Minh bạch chuỗi nông sản, bảo đảm nguồn cung cho Hà Nội

Mở rộng chuỗi cung ứng gắn với kiểm soát chất lượng

Là một trong những hợp tác xã tiêu biểu trong xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất - kinh doanh dịch vụ Đoàn Kết (xã Vân Đình) Cao Thị Thủy cho biết, nhiều năm qua, hợp tác xã tập trung phát triển vùng sản xuất lúa Japonica và lúa chất lượng cao theo tiêu chuẩn xuất khẩu với quy mô khoảng 100ha. Để xây dựng mô hình sản xuất bền vững, hợp tác xã đã ký hợp đồng liên kết với 2.181 hộ dân, bao tiêu 100% sản phẩm cho nông dân. Đặc biệt, hợp tác xã hợp tác với Công ty TNHH Châu Anh xây dựng và quản lý gần 20 cửa hàng bán lẻ gạo tại Hà Nội, đồng thời phân phối sản phẩm tới các đại lý tại các tỉnh Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ... Nhờ đó, trung bình mỗi vụ, hợp tác xã tiêu thụ khoảng 3.000 tấn thóc và 1.000 tấn gạo Japonica với mức giá ổn định.

Không chỉ các đơn vị của Hà Nội, nhiều doanh nghiệp ở các địa phương cũng chủ động đầu tư sản xuất theo chuỗi để kết nối với thị trường Thủ đô. Đại diện Hợp tác xã Cộng đồng Nậm Đăm (tỉnh Tuyên Quang) Xéo Thị Xuân cho biết, thời gian qua, hợp tác xã tích cực tham gia các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại và kết nối giao thương tại nhiều địa phương, đặc biệt là Hà Nội, nhằm quảng bá nông sản đặc trưng của vùng cao. Nhờ chú trọng chất lượng và nguồn gốc sản phẩm, các mặt hàng như mộc nhĩ, măng rừng phơi nắng hoặc sấy bằng gác bếp, thảo quả thu hái tự nhiên từ rừng... ngày càng được người tiêu dùng Thủ đô tin dùng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, hiện nay, thành phố duy trì và phát triển 182 chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ nông sản an toàn, thu hút đông đảo doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất tham gia. Thông qua các chuỗi liên kết đã xây dựng hơn 100 nhãn hiệu tập thể và chứng nhận cho nhiều sản phẩm nông, lâm, thủy sản của Hà Nội. Cùng với phát triển chuỗi trên địa bàn, Hà Nội cũng tăng cường kết nối nguồn cung với các tỉnh, thành phố. Hiện nay, thành phố đã tổng hợp nguồn cung thực phẩm nông, lâm, thủy sản thế mạnh của 33 tỉnh, thành phố, chủ yếu thuộc Vùng Thủ đô như: Phú Thọ, Thái Nguyên, Hưng Yên, Ninh Bình, Bắc Ninh...

Tổng cộng có 1.388 chuỗi cung ứng đang kết nối với Hà Nội, có khả năng cung cấp khoảng 6,77 triệu tấn nông sản mỗi năm, có thể mở rộng lên hơn 10,7 triệu tấn/năm. Trong đó gồm gần 4 triệu tấn rau, củ; hơn 2 triệu tấn trái cây; gần 1,7 triệu tấn thủy sản; gần 1,8 triệu tấn thịt gia súc, gia cầm và hơn 1,1 triệu tấn sản phẩm chế biến. Nguồn cung này góp phần quan trọng bù đắp lượng thực phẩm còn thiếu của Thủ đô, nhất là trên 40% nhu cầu rau, củ, quả; khoảng 60% nhu cầu trái cây và gần 70% sản phẩm chế biến. Toàn bộ các chuỗi cung ứng từ các tỉnh, thành phố về Hà Nội đều được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc tương đương. Đáng chú ý, khoảng 40% số chuỗi đã có ít nhất một công đoạn sản xuất đạt các tiêu chuẩn như VietGAP, HACCP, ISO 22000 hoặc sản xuất hữu cơ.

Nâng cấp chuỗi cung ứng thành chuỗi giá trị bền vững

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tế cho thấy, việc phát triển chuỗi cung ứng giữa các địa phương vẫn còn nhiều hạn chế; quy mô liên kết chủ yếu ở mức vừa và nhỏ, mối liên kết giữa doanh nghiệp với người sản xuất chưa thực sự bền chặt. Nhiều sản phẩm nông sản vẫn được đưa về Hà Nội dưới dạng hàng rời, chưa được sơ chế, đóng gói hoặc truy xuất nguồn gốc đầy đủ, chủ yếu thông qua thương lái, gây khó khăn trong công tác kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm…

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường, trong thời gian tới, Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với các tỉnh, thành phố duy trì và mở rộng cả số lượng lẫn quy mô các chuỗi cung ứng thực phẩm nông, lâm, thủy sản, hướng tới xây dựng những chuỗi cung ứng ổn định, bền vững và có giá trị gia tăng cao. Thành phố sẽ tăng cường phối hợp với đơn vị bạn trong công tác quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, thanh tra, kiểm tra và giám sát sản phẩm nông sản lưu thông giữa các địa phương. Đồng thời, thành phố đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc; tổ chức tập huấn, hỗ trợ các chuỗi cung ứng nâng cấp thành chuỗi giá trị theo các tiêu chuẩn quốc tế như GAP, HACCP, ISO 22000 và hữu cơ; ưu tiên hỗ trợ các chuỗi giá trị gắn với vùng sản xuất đã được cấp mã số phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu...

Còn theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La Nguyễn Thành Công, để liên kết vùng phát huy hiệu quả, Hà Nội và các tỉnh, thành phố cần chủ động phối hợp, trao đổi thông tin hai chiều về tình hình dịch bệnh, công tác quản lý chất lượng và an toàn thực phẩm nhằm tạo thuận lợi trong quản lý cũng như lưu thông hàng hóa. Các tỉnh, thành phố cũng cần chia sẻ thông tin về cơ chế, chính sách; rà soát danh mục các sản phẩm nông sản có thế mạnh để kết nối với hệ thống siêu thị, chuỗi thực phẩm, doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu của Hà Nội. Việc mở rộng các chuỗi liên kết giữa Hà Nội với các tỉnh, thành phố không chỉ bảo đảm nguồn cung thực phẩm an toàn, ổn định cho Thủ đô mà còn mở ra không gian phát triển mới cho nông sản các địa phương.