Mở cánh cửa vào kỷ nguyên số

Không để ai đứng ngoài chuyển đổi số

Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng, trong đó nhấn mạnh việc triển khai sâu rộng phong trào học tập số, phổ cập, nâng cao kiến thức khoa học, công nghệ, kiến thức số trong cán bộ, công chức và nhân dân. Đây chính là cơ sở để “Bình dân học vụ số” trở thành một phần thiết thực của quá trình đưa Nghị quyết vào cuộc sống.

Bởi nếu người dân chưa biết sử dụng định danh điện tử, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số; chưa biết bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhận diện lừa đảo trên mạng, thì những nền tảng số dù hiện đại đến đâu cũng khó phát huy đầy đủ hiệu quả.

Thực tế ở cơ sở cho thấy, phổ cập kỹ năng số không phải chuyện quá xa vời mà bắt đầu từ những việc rất cụ thể. Tại phường Tương Mai, người dân được hướng dẫn sử dụng VNeID, iHanoi, eTax Mobile, dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số. Phường còn triển khai mô hình “Nhà hội họp số”, gắn với cải cách hành chính và “Bình dân học vụ số”. Tính đến tháng 2-2026, đã có 36 nhà hội họp được lắp đặt internet. Tổ chuyển đổi số cộng đồng gồm 72 tổ với 520 thành viên, tạo lực lượng hỗ trợ kỹ năng số ngay tại khu dân cư.

Ở xã Thiên Lộc, phong trào “Bình dân học vụ số” được coi là một “đòn bẩy chiến lược”, triển khai từ xã đến 14 thôn, lấy sự hài lòng và năng lực số của người dân làm thước đo hiệu quả. 14 Tổ chuyển đổi số cộng đồng với 174 thành viên duy trì việc “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, đồng thời địa phương thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, chi trả an sinh xã hội qua tài khoản, hỗ trợ hộ kinh doanh lên sàn thương mại điện tử.

Sau một năm triển khai, Thiên Lộc có 41.392 công dân kích hoạt VNeID mức độ 2, đạt 88,5% số công dân trưởng thành. Hơn 5.400 học sinh được tập huấn về kỹ năng số, an toàn thông tin, nhận diện và phòng tránh lừa đảo, bảo vệ dữ liệu cá nhân trên môi trường mạng.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Thiên Lộc Nguyễn Hùng Dũng, kết quả này góp phần quan trọng trong việc tạo nền tảng cho công dân số, phục vụ hiệu quả công tác giải quyết thủ tục hành chính và tiếp cận các dịch vụ số thiết yếu.

Tương tự, thời gian qua, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phường Hoàng Liệt đã tích cực phối hợp với Đoàn Thanh niên và các tổ chức chính trị - xã hội triển khai nhiều hoạt động hưởng ứng phong trào "Bình dân học vụ số". Nhiều hội viên thanh niên đã trở thành những "đại sứ số", trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng VNeID, hỗ trợ thực hiện các thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, thanh toán không dùng tiền mặt, sử dụng các nền tảng số phục vụ đời sống và tuyên truyền kỹ năng bảo đảm an toàn trên không gian mạng.

Phó Bí thư Đoàn phường, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên phường Hoàng Liệt Phạm Thị Thanh An chia sẻ: “Mục tiêu không phải để đoàn viên làm thay người dân mà là giúp người dân tự sử dụng được công nghệ. Từ đó, các đội hình “hướng dẫn viên số” được tổ chức tại tổ dân phố, hỗ trợ theo nhu cầu thực tế của người dân”.

Để chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống

Mới đây, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội ban hành kế hoạch đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW và Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị trên địa bàn thành phố.

Điều này cho thấy Hà Nội đang đặt chuyển đổi số trong một yêu cầu cao hơn: Không chỉ chuyển công việc lên môi trường số, mà phải tháo gỡ những điểm nghẽn để bộ máy vận hành hiệu quả hơn và người dân được phục vụ tốt hơn. “Bình dân học vụ số” cần được nhìn như một phần của quá trình cải cách cách thức phục vụ người dân, chứ không phải một hoạt động đứng bên ngoài chuyển đổi số.

Trên thực tế tại xã Thiên Lộc, cách làm này đã được thể hiện khá rõ. Cùng với phổ cập kỹ năng cho người dân, xã tổ chức tập huấn ứng dụng AI cho cán bộ, công chức; 100% hồ sơ được số hóa, 100% văn bản trao đổi trên môi trường mạng. Hơn 9.000 lượt người dân đã được hướng dẫn trực tiếp về kỹ năng số và dịch vụ công trong năm 2025.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Thiên Lộc Nguyễn Hùng Dũng, thực tế triển khai cho thấy một bộ phận người dân, đặc biệt là người cao tuổi, người yếu thế còn hạn chế về kỹ năng số, gặp nhiều khó khăn trong sử dụng các nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến. Vì thế, xã kiến nghị tiếp tục đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”, duy trì hoạt động của các Tổ chuyển đổi số cộng đồng và có cơ chế hỗ trợ để lực lượng này có thể thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Chủ tịch UBND phường Tương Mai Đào Thị Thu Hằng cho biết: “Từ nay đến cuối năm 2026, phường sẽ tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo trong triển khai các nhiệm vụ Nghị quyết 57-NQ/TW, gắn với thực hiện nhiệm vụ chính trị và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân. Cùng với đó, phường tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn về công tác chuyển đổi số cho cán bộ, công chức, người lao động phường và tập huấn kỹ năng số cho tổ chuyển đổi số cộng đồng trên địa bàn”.

Khi mỗi người dân có thể tự tin sử dụng công nghệ, chuyển đổi số mới thực sự trở thành chuyển đổi trong đời sống. Đó cũng là nền tảng để Hà Nội xây dựng một xã hội số bao trùm, nơi mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận, sử dụng và hưởng lợi từ những thành quả của kỷ nguyên số.