Mỹ phẩm giả đội lốt hàng hiệu: "Sát thủ" thầm lặng của làn da

Mỹ phẩm giả trà trộn chợ mạng

Thị trường mỹ phẩm phát triển mạnh cùng sự bùng nổ của kinh doanh trực tuyến, kéo theo nguy cơ hàng giả, hàng nhái, không rõ nguồn gốc len lỏi ngày càng sâu. Đáng lo ngại, vi phạm không chỉ xuất hiện ở khâu phân phối, mà từ ngay trong quá trình sản xuất, phối trộn, đóng gói, dán tem nhãn, tạo hình thức giống hàng chính hãng… khiến người tiêu dùng khó phân biệt thật, giả.

Chỉ trong ba tháng, từ tháng 8 đến tháng 10-2026, lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện các cơ sở kinh doanh mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, mỹ phẩm nhập lậu và đường dây sản xuất, buôn bán mỹ phẩm giả.

Cụ thể, trong tháng 10-2026, tại Thanh Hóa, lực lượng quản lý thị trường kiểm tra một hộ kinh doanh, phát hiện hơn 1.000 sản phẩm mỹ phẩm các loại như: Phấn má hồng, kem nền… với tổng trị giá hơn 84 triệu đồng. Tại thời điểm kiểm tra, chủ hộ kinh doanh thừa nhận số mỹ phẩm nêu trên là hàng nhập lậu; cơ sở không xuất trình được hóa đơn, chứng từ hợp pháp chứng minh nguồn gốc của hàng hóa. Chủ cơ sở bị phạt 70 triệu đồng và buộc tiêu hủy toàn bộ sản phẩm vi phạm.

Trước đó, tháng 9-2026, Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán mỹ phẩm giả quy mô lớn, thu giữ gần 20 triệu sản phẩm thuộc 64 mã hàng, giả mạo nhiều thương hiệu của một số nước như: Australia, Hàn Quốc. Các sản phẩm bị làm giả gồm sữa rửa mặt, nước hoa hồng, nước tẩy trang, son dưỡng... Cùng tháng, tại Bắc Ninh, Công an thành phố Bắc Ninh phối hợp lực lượng quản lý thị trường kiểm tra Công ty TNHH RRMB BEAUTY, tạm giữ 233.140 sản phẩm mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, gồm son môi, kem dưỡng da, sữa dưỡng thể, kem chống nắng, kem che khuyết điểm, phấn làm mịn da…

Tại Hà Nội, trong tháng 8-2026, kiểm tra một cơ sở kinh doanh tại xã Sóc Sơn, lực lượng quản lý thị trường Hà Nội phát hiện hơn 144.000 sản phẩm mỹ phẩm, thực phẩm bổ sung và hàng tiêu dùng không có hóa đơn, chứng từ; trong đó, 785 sản phẩm có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam.

Đằng sau những con số và vụ việc bị phát hiện, điều đáng lo ngại hơn cả là những ảnh hưởng trực tiếp của mỹ phẩm giả, mỹ phẩm không rõ nguồn gốc đối với sức khỏe người sử dụng.

Theo bác sĩ Nguyễn Quang Minh, Phó Trưởng khoa Bệnh da di truyền, hiếm gặp và Ứng dụng công nghệ tế bào - tế bào gốc (Bệnh viện Da liễu trung ương), có những tháng, bệnh viện tiếp nhận khoảng 50-60 bệnh nhân đến khám vì các vấn đề liên quan đến da, có tiền sử sử dụng một loại kem bôi hoặc thuốc bôi không rõ nguồn gốc. Sản phẩm kém chất lượng thậm chí làm da bị viên nặng hơn hoặc gây tác dụng phụ.

Bác sĩ Nguyễn Quang Minh cũng cảnh báo, hiện nay, nhiều mỹ phẩm được quảng bá trên mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến thông qua livestream, quảng cáo trả phí. Công dụng sản phẩm thường bị thổi phồng, dẫn đến tình trạng lạm dụng hoặc đưa ra những chỉ định không phù hợp. Trong khi đó, với bao bì đẹp, được quảng bá trên các tài khoản bán hàng của người nổi tiếng, có nhiều người theo dõi trên mạng xã hội, được hàng trăm bình luận khen ngợi..., sản phẩm dễ được tin tưởng. Song, chừng ấy chưa đủ để chứng minh chất lượng.

3 nhóm tác hại, người dùng cần cảnh giác

Theo bác sĩ Nguyễn Quang Minh, mỹ phẩm giả, mỹ phẩm nhái hoặc không rõ nguồn gốc có thể gây ba nhóm bất lợi.

Thứ nhất, sản phẩm không đem lại hiệu quả. Nhiều người mua sản phẩm trị nám, trị mụn nhưng tình trạng da vẫn như cũ, dẫn đến vừa mất tiền, vừa tốn công sức.

Thứ hai là phản ứng bất lợi sớm, có thể mang tính cấp tính. Người dùng gặp các vấn đề về da do phản ứng dị ứng, có thể ở mức độ viêm da tiếp xúc dị ứng, nặng hơn là viêm da tiếp xúc kích ứng. Nguyên nhân có thể do sản phẩm có thành phần không bảo đảm, vượt ngưỡng cho phép hoặc chất tẩy bề mặt có thành phần, nồng độ không phù hợp, không tương thích với cấu trúc da.

Nhóm thứ ba là tác hại kéo dài. Đó là người sử dụng kem trộn hoặc kem đóng hũ, đóng chai để làm trắng da, trị mụn. Ban đầu, sản phẩm có thể tạo cảm giác hiệu quả nhanh. Tuy nhiên, sau vài tháng, da có thể mỏng, nhạy cảm, dễ đỏ, nóng, ngứa, rậm lông, giãn mạch. Khi ngừng bôi, da có thể sạm, tối màu...

Không chỉ thành phần bên trong, hình thức bên ngoài của sản phẩm cũng tiềm ẩn nguy cơ đánh lừa người mua. Các chuyên gia da liễu cho rằng, mỹ phẩm có tên tuổi, nhãn hiệu đăng ký vẫn có thể bị làm giả. Bao bì mang nhãn hiệu quen thuộc nhưng ruột bên trong có thể không phải hàng chính hãng. Vì vậy, hộp nguyên vẹn, tem chống giả hay mã QR không phải căn cứ duy nhất để khẳng định chất lượng. Một rủi ro khác là sản phẩm do đơn vị tự xây dựng công thức, thuê nhà máy sản xuất nhưng quảng cáo vượt thực tế hoặc chưa công bố đầy đủ thành phần, tác dụng, chỉ định.

Để hạn chế nguy cơ mua phải hàng kém chất lượng, bác sĩ Nguyễn Quang Minh khuyến cáo, người tiêu dùng nên ưu tiên các gian hàng có thông tin đăng ký kinh doanh, nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và cơ chế bảo đảm chất lượng. Với sản phẩm có mã kiểm tra, mã xác thực, cần chủ động kiểm tra trước khi thanh toán. Nếu được phép kiểm tra hàng khi nhận, người mua cần chú ý bao bì, hạn sử dụng, tránh sản phẩm cận hạn hoặc hết hạn. Đặc biệt, cần cảnh giác với những mặt hàng có giá bán thấp bất thường so với giá niêm yết của nhà sản xuất, bởi đây có thể là dấu hiệu tiềm ẩn rủi ro về chất lượng và nguồn gốc.

Bên cạnh đó, khi sử dụng sản phẩm bôi ngoài da, nếu xuất hiện biểu hiện bất thường như sưng đỏ, bong tróc…, người dùng cần rà soát những sản phẩm mới sử dụng, đồng thời ngừng ngay sản phẩm nghi ngờ gây phản ứng. Đặc biệt, không nên tự tìm cách xử lý tại nhà, mà cần đến cơ sở chuyên khoa da liễu để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị hiệu quả.