Mưa dông, Hà Nội khẩn trương thu hoạch lúa mùa

Trong bối cảnh thời tiết cuối vụ diễn biến bất thường, việc thu hoạch nhanh, gọn được xác định là giải pháp cấp thiết để hạn chế thiệt hại, bảo đảm năng suất, chất lượng lúa theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”.

Nông dân khẩn trương thu hoạch lúa sau mưa lớn

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội, lúa mùa trà sớm, trà trung hiện ở giai đoạn chín sáp - thu hoạch; trà muộn đang làm đòng - trỗ, chín sữa.

Đến ngày 16-9, diện tích lúa đã trỗ đạt 54.831,1ha, tương đương 94,1% diện tích gieo trồng. Toàn thành phố đã thu hoạch 10.368,4/58.249,4ha, đạt 17,8% tổng diện tích gieo trồng, tập trung ở các xã: Ba Vì, Vật Lại, Bất Bạt, Tiến Thắng, Nội Bài, Kim Anh...

Đợt mưa lớn ngày 16 và 17-9 ảnh hưởng đến sản xuất tại một số địa phương, trong đó có xã Đoài Phương. Trưởng phòng Kinh tế xã Đoài Phương Trần Hữu Tình cho biết, tính đến ngày 17-9, toàn xã có 24,3ha bị ngập, gồm 15ha lúa, 6,2ha rau các loại, 2,7ha cây hằng năm và 0,4ha cây lâu năm.

Với tổng diện tích gieo trồng 501,3ha, trong đó có 142,3ha lúa, 52ha ngô và 7,5ha lạc, địa phương đang tập trung các giải pháp hạn chế thiệt hại.

Ngay từ sáng sớm, lực lượng chức năng xã đã hỗ trợ nông dân thu hoạch lúa mùa tại những diện tích có nguy cơ bị ngập, đồng thời tổ chức thu hoạch rau màu, lạc. Đến nay, xã đã thu hoạch 37,8ha lúa, 25ha rau màu và 1,5ha lạc.

Tại xã An Khánh, mưa lớn cũng gây ngập nhiều diện tích sản xuất nông nghiệp. Trưởng phòng Kinh tế xã An Khánh Bùi Thế Gia cho biết, toàn xã có khoảng 13ha lúa bị ngập, trong đó diện tích của Hợp tác xã Nông nghiệp Thanh Quang khoảng 3ha, lúa đã đến mắt gié; Hợp tác xã Nông nghiệp Đào Nguyên khoảng 10ha.

Cùng với đó, khoảng 71ha rau màu và 38ha cây ăn quả bị ngập. Diện tích rau màu bị ảnh hưởng tập trung tại các Hợp tác xã Nông nghiệp Đông Lao 25ha, Vân Côn 20ha, An Hạ 10ha, Ngự Câu 7ha, Đào Nguyên 3ha, Thanh Quang 2ha và La Phù 4ha.

Đối với cây ăn quả, diện tích bị ngập gồm: Thanh Quang 5ha, Lại Dụ 5ha, Ngự Câu 8ha, Đào Nguyên 7ha và An Hạ 13ha. Xã đang tập trung tiêu thoát nước, ưu tiên những khu vực ngập sâu, đồng thời rà soát diện tích lúa đã đến kỳ thu hoạch để chủ động thu hoạch sớm, hạn chế thiệt hại do ngập úng kéo dài.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội Lưu Thị Hằng, giai đoạn lúa chín - thu hoạch có ý nghĩa quyết định đối với việc bảo toàn năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất cả vụ. Đây cũng là thời điểm cây lúa dễ chịu tác động của thời tiết bất thuận. Mưa lớn, gió mạnh có thể khiến lúa đổ, rụng hạt, ngập úng, thậm chí nảy mầm trên bông, làm giảm năng suất và chất lượng.

Dự báo từ ngày 20 đến ngày 24-9, thời tiết Hà Nội mây thay đổi, có mưa vài nơi, ngày nắng, nhiệt độ phổ biến 26-33 độ C. Trong những ngày có mưa dông, có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.

Trước tình hình này, ngày 16-9, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội đã có văn bản đề nghị các địa phương đẩy nhanh tiến độ thu hoạch lúa mùa, nhất là diện tích đã chín, theo phương châm “xanh nhà hơn già đồng”.

Việc thu hoạch sớm không chỉ hạn chế nguy cơ thiệt hại do mưa lớn, ngập úng mà còn góp phần bảo đảm chất lượng hạt lúa, sớm giải phóng đất để triển khai sản xuất vụ đông.

Bảo vệ trà muộn, kiểm soát sâu bệnh và xử lý rơm rạ

Cùng với thu hoạch nhanh diện tích đã chín, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội yêu cầu các địa phương tiếp tục chăm sóc, bảo vệ diện tích lúa chưa đến kỳ thu hoạch.

Đối với trà muộn đang ở giai đoạn làm đòng, trỗ bông, cần duy trì mực nước phù hợp, bảo đảm điều kiện sinh trưởng; đồng thời theo dõi sát diện tích lúa nếp cái hoa vàng.

Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nộ Lưu Thị Hằng cho biết, các địa phương tăng cường kiểm tra đồng ruộng, phân loại cụ thể trà lúa, giống lúa; xác định mật độ sâu, tỷ lệ hại và diện tích cần phòng trừ để có biện pháp xử lý kịp thời, đúng kỹ thuật.

Đối với những diện tích bị ngập, các địa phương cần ưu tiên tiêu thoát nước nhanh, nhất là khu vực ngập sâu, ngập kéo dài; khơi thông dòng chảy, mở cửa tiêu, vận hành trạm bơm và huy động máy bơm dã chiến khi cần thiết.

Sau khi nước rút, phải kiểm tra, đánh giá tình trạng cây lúa. Những diện tích đã hoặc gần đến kỳ thu hoạch cần tập trung nhân lực, máy móc để thu hoạch sớm, tránh tiếp tục bị ngập, đổ ngã.

Với cây rau màu, các địa phương hướng dẫn người dân thu hoạch kịp thời diện tích đã đến kỳ; khơi thông dòng chảy, vun cao luống, làm rãnh thoát nước và chuẩn bị hạt giống để sẵn sàng gieo trồng lại trong trường hợp mưa lớn gây thiệt hại, ảnh hưởng nguồn cung rau.

Bên cạnh đó, Hà Nội tiếp tục nhấn mạnh trong quá trình thu hoạch là chấm dứt tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp. Cùng với tuyên truyền tác hại và chế tài đối với hành vi đốt rơm rạ, các địa phương cần hướng dẫn nông dân xử lý phụ phẩm bằng chế phẩm sinh học, tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm theo quy định.

Việc hỗ trợ chế phẩm sinh học để xử lý phụ phẩm cây trồng, rơm rạ tiếp tục được thực hiện theo Nghị quyết số 53/2025/NQ-HĐND của HĐND thành phố về một số chính sách phát triển nông nghiệp.

Thời gian tới, các địa phương tiếp tục chỉ đạo thôn, đội sản xuất và phòng chuyên môn tổ chức thăm đồng, đánh giá, ước tính năng suất, sản lượng cây trồng vụ mùa năm 2026; tổng hợp kết quả sơ bộ, báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội qua Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật.

Với hơn 10.000ha lúa đã được thu hoạch và nhiều diện tích trà sớm, trà trung tiếp tục bước vào thời kỳ chín, việc tranh thủ từng ngày thời tiết thuận lợi để thu hoạch nhanh, gọn đang là nhiệm vụ trọng tâm của các địa phương.

Cùng với đó, nông dân bảo vệ tốt diện tích trà muộn, chủ động phòng trừ sâu bệnh và xử lý rơm rạ đúng quy định sẽ góp phần bảo đảm năng suất, chất lượng lúa mùa, đồng thời tạo quỹ đất và điều kiện thuận lợi cho sản xuất vụ đông.