Mở rộng cánh cửa tài chính số, lan tỏa tiện ích đô thị thông minh

Đưa dịch vụ tài chính số đến gần người dân

Trong tiến trình kiến tạo đô thị thông minh, hệ thống thanh toán thông minh và hệ sinh thái ngân hàng mở có thể trở thành hạ tầng kết nối giữa ngân hàng với các dịch vụ công, thương mại và các nhu cầu thiết yếu của người dân. Từ nền tảng đó, yêu cầu đặt ra là tiếp tục mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, để những tiện ích số không chỉ tập trung ở khu vực trung tâm mà đến gần hơn với nhiều nhóm người dân, đặc biệt là ở ngoại thành. Đây cũng là mục tiêu Hà Nội cụ thể hóa trong Kế hoạch 323/KH-UBND, trọng tâm phát triển hệ sinh thái tài chính hiện đại, an toàn, toàn diện và đa dạng các kênh cung ứng trên nền tảng công nghệ số. Thành phố đặc biệt khuyến khích phát triển ngân hàng qua thiết bị di động, đồng thời mở rộng các điểm cung ứng dịch vụ tài chính tại khu vực ngoại thành, xa trung tâm, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn.

Cùng với hạ tầng thanh toán điện tử, Kế hoạch 323/KH-UBND đặt yêu cầu hoàn thiện hạ tầng công nghệ, phát triển ngân hàng số và kinh tế số; tăng cường ứng dụng cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử trong chuyển đổi số lĩnh vực ngân hàng. Việc kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu được kỳ vọng tạo thêm nền tảng để các dịch vụ tài chính được cung cấp nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Bà Nguyễn Thị Lợi (phường Chương Mỹ) cho biết, việc sử dụng tài khoản ngân hàng và thanh toán bằng điện thoại giúp bà thuận tiện hơn trong nhiều công việc hằng ngày. Trước đây, mỗi lần cần chuyển tiền hoặc thanh toán một khoản chi phí, bà thường phải nhờ con cháu hoặc trực tiếp đến điểm giao dịch, nhưng hiện tại chỉ với chiếc điện thoại thông minh, bà đã có thể thực hiện một số giao dịch ngay tại nhà. “Tôi thấy chuyển tiền, thanh toán bằng điện thoại nhanh và đỡ phải đi lại. Tuy nhiên, người lớn tuổi như tôi vẫn ngại nhất là thao tác nhầm hoặc gặp phải đối tượng lừa đảo. Có những lúc ứng dụng thay đổi cách sử dụng, tôi phải nhờ con cháu hướng dẫn lại. Hơn nữa, nhiều người lớn tuổi sống ở ngoại thành rất khó sử dụng thành thạo các ứng dụng ngân hàng nếu không được hướng dẫn cụ thể” - bà Lợi chia sẻ.

Băn khoăn của bà Lợi cho thấy mở rộng tài chính số không chỉ là câu chuyện của công nghệ. Với người cao tuổi, người ít có điều kiện tiếp cận thiết bị số hoặc chưa quen với các phương thức giao dịch trực tuyến, việc chuyển từ giao dịch trực tiếp sang giao dịch trên điện thoại vẫn cần có hướng dẫn và hỗ trợ phù hợp. Kế hoạch 323/KH-UBND dành sự quan tâm tới các nhóm dễ bị tổn thương, khuyến khích hỗ trợ người dân tiếp cận thiết bị số, dịch vụ số và các sản phẩm tài chính số. Chương trình Công dân số, Đề án 06 được xác định là một trong những nền tảng để thúc đẩy người dân sử dụng tài khoản định danh điện tử, tài khoản thanh toán và sản phẩm, dịch vụ tài chính số.

Ở cấp cơ sở, UBND các phường, xã cũng được giao trách nhiệm tạo điều kiện để người dân tiếp cận sản phẩm, dịch vụ tài chính; phối hợp với các đơn vị cung ứng để đưa dịch vụ đến gần hơn với người dân. Như vậy, tài chính toàn diện không chỉ được thực hiện qua hệ thống ngân hàng mà còn cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính quyền cơ sở, tổ chức trung gian thanh toán, doanh nghiệp công nghệ tài chính và các đơn vị liên quan.

Để người dân an tâm sử dụng tài chính số

Tại sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026 được tổ chức tại Hà Nội, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh, ngân hàng là một trong những ngành có mức độ sẵn sàng và ưu tiên cao, có ảnh hưởng hằng ngày tới người dân, cần ưu tiên chuyển đổi số trước. Thời gian qua, toàn ngành Ngân hàng đã nỗ lực tập trung triển khai đồng bộ, kịp thời các nghị quyết, chính sách của Đảng, Chính phủ về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Trong đó, chuyển đổi số ngành Ngân hàng hướng tới việc tích hợp, chia sẻ, khai thác dữ liệu hiệu quả trên ứng dụng AI có trách nhiệm để phát triển các dịch vụ ngân hàng thông minh; cho phép sử dụng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng một cách an toàn, thuận tiện mọi lúc, mọi nơi, giảm thiểu chi phí với thủ tục đơn giản, nhanh gọn; qua đó góp phần tạo động lực phát triển chung.

Việc triển khai Kế hoạch 323/KH-UBND đối với Hà Nội cũng đặt ra yêu cầu các dịch vụ tài chính số phải thực sự thuận tiện trong sử dụng, đồng thời bảo đảm an toàn, tăng cường an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền lợi người tiêu dùng trong các dịch vụ tài chính số. Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (Bộ Công an) cho biết, ngành ngân hàng là một trong những lĩnh vực đi đầu trong việc đưa dữ liệu dân cư và định danh điện tử vào giao dịch thực tế. Trong đó, việc ứng dụng công nghệ NFC để mở tài khoản ngân hàng và triển khai các Kiosk cho phép người dân sử dụng căn cước để nộp, rút tiền là những ví dụ cho thấy dữ liệu và định danh số đang từng bước thay đổi cách thức cung cấp dịch vụ tài chính.

Theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, khi dữ liệu của ngành Ngân hàng được làm sạch, xử lý và kết hợp với dữ liệu của ngành Công an, giá trị không chỉ nằm ở việc đơn giản hóa giao dịch mà còn hỗ trợ hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm. Tuy nhiên, tội phạm đang chuyển hướng sang lợi dụng pháp nhân doanh nghiệp hoặc khai thác dữ liệu cá nhân. Do đó, bên cạnh công nghệ, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn cho rằng, cần tăng cường kỹ năng số để người dân chủ động bảo vệ thông tin của mình. Đây cũng là một phần của hành trình đưa những tiện ích số từ công nghệ vào đời sống để chuyển đổi số không chỉ nhanh hơn mà còn an toàn và bền vững hơn.