Mở rộng không gian tiếng Việt trong cộng đồng kiều bào

Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống ngành Ngoại giao Việt Nam (28-8-1945 – 28-8-2026), đại diện Mạng lưới Giảng dạy Tiếng Việt và Gìn giữ Văn hóa Việt Nam toàn cầu cùng Ban Tổ chức Cuộc thi Siêu mẫu Nhí Toàn cầu 2026 đã tới thăm, làm việc với Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao.

Tiếp đoàn có Đại sứ Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, cùng đại diện các đơn vị liên quan. Đại diện đoàn có ông Nguyễn Duy Anh, Tổng Thư ký Mạng lưới Giảng dạy Tiếng Việt và Gìn giữ Văn hóa Việt Nam toàn cầu.

Buổi làm việc tập trung trao đổi về hoạt động giảng dạy tiếng Việt, gìn giữ văn hóa dân tộc, kết nối cộng đồng và phát huy vai trò của thế hệ trẻ kiều bào trong bối cảnh Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2-8-2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài vừa được ban hành.

Giữ gìn tiếng Việt từ thế hệ trẻ

Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Duy Anh cho rằng những định hướng mới về công tác người Việt Nam ở nước ngoài tạo thêm điều kiện để các tổ chức cộng đồng đẩy mạnh hoạt động gìn giữ tiếng Việt, văn hóa dân tộc và tăng cường gắn kết thế hệ trẻ với quê hương.

Từ thực tiễn nhiều năm sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, ông nhấn mạnh vai trò của tiếng Việt trong duy trì mối liên hệ giữa các thế hệ người Việt ở nước ngoài với cội nguồn.

“Giữ tiếng Việt không chỉ là giữ một ngôn ngữ, mà còn là giữ một con đường để các thế hệ người Việt Nam ở nước ngoài trở về với cội nguồn. Khi một người trẻ còn hiểu tiếng Việt, yêu văn hóa Việt Nam và tự hào về nguồn gốc của mình, sợi dây gắn kết với quê hương vẫn được tiếp nối”, ông Nguyễn Duy Anh chia sẻ.

Ghi nhận những hoạt động của Mạng lưới trong kết nối giáo viên, hội đoàn, phụ huynh và thế hệ trẻ tại nhiều quốc gia, Đại sứ Nguyễn Trung Kiên đánh giá cao cách tiếp cận kết hợp dạy tiếng Việt với trải nghiệm văn hóa và đời sống cộng đồng.

Theo Đại sứ Nguyễn Trung Kiên, quá trình triển khai Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 02/8/2026 cần cụ thể hóa việc gìn giữ tiếng Việt và bản sắc văn hóa dân tộc bằng những chương trình phù hợp với đặc điểm của từng địa bàn.

“Điều quan trọng là tạo được môi trường để thế hệ trẻ không chỉ học tiếng Việt mà còn yêu tiếng Việt, hiểu văn hóa Việt Nam và tự hào về nguồn cội. Muốn làm được điều đó, bên cạnh tâm huyết của giáo viên và các gia đình, cần có học liệu phù hợp, phương pháp giảng dạy gần gũi và sự kết nối thường xuyên giữa các cơ quan trong nước với cộng đồng”, Đại sứ Nguyễn Trung Kiên nhấn mạnh.

Lãnh đạo Ủy ban cho biết sẽ tăng cường kết nối với các cơ quan đại diện Việt Nam, hội đoàn và cộng đồng tại các địa bàn, từng bước giới thiệu bộ sách “Vui học tiếng Việt” cùng các phương pháp giảng dạy phù hợp tới những nơi có nhu cầu, nhất là khu vực chưa có lớp tiếng Việt hoặc còn hạn chế về điều kiện dạy và học.

Sau một năm hoạt động, Mạng lưới đã tổ chức các chương trình tập huấn trực tuyến cho hơn 500 học viên, đồng thời triển khai tập huấn, tọa đàm và kết nối trực tiếp tại Lào, Thái Lan, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc.

Các chương trình tập trung vào phương pháp dạy tiếng Việt cho trẻ em sinh ra, lớn lên trong môi trường đa ngôn ngữ; kết nối giáo viên; chia sẻ học liệu và kinh nghiệm tổ chức lớp học. Mạng lưới cũng phối hợp xây dựng và ra mắt bộ sách “Vui học tiếng Việt” gồm hai quyển, kết hợp việc học ngôn ngữ với tìm hiểu văn hóa, phong tục và đời sống Việt Nam.

Nội dung tiếng Việt và văn hóa Việt Nam cũng được đưa vào các hoạt động dành cho trẻ em. Tại Cuộc thi Siêu mẫu Nhí Toàn cầu 2026, giải thưởng “Em là Sứ giả tiếng Việt” được tổ chức nhằm khuyến khích trẻ em Việt Nam sử dụng tiếng Việt, kể câu chuyện về quê hương và giới thiệu văn hóa dân tộc.

Hướng tới “Bản đồ tiếng Việt toàn cầu”

Một trong những đề xuất được Mạng lưới đưa ra tại buổi làm việc là từng bước xây dựng “Bản đồ tiếng Việt toàn cầu”, tập hợp thông tin về các lớp học, giáo viên, trung tâm, hội đoàn và nguồn lực hỗ trợ giảng dạy, giúp các gia đình người Việt ở nước ngoài tìm kiếm địa chỉ học tiếng Việt phù hợp cho con em.

Cùng với đó, Mạng lưới định hướng xây dựng kho học liệu số dùng chung, tiếp tục tập huấn giáo viên, ứng dụng công nghệ trong dạy và học tiếng Việt, đồng thời phát triển chương trình “Em là Sứ giả tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam” với các hoạt động hùng biện, kể chuyện, nghệ thuật và giới thiệu văn hóa Việt Nam.

Các hoạt động dự kiến được kết nối với Ngày Tôn vinh tiếng Việt, Xuân Quê hương và các chương trình dành cho cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, qua đó tạo thêm không gian để thế hệ trẻ sử dụng tiếng Việt và tìm hiểu văn hóa dân tộc.

Ông Nguyễn Duy Anh cho biết các hoạt động của Mạng lưới hướng tới duy trì tiếng Việt trong đời sống hằng ngày của các gia đình và tăng cường sự gắn kết giữa thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương.

“Chúng tôi mong muốn từ một Ngày Tôn vinh tiếng Việt sẽ có 365 ngày tiếng Việt được nói trong mỗi gia đình; từ một Ngày hội Đại đoàn kết sẽ tiếp tục nuôi dưỡng sự đoàn kết trong đời sống cộng đồng; và từ những chương trình như Xuân Quê hương, thế hệ trẻ dù sinh ra ở đâu cũng có cơ hội hiểu, yêu và tự hào về Việt Nam”, ông Nguyễn Duy Anh nhấn mạnh.