Mở rộng không gian phát triển từ nông nghiệp số

Hình thành những mô hình nông nghiệp tích hợp đa giá trị

Vùng sản xuất hoa, cây cảnh Tích Giang tại xã Phúc Thọ có quy mô120ha, được quy hoạch theo hướng tập trung, kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp với phát triển du lịch sinh thái và trải nghiệm.

Mô hình hiện mang lại giá trị khoảng 300 triệu đồng/ha trong ba tháng, tạo việc làm thường xuyên cho gần 900 lao động với thu nhập bình quân từ 7-8 triệu đồng/người/tháng.

Đặc biệt, sau Festival làng nghề hoa, cây cảnh Tích Giang lần thứ 1 năm 2025, giá trị kinh tế của nhiều hộ dân tăng rõ rệt. Doanh thu bình quân từ khoảng 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng/ha trước đây đã tăng lên 3-5 tỷ đồng/ha nhờ mở rộng thị trường, quảng bá sản phẩm và phát triển thương hiệu làng nghề.

Chủ tịch UBND xã Phúc Thọ Kiều Trọng Sỹ cho biết, xã đang xây dựng Đề án phát triển làng nghề hoa, cây cảnh Tích Giang với quy mô khoảng 491,8ha ven sông Tích. Song song với mở rộng vùng sản xuất, địa phương cũng đẩy mạnh kết nối các điểm du lịch nông thôn giữa các xã và khu vực lân cận nhằm hình thành chuỗi sản phẩm du lịch gắn với nông nghiệp và làng nghề.

Với xã Đại Xuyên, địa phương xác định phát triển nông nghiệp không chỉ dừng ở sản xuất mà phải chuyển mạnh sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Theo đó, xã tăng cường hỗ trợ Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), phát triển sản phẩm đặc trưng, đa dạng hóa kênh phân phối, ứng dụng thương mại điện tử để mở rộng thị trường tiêu thụ.

Chị Hoàng Thị Út, chủ cơ sở Út Liên chia sẻ: “Trước đây, nông dân phụ thuộc vào thương lái, giá cả bấp bênh. Nay, chỉ cần một chiếc điện thoại, chúng tôi có thể giới thiệu các sản phẩm chế biến sâu như tinh bột sắn, tinh bột nghệ, viên nghệ mật ong... tới hàng nghìn người xem. Sản phẩmđược tiêu thụ mạnh qua các kênh thương mại điện tử như Facebook, Zalo, TikTok. Doanh thu tăng rõ rệt, tạo động lực để cơ sở nỗ lực đầu tư máy móc, chuẩn hóa kỹ thuật đưa sản phẩm truyền thống thành OCOP 3 sao”.

Bước vào giai đoạn mới, không chỉ có xã Phúc Thọ, xã Đại Xuyên, mà rất nhiều xã khác trên địa bàn thành phố Hà Nội coi trụ cột của phát triển nông nghiệp là ứng dụng khoa học công nghệ, liên kết chuỗi và xây dựng thương hiệu. Trọng tâm là đẩy mạnh kết nối giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp để tạo chuỗi giá trị khép kín, giúp nông sản tham gia sâu hơn vào thị trường Hà Nội và các tỉnh, hướng tới xuất khẩu.

Mở dư địa tăng trưởng mới

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội đang từng bước đưa chuyển đổi số vào sản xuất nông nghiệp, gắn với tái cơ cấu ngành, xây dựng vùng chuyên canh, phát triển chuỗi giá trị và kinh tế nông thôn.

Hướng đi này không chỉ nâng cao giá trị đất canh tác mà còn mở ra dư địa tăng trưởng mới cho địa phương có nhiều lợi thế về nông nghiệp và làng nghề.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ số đã mang đến nhiều lợi ích thiết thực. Nông sản được tiêu thụ nhanh hơn, không phụ thuộc vào mùa vụ; chi phí trung gian giảm; người tiêu dùng dễ dàng kiểm chứng chất lượng. Đặc biệt, các sản phẩm có chứng nhận VietGAP, OCOP được ưu tiên trên các sàn điện tử, tạo lợi thế cạnh tranh.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường nhận định: “Cái được lớn nhất là hình thành thói quen tiêu thụ văn minh. Người dân thành phố có thể ngồi ở nhà vẫn mua được đặc sản chính gốc từ các xã ngoại thành. Người nông dân thì bán được hàng nhanh, minh bạch, giảm rủi ro. Đây là bước tiến quan trọng để Hà Nội tiến tới nền nông nghiệp số toàn diện”.

Thống kê của các doanh nghiệp, hợp tác xã trong lĩnh vực nông nghiệp cho thấy, trung bình hằng năm doanh thu từ kênh trực tuyến của các sản phẩm nông nghiệp Hà Nội đạt tới hàng tỷ đồng, tăng rất nhiều so với trước kia. Một số hợp tác xã đã có doanh thu online chiếm 50-60% tổng doanh số.

Theo định hướng phát triển của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, các xã trên địa bàn thành phố tiếp tục chuyển dịch theo hướng giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, tăng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc thu hẹp vai trò của nông nghiệp mà hướng đến xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, giá trị cao, làm nền tảng cho phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch.

Do đó, các địa phương cần tiếp tục tập trung khắc phục tình trạng đất sản xuất bỏ hoang; mở rộng các mô hình nông nghiệp ứng dụng khoa học, công nghệ; phát triển hoa, cây cảnh, cây ăn quả, cây đô thị và dược liệu… nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tạo việc làm ổn định và hình thành chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ bền vững.

“

Trong bối cảnh Hà Nội đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, việc đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào sản xuất nông nghiệp không chỉ góp phần nâng cao giá trị trên từng hécta đất canh tác mà còn mở ra không gian tăng trưởng mới cho kinh tế nông thôn. Với định hướng rõ ràng, các địa phương đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển bền vững của Thủ đô.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường