Am hiểu khu dân cư, tổ dân phố, gần dân, sát dân, lực lượng dân quân tự vệ Thủ đô không chỉ thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, quân sự địa phương mà còn giữ vai trò quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ phòng thủ dân sự, cứu hộ, cứu nạn, bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhà nước và nhân dân.
Xây dựng lực lượng dân quân tự vệ “vững mạnh, rộng khắp” là yêu cầu khách quan, góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc trên địa bàn Thủ đô.

Những chiến sĩ không mang quân hàm
Tại phường Kim Liên, chiến sĩ dân quân Trần Thế Nghĩa, 24 tuổi, Tiểu đội trưởng Tiểu đội dân quân tổ dân phố số 71 đã có hơn 5 năm gắn bó với lực lượng. Vì vậy, việc phối hợp với lực lượng công an và các lực lượng khác hỗ trợ nhân dân khi trên địa bàn xảy ra các tình huống đã trở nên quen thuộc với anh cũng như các chiến sĩ dân quân của phường. Kỷ niệm anh nhớ nhất là đợt bão Yagi năm 2024. Nhiều cây xanh trên địa bàn phường bị đổ, gây cản trở giao thông. Nhận được thông tin phản ánh từ người dân, anh cùng đồng đội nhanh chóng tham gia xử lý cây đổ ngay trong đêm, giải phóng mặt đường, bảo đảm giao thông thông suốt.
“Điều tôi thấy ý nghĩa nhất là người dân biết, tin tưởng và thông tin cho lực lượng dân quân tự vệ khi địa bàn có việc cần hỗ trợ. Sự tin tưởng ấy cũng nhắc nhở tôi phải luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ được giao”, anh Trần Thế Nghĩa chia sẻ.
Cũng từ mong muốn đóng góp cho địa phương, chị Trần Thị Quỳnh Trang tình nguyện đăng ký tham gia lực lượng dân quân tự vệ xã Hoài Đức. “Lúc đầu tôi nghĩ công việc của dân quân tự vệ có thể khá nặng đối với nữ giới. Nhưng khi tham gia rồi, tôi thấy mình có thể đáp ứng được nhiệm vụ. Khi đã lựa chọn, tôi xác định phải chủ động thích nghi và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao”, chị Trần Thị Quỳnh Trang bày tỏ.
Chị Nguyễn Thị Ánh, 39 tuổi, cũng đã có gần 10 năm gắn bó với lực lượng dân quân tự vệ. Công tác tại Bệnh viện Đa khoa Hoài Đức, chị vừa đảm nhiệm công việc chuyên môn, vừa tham gia các hoạt động của lực lượng tại địa phương. Chồng chị cũng tham gia lực lượng dân quân tự vệ và hiện giữ chức vụ Thôn đội trưởng. Mỗi khi địa phương có công việc, hai vợ chồng chủ động thu xếp việc gia đình để hoàn thành nhiệm vụ.
“Công việc gia đình, công việc chuyên môn có thể phải sắp xếp linh hoạt, nhưng khi được giao nhiệm vụ, nhất là những tình huống khẩn cấp cần lực lượng tại chỗ, mình phải có mặt”, chị Nguyễn Thị Ánh nói.
Xây dựng lực lượng vững mạnh trong tình hình mới
Dân quân tự vệ được hình thành từ chính những người đang sinh sống, học tập, lao động trên địa bàn, là lực lượng vũ trang quần chúng không thoát ly sản xuất. Mỗi người một công việc, một hoàn cảnh, nhưng khi địa phương có yêu cầu, họ đều nhanh chóng tập hợp, phối hợp với các lực lượng và thực hiện nhiệm vụ được giao. Bởi vậy, xây dựng lực lượng dân quân tự vệ Thủ đô đủ thành phần, tổ chức chặt chẽ, huấn luyện thực chất, duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu là yêu cầu quan trọng, đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới.
Trung tá Lê Đình Thu, Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự phường Kim Liên cho biết, đặc thù của phường là địa bàn đông dân cư, tập trung nhiều khu chung cư, cơ quan, trường học, doanh nghiệp và thường xuyên diễn ra các hoạt động chính trị, văn hóa, xã hội. Đặc điểm đó đặt ra yêu cầu xây dựng lực lượng dân quân tự vệ phù hợp với thực tiễn địa bàn, trong đó chú trọng khả năng xử lý tình huống ngay từ cơ sở. “Dân quân tự vệ phải nắm chắc địa bàn, nắm được nhiệm vụ của mình và phối hợp được với các lực lượng khi có tình huống”, Trung tá Lê Đình Thu nói.
Cùng với củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng huấn luyện sẵn sàng chiến đấu được xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Nội dung huấn luyện được xây dựng sát với nhiệm vụ cụ thể, đặc điểm từng địa bàn và những tình huống thực tiễn có thể xảy ra. Bên cạnh kiến thức quân sự, chiến sĩ dân quân tự vệ được trang bị, rèn luyện kỹ năng phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, phòng cháy, chữa cháy và thực hiện nhiệm vụ phòng thủ dân sự.
Đại tá Nguyễn Quang Đấu, Trưởng phòng Dân quân tự vệ (Bộ Tham mưu, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội) cho biết, thời gian tới, đơn vị tiếp tục tham mưu với UBND thành phố Hà Nội xây dựng lực lượng dân quân tự vệ theo hướng “vững mạnh, rộng khắp”; kiện toàn đội ngũ cán bộ theo quy định, phù hợp với phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố theo kết luận của Chính phủ. Cùng với đó, lực lượng dân quân tự vệ tiếp tục nâng cao chất lượng huấn luyện, chủ động phối hợp với các lực lượng trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn, phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ rừng và ứng phó sự cố môi trường; duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu, giữ vững an ninh, trật tự, bảo đảm an toàn các sự kiện quan trọng trên địa bàn Thủ đô.
Trước yêu cầu ngày càng cao trong công tác giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội, xây dựng lực lượng dân quân tự vệ “vững mạnh, rộng khắp” cũng chính là xây dựng một lớp bảo vệ vững chắc từ cơ sở, góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc trên địa bàn Thủ đô.
(*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.