Luật Thủ đô năm 2026: Tạo nền tảng pháp lý cho giai đoạn phát triển mới của Hà Nội

Khi thời điểm Luật Thủ đô năm 2026 chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 đang đến gần, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện hành lang pháp lý mà còn phải nhanh chóng đưa các cơ chế, chính sách vào thực tiễn, tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Hoàn thiện nền tảng thể chế cho Thủ đô phát triển

Kỳ họp thứ tư của HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031 được đánh giá là kỳ họp chuyên đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tiến trình triển khai Luật Thủ đô năm 2026. Trong thời gian ngắn nhưng với khối lượng công việc rất lớn, HĐND thành phố đã xem xét, thảo luận và thông qua 54 nghị quyết, trong đó có 45 nghị quyết trực tiếp cụ thể hóa các quy định của Luật Thủ đô năm 2026.

Đây là những nghị quyết liên quan đến nhiều lĩnh vực trọng yếu của thành phố như tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, quản lý đô thị, tài chính - ngân sách, đầu tư phát triển, khoa học và công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa, môi trường và an sinh xã hội.

Theo Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà, tại kỳ họp lần này, các đại biểu đã dành nhiều thời gian nghiên cứu, thảo luận kỹ lưỡng các nội dung trình. Gần 400 lượt ý kiến được phát biểu tại các tổ và hội trường với tinh thần dân chủ, trách nhiệm, thẳng thắn và xây dựng. UBND thành phố cùng các cơ quan liên quan đã nghiêm túc tiếp thu, giải trình đầy đủ những vấn đề đại biểu quan tâm; các ban của HĐND thành phố chủ động thẩm tra kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng các nghị quyết trước khi được thông qua.

Với sự đồng thuận và thống nhất cao, HĐND thành phố đã hoàn thành một bước quan trọng trong quá trình thể chế hóa Luật Thủ đô năm 2026. Tính đến nay, qua hai kỳ họp, HĐND thành phố đã ban hành tổng cộng 61 nghị quyết để triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026.

Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh, mỗi nghị quyết được thông qua không chỉ đơn thuần là một văn bản pháp lý mà còn là kết tinh của trí tuệ, trách nhiệm và tâm huyết của cả hệ thống chính trị, của các cơ quan Trung ương và thành phố, các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân Thủ đô.

Vì thế, hệ thống nghị quyết vừa được ban hành sẽ tạo điều kiện để Hà Nội phát huy hiệu quả các cơ chế đặc thù, vượt trội mà Quốc hội đã trao cho thành phố; đồng thời khơi thông các nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và tạo nền tảng cho một giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Đánh giá kết quả đạt được, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng khẳng định, việc HĐND thành phố thông qua 61 nghị quyết triển khai Luật Thủ đô năm 2026 thể hiện quyết tâm chính trị rất cao, sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị. Quan trọng hơn, đây là nền tảng pháp lý cần thiết để các cơ chế, chính sách đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026 sớm đi vào cuộc sống.

Bí thư Thành ủy Hà Nội ghi nhận và biểu dương HĐND thành phố, UBND thành phố, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, các sở, ngành, các ban của HĐND thành phố cùng các cơ quan liên quan đã phối hợp chặt chẽ, làm việc với tinh thần trách nhiệm cao để hoàn thiện các nghị quyết bảo đảm đúng tiến độ và chất lượng.

Không để nghị quyết nằm trên giấy

Nếu việc xây dựng hành lang pháp lý là điều kiện cần thì tổ chức thực thi hiệu quả chính là yếu tố quyết định thành công của Luật Thủ đô 2026. Đây cũng là thông điệp xuyên suốt được các đồng chí lãnh đạo thành phố nhấn mạnh tại phiên bế mạc kỳ họp HĐND vừa qua.

Theo Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà, sau gần hai tháng kể từ khi Luật Thủ đô 2026 được ban hành, thành phố cơ bản đã hoàn thành bước đi quan trọng về thể chế. Tuy nhiên, điều mà cử tri và nhân dân Thủ đô mong đợi hơn cả chính là hiệu quả thực tiễn của các nghị quyết sau khi được ban hành. “Thành công của Luật Thủ đô và các nghị quyết được thông qua được đo bằng hiệu quả khi đi vào cuộc sống”, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh.

Theo đó, hiệu quả của luật không chỉ thể hiện ở số lượng văn bản được ban hành mà phải được đo bằng khả năng tháo gỡ những điểm nghẽn, nút thắt trong phát triển; bằng một môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng hơn; bằng năng lực quản trị đô thị hiện đại hơn; bằng những kết quả cụ thể trong phát triển kinh tế - xã hội và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Từ yêu cầu đó, Chủ tịch HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố, các sở, ngành và chính quyền các địa phương khẩn trương triển khai các nghị quyết đã được thông qua với tinh thần chủ động, quyết liệt, bảo đảm các cơ chế, chính sách mới nhanh chóng phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Đồng thời, các ban của HĐND thành phố, các tổ đại biểu và đại biểu HĐND tiếp tục phát huy vai trò giám sát, đồng hành cùng chính quyền các cấp trong quá trình tổ chức thực hiện; kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Cùng chung quan điểm đó, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh rằng từ nay đến thời điểm Luật Thủ đô có hiệu lực vào ngày 1-7-2026 không còn nhiều thời gian. Vì vậy, UBND thành phố cần bắt tay ngay vào tổ chức thực hiện các nghị quyết.

Đồng chí yêu cầu phải phân công rõ trách nhiệm cho từng sở, ngành, cơ quan và chính quyền các cấp theo phương châm “6 rõ”; chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nguồn lực; tổ chức quán triệt, tập huấn, hướng dẫn để đội ngũ cán bộ, công chức hiểu đúng và thực hiện đúng các quy định mới. Đặc biệt, công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh để người dân, doanh nghiệp và các đối tượng liên quan nắm bắt đầy đủ các cơ chế, chính sách mới.

“Không để nghị quyết nằm trên giấy, không để chính sách chậm đi vào cuộc sống, không để người dân và doanh nghiệp phải chờ đợi những cơ chế, chính sách mà thành phố đã dành nhiều tâm huyết xây dựng”, Bí thư Thành ủy Hà Nội nhấn mạnh.

Chuyển hóa cơ chế thành động lực phát triển

Phát biểu tại phiên bế mạc kỳ họp, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, kết quả của kỳ họp đã hình thành hệ thống quy phạm quan trọng để triển khai hiệu quả Luật Thủ đô năm 2026, đồng thời mở ra một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị và trách nhiệm phục vụ nhân dân.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, Luật Thủ đô năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi trao cho Hà Nội nhiều cơ chế, chính sách đặc thù, tăng cường quyền chủ động trong quản lý, điều hành, huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển.

“Đây vừa là sự tin tưởng của Trung ương, vừa là trách nhiệm lớn hơn đối với chính quyền thành phố trong việc phát huy vai trò đầu tàu, động lực phát triển của cả nước”, đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Điều quan trọng nhất hiện nay, theo Chủ tịch UBND thành phố, là phải chuyển hóa các cơ chế, chính sách thành những kết quả phát triển cụ thể; thành các công trình, dự án, sản phẩm phục vụ người dân và doanh nghiệp; góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo nền tảng phát triển bền vững cho Thủ đô.

Để thực hiện mục tiêu đó, UBND thành phố xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết là tập trung cao độ triển khai Luật Thủ đô năm 2026 và các nghị quyết đã được HĐND thành phố thông qua, bảo đảm các cơ chế đặc thù sớm đi vào cuộc sống.

Cùng với đó là vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát; xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Thành phố cũng sẽ siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số; nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp; xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, minh bạch và cạnh tranh.

Song song với đó là tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nghị quyết; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh; đồng thời thường xuyên đối thoại, lắng nghe ý kiến của HĐND thành phố, các chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân để tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý, điều hành.

Với nền tảng thể chế đã được hoàn thiện, quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống chính trị cùng sự đồng hành của người dân và cộng đồng doanh nghiệp, Hà Nội đang đứng trước cơ hội lớn để hiện thực hóa những cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026. Từ những nghị quyết vừa được ban hành, thành phố kỳ vọng sẽ khơi thông các nguồn lực phát triển, tháo gỡ những điểm nghẽn tồn tại nhiều năm, mở ra không gian phát triển mới và phương thức quản trị hiện đại hơn.

Khi các chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống, Luật Thủ đô năm 2026 sẽ không chỉ là một dấu mốc về thể chế mà còn trở thành động lực quan trọng để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, văn hiến, văn minh, hiện đại, tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm chính trị - hành chính quốc gia và đầu tàu phát triển của cả nước.