cup 2026, nhưng họ đã giành được một chiến thắng khác, khi biến bản sắc văn hóa thành hình ảnh mà cả thế giới muốn cùng tham gia.