Miễn lệ phí trước bạ ô tô điện: Cú hích lớn, nhưng còn nhiều việc phải làm

Theo Nghị định 202/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 8-6-2026), từ ngày 1-3-2027 đến hết ngày 31-12-2030, ô tô điện chạy pin tiếp tục được áp dụng mức thu lệ phí trước bạ lần đầu là 0%.

Đây là sự nối tiếp của chính sách ưu đãi đã được triển khai từ năm 2022 và được đánh giá là một trong những động lực quan trọng giúp thị trường xe điện Việt Nam tăng trưởng nhanh trong những năm qua.

Nếu như trước đây người mua xe điện có thể tiết kiệm từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng nhờ được miễn lệ phí trước bạ, thì việc kéo dài chính sách thêm gần 4 năm được giới chuyên môn kỳ vọng tiếp tục tạo ra lợi thế đáng kể so với xe sử dụng động cơ đốt trong.

Với một mẫu xe có giá khoảng 800 triệu đồng, khoản lệ phí trước bạ tại nhiều địa phương có thể lên tới 80-100 triệu đồng. Đây là số tiền đủ lớn để tác động trực tiếp đến quyết định mua xe.

Chính sách mới được ban hành trong bối cảnh thị trường ô tô điện Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh. Nếu cách đây chỉ vài năm, xe điện vẫn là khái niệm tương đối mới mẻ thì hiện nay đã trở thành một phân khúc thực sự trên thị trường.

VinFast đang giữ vai trò dẫn dắt với dải sản phẩm trải rộng từ xe cỡ nhỏ đô thị như Minio hay VF 3, cho đến các dòng SUV cỡ lớn như VF 9. Bên cạnh đó, hàng loạt thương hiệu quốc tế như Mercedes-Benz, BMW, Audi, Porsche, Volvo, Hyundai đều đã đưa xe điện vào Việt Nam.

Đặc biệt, sự xuất hiện của các thương hiệu Trung Quốc đang khiến thị trường trở nên sôi động hơn. Những mẫu xe như BYD và Geely được kỳ vọng sẽ duy trì áp lực cạnh tranh, giúp người tiêu dùng có thêm nhiều lựa chọn thay vì chỉ tập trung vào một vài thương hiệu như trước.

Quan trọng hơn cả, hạ tầng sạc cũng được các nhà sản xuất chú trọng mở rộng. Bên cạnh các nỗ lực tự cung cấp dịch vụ, nhiều nhà sản xuất xe và các đối tác trạm sạc cũng bắt tay để hình thành các liên minh, mở rộng độ phủ trạm sạc giúp việc sử dụng ô tô điện thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào thực tế thị trường, có thể thấy xe điện tại Việt Nam vẫn chưa bước qua giai đoạn đầu của quá trình phổ cập. Trở ngại lớn nhất hiện nay là hạ tầng sạc.

Mặc dù mạng lưới trạm sạc đã phát triển nhanh trong vài năm gần đây, nhưng phần lớn vẫn tập trung tại các đô thị lớn hoặc dọc các tuyến giao thông trọng điểm. Nhiều địa phương vùng sâu, vùng xa vẫn chưa có đủ điểm sạc công cộng.

Ngay cả tại Hà Nội hay thành phố Hồ Chí Minh, không ít người dân sống trong các khu chung cư cũ hoặc nhà tập thể vẫn gặp khó khăn khi muốn lắp đặt thiết bị sạc riêng. Nói cách khác, hạ tầng cư trú và giao thông vẫn chưa được tái cơ cấu để thân thiện hơn với xe điện.

Bên cạnh hạ tầng, sự đa dạng sản phẩm cũng là vấn đề đáng chú ý. Dù số lượng mẫu xe điện đang tăng nhanh, thị trường vẫn còn thiếu nhiều dòng xe ở các phân khúc chủ lực như CUV cỡ nhỏ, MPV đô thị... So với hàng trăm lựa chọn xe xăng và hybrid, danh mục sản phẩm điện vẫn còn hạn chế.

Một yếu tố khác là tâm lý người tiêu dùng. Nhiều khách hàng vẫn băn khoăn về giá trị bán lại, tuổi thọ pin, chi phí thay thế pin cũng như khả năng sửa chữa sau nhiều năm sử dụng. Đây là những vấn đề mà thị trường cần thêm thời gian để chứng minh bằng thực tế.

Một số chuyên gia cũng cho rằng, việc điều tiết cũng cần quan tâm khuyến khích thị trường xe điện giá rẻ, thị trường xe điện cũ, nguồn cung phụ tùng cho xe điện...

Dù vậy, không thể phủ nhận rằng chính sách miễn lệ phí trước bạ đến năm 2030 sẽ duy trì động lực phát triển ô tô điện nướcta. Trong ngắn hạn, doanh số xe điện sẽ ổn định nhờ chi phí sở hữu được duy trì ở mức hấp dẫn. Trong dài hạn, chính sách này gửi đi tín hiệu rõ ràng về định hướng phát triển giao thông xanh của Việt Nam.

Song, để xe điện thực sự trở thành lựa chọn phổ biến của đại đa số người dân, ưu đãi tài chính mới chỉ là một phần câu chuyện. Điều quan trọng hơn là xây dựng được một hệ sinh thái điện hóa hoàn chỉnh.