Lực mua áp đảo, thị trường hàng hóa sôi động

Chỉ số MXV-Index tăng 2,4% lên 2.811 điểm, đánh dấu tuần tăng thứ năm liên tiếp. Đà tăng của thị trường được dẫn dắt bởi nhóm năng lượng khi giá dầu thô đồng loạt tăng hơn 9%, trong khi đậu tương cũng vọt lên mức cao nhất trong 3,5 năm.

Giá dầu tăng mạnh do lo ngại gián đoạn nguồn cung

Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), nhóm năng lượng tiếp tục là động lực chính thúc đẩy thị trường trong tuần qua. Giá dầu tăng mạnh khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Trong tuần, cả Mỹ và Iran đều duy trì các động thái quân sự, trong khi eo biển Hormuz bị phong tỏa khiến tình hình khu vực tiếp tục căng thẳng. Những diễn biến này làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu này.

Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), lưu lượng tàu qua khu vực duy trì dưới 12 chuyến/ngày, giảm gần 60% so với đầu tháng 7. Đây trở thành yếu tố hỗ trợ chính cho giá dầu trong phần lớn thời gian giao dịch tuần qua.

Khép tuần, giá dầu WTI tăng 9,2% lên 89,3 USD/thùng, trong khi dầu Brent tăng gần 9,9%, đạt 96,8 USD/thùng. Có thời điểm trong tuần, giá Brent vượt mốc 100 USD/thùng lần đầu sau hai tháng.

Căng thẳng cũng lan sang khu vực Biển Đỏ khi lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố cấm vận hàng hải đối với Saudi Arabia và đe dọa phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này buộc nhiều tàu hàng phải thay đổi hải trình, kéo dài thời gian vận chuyển thêm tới bốn tuần và làm gia tăng đáng kể chi phí logistics cũng như nhiên liệu.

Đặc biệt, trong phiên giao dịch ngày 23-7, thông tin Houthi tấn công hai tàu chở dầu của Saudi Arabia đã khiến giá dầu tăng khoảng 7%, phản ánh tâm lý lo ngại rủi ro nguồn cung.

Tuy nhiên, đà tăng hạ nhiệt trong phiên cuối tuần khi Trung Quốc khởi xướng nỗ lực nối lại đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, giúp tâm lý thị trường ổn định hơn. Cùng với đó, hoạt động chốt lời sau chuỗi tăng mạnh cũng tạo áp lực điều chỉnh.

Tại thị trường trong nước, giá bán lẻ xăng dầu được điều chỉnh tăng trong kỳ điều hành ngày 23-7. Theo quyết định của Liên Bộ Công Thương - Tài chính, giá dầu diesel tăng 10,5%, vượt mốc 25.000 đồng/lít - mức cao nhất trong hơn một tháng. Hai mặt hàng xăng sinh học cũng tăng khoảng 1.000 đồng/lít, tương đương 4-5,5%, lên mức cao nhất kể từ giữa tháng 6.

Đậu tương lên đỉnh 3,5 năm

Bên cạnh nhóm năng lượng, thị trường nông sản cũng ghi nhận diễn biến tích cực, nổi bật là mặt hàng đậu tương khi giá tăng mạnh do thời tiết bất lợi tại Mỹ, nhu cầu nhập khẩu tăng từ Trung Quốc và hoạt động nghiền ép nội địa đạt kỷ lục.

Ngay đầu tuần, thông tin Mỹ bán lượng lớn đậu tương sang Trung Quốc đã đẩy giá tăng gần 2%, lên 450,5 USD/tấn. Hai phiên sau đó, thời tiết khô nóng kéo dài tại các vùng trồng trọng điểm tiếp tục hỗ trợ thị trường.

Kết thúc tuần, giá đậu tương tăng 4,2% lên 460,6 USD/tấn - mức cao nhất trong 3,5 năm. Giá khô đậu tương cũng tăng 5,2%, đạt 369,5 USD/tấn.

Theo MXV, thời tiết tiếp tục là yếu tố tác động lớn nhất đến triển vọng nguồn cung. Báo cáo Tiến độ mùa vụ của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy chỉ 66% diện tích đậu tương được đánh giá ở mức tốt đến rất tốt, thấp hơn mức 70% cùng kỳ năm trước. World Weather Inc cũng cảnh báo tình trạng nắng nóng và thiếu mưa có thể kéo dài đến đầu tháng 8, làm gia tăng rủi ro đối với năng suất.

Ở chiều cầu, lực mua từ Trung Quốc tiếp tục tạo động lực cho thị trường đậu tương. Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), nước này đã bán thêm 264.000 tấn đậu tương vụ mới cho Trung Quốc cùng 110.000 tấn cho các thị trường chưa xác định. Trong 20 ngày đầu tháng 7, Trung Quốc chiếm gần 67% tổng lượng đậu tương Mỹ được bán. Đến giữa tháng 7, tổng lượng đậu tương đã cam kết xuất khẩu đạt khoảng 4,6 triệu tấn, tăng 94% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời là mức cao nhất trong vòng bốn năm.

Nhu cầu tiêu thụ trong nước của Mỹ cũng duy trì tích cực. Theo Hiệp hội Các nhà ép dầu Quốc gia Mỹ (NOPA), sản lượng nghiền ép tháng gần nhất đạt hơn 5,8 triệu tấn, tăng gần 16% so với cùng kỳ năm ngoái và lập mức cao kỷ lục. Trong khi đó, tồn kho dầu đậu tương giảm xuống mức thấp nhất trong tám tháng nhờ nhu cầu sản xuất nhiên liệu sinh học tăng mạnh.

Về nguồn cung, báo cáo WASDE tháng 7 của USDA hạ dự báo tồn kho cuối kỳ đậu tương của Mỹ xuống gần 9 triệu tấn, đồng thời giảm dự báo tồn kho toàn cầu niên vụ 2026-2027 xuống còn 124,17 triệu tấn.

Tại Brazil, Hiệp hội Các nhà xuất khẩu (ANEC) cũng điều chỉnh giảm dự báo xuất khẩu tháng 7 xuống còn 13,5 triệu tấn do các quy định kiểm dịch thực vật mới của Trung Quốc và tình trạng ùn tắc tại cảng.

Tại Việt Nam, giá đậu tương thế giới tăng cùng chi phí logistics đi lên đã kéo giá chào bán khô đậu tương giao ngay tại các cảng tăng khoảng 200 đồng/kg, lên 11.500-11.600 đồng/kg đối với các hợp đồng giao tháng 7 và tháng 8.

Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 7, Việt Nam nhập khẩu gần 188.000 tấn đậu tương, gần gấp đôi cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15-7, lượng nhập khẩu đạt hơn 2,1 triệu tấn với kim ngạch vượt 1,02 tỷ USD, tăng lần lượt 61,1% về lượng và 69,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.

Theo bà Đào Thị Linh, đại diện Công ty cổ phần Giao dịch Hàng hóa thành phố Hồ Chí Minh (HCT), Thành viên Kinh doanh của MXV, dù USDA vẫn dự báo Mỹ sẽ đạt sản lượng đậu tương kỷ lục trong niên vụ 2026-2027 nhờ diện tích gieo trồng tăng, thị trường vẫn thận trọng trước rủi ro thời tiết trong giai đoạn hình thành năng suất. Vì vậy, diễn biến thời tiết tại Trung Tây nước Mỹ cùng tiến độ xuất khẩu sẽ tiếp tục là những yếu tố chi phối xu hướng giá đậu tương trong thời gian tới.