Cầu nối pháp luật

Lối đi chung – chuyện không nhỏ ở khu dân cư

Công Phương • 21/11/2026 - 15:11

Ở thôn Hương Ngải 1, xã Tây Phương, ông Nguyễn Hữu Cường, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn, cùng các thành viên tổ hòa giải đã kiên trì phân tích, tìm cách tháo gỡ những bất đồng ngay từ khu dân cư, để chuyện đất đai không trở thành chuyện mất tình làng nghĩa xóm.

Nhường một phần để giữ lối đi cho cả xóm

Theo ông Nguyễn Hữu Cường, những vụ việc hòa giải tại thôn thời gian qua chủ yếu liên quan đến đất đai, ranh giới và lối đi chung. Đây là những vấn đề dễ phát sinh bất đồng bởi mỗi gia đình đều có nhu cầu sử dụng đất, xây dựng, sửa nhà ở, trong khi không gian sinh hoạt tại khu dân cư có sự đan xen giữa đất riêng và phần đường chung.

Ông Nguyễn Hữu Cường kể, có trường hợp một gia đình sửa nhà, xây dựng lại cổng thì xảy ra tranh chấp với hộ láng giềng về ranh giới và phần lối đi. Gia đình xây cổng cho rằng vị trí đất của mình đã có mốc giới rõ ràng, trong khi hộ bên cạnh lại cho rằng cổng cần lùi vào một khoảng để bảo đảm lối đi, tránh ảnh hưởng đến việc đi lại, đặc biệt tại đoạn đường có góc ngoặt.

anh-chon.jpg
Ông Nguyễn Hữu Cường, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Hương Ngải 1. Ảnh: Công Phương

Khi mâu thuẫn phát sinh, các hộ đã đề nghị cán bộ thôn đến giải quyết. Qua nắm bắt tình hình, ông Cường cùng các thành viên tham gia hòa giải xác định căn cứ quan trọng là mốc giới cũ, phần móng tường của công trình trước đây vẫn còn dấu tích. Thay vì để các bên tranh luận theo suy nghĩ riêng, cán bộ thôn phân tích, đối chiếu hiện trạng, giải thích để các gia đình hiểu rõ phần đất của mình và trách nhiệm không gây ảnh hưởng đến hộ liền kề.

Sau khi nghe phân tích, gia đình xây cổng đã đồng ý xây dựng theo mốc giới cũ, không mở rộng lấn sang phần đất đang có tranh chấp. Tại đoạn đường có góc ngoặt, gia đình cũng thống nhất xây lùi vào để người ở phía trong đi lại thuận lợi, không bị khuất tầm nhìn.

Theo ông Cường, kết quả hòa giải đạt được không chỉ giúp hai gia đình tháo gỡ bất đồng mà còn giữ được sự ổn định trong khu dân cư. Bởi nếu mỗi hộ chỉ quan tâm đến phần đất của mình, không tính đến không gian đi lại chung, những bất tiện trong sinh hoạt có thể kéo dài và nảy sinh mâu thuẫn mới.

Cũng liên quan đến lối đi chung, thôn từng xử lý một trường hợp gia đình có ý định mở cổng, làm sân và xây dựng lấn ra phần đường của xóm. Theo dự kiến ban đầu của hộ dân, phần lối đi chung sẽ bị thu hẹp đáng kể, chỉ còn khoảng trống nhỏ đủ cho người đi bộ hoặc kéo xe cải tiến, trong khi hiện trạng con đường rộng khoảng 4m.

Nhận thấy việc xây dựng nếu giữ nguyên dự định sẽ ảnh hưởng đến đi lại của các hộ phía trong, các thành viên tổ hoà giải thôn và người dân xung quanh đã đến trao đổi, phân tích. Sau khi nghe ý kiến của các thành viên tổ hoà giải thôn và các hộ dân, gia đình đã đồng ý lùi phần cổng, sân vào trong, trả lại khoảng đất dành cho lối đi chung. Nhờ đó, con đường vẫn bảo đảm không gian đi lại, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nếu sau này địa phương triển khai mở rộng đường.

Huy động sức dân, giữ sự đồng thuận

Điều ông Cường chia sẻ là khi mâu thuẫn mới phát sinh, việc có mặt kịp thời của các thành viên tổ hoà giải thôn rất quan trọng. Nếu vụ việc đang căng thẳng, các bên có biểu hiện xô xát, thôn phải huy động thành viên tổ hòa giải, lực lượng an ninh cơ sở cùng tham gia để ổn định tình hình, tránh xảy ra những hành vi đáng tiếc.

Đối với những vụ việc có đơn kiến nghị, tranh chấp kéo dài, thôn tổ chức cuộc họp để các bên trình bày ý kiến. Những hộ dân sống xung quanh, am hiểu hiện trạng, lịch sử sử dụng đất hoặc có liên quan đến lối đi cũng được mời tham gia đóng góp. Theo ông Cường, ý kiến của những người sinh sống lâu năm có thể giúp làm rõ sự việc, tạo thêm cơ sở để thôn phân tích, vận động các bên nhìn nhận vấn đề khách quan hơn.

Ông Nguyễn Hữu Cường cho biết, thành viên tổ hoà giải thôn Hương Ngải 1 luôn phối hợp với cán bộ thôn, lực lượng an ninh cơ sở tùy tính chất vụ việc để tham gia xử lý. Với những mâu thuẫn cần giải quyết ngay, lực lượng được huy động đến nắm tình hình, ngăn ngừa xô xát; với những vụ việc có đơn thư, thôn tổ chức họp, nghe ý kiến các bên và căn cứ hiện trạng để tìm hướng tháo gỡ.

Bên cạnh hòa giải trực tiếp, Ban Công tác Mặt trận và các đoàn thể trong thôn còn duy trì hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, họp dân và tuyên truyền các chủ trương, chính sách, quy định pháp luật. Thông tin được truyền tải thông qua các cuộc sinh hoạt cộng đồng, nhóm Zalo của thôn và các chi hội Nông dân, Phụ nữ, Cựu chiến binh, Người cao tuổi.

Theo ông Cường, việc duy trì những hoạt động này góp phần tăng sự gắn bó giữa người dân, giúp mọi người hiểu và chấp hành quy ước của thôn, quy định của pháp luật, hạn chế những bất đồng có thể phát sinh trong đời sống hằng ngày.

Từ những câu chuyện tranh chấp lối đi, ranh giới đất được tháo gỡ, ông Cường cho rằng điều quan trọng trong hòa giải ở cơ sở là phải kịp thời có mặt, nắm chắc sự việc và kiên trì vận động. Khi người dân hiểu rằng việc giữ lối đi chung không chỉ vì một hộ gia đình mà còn phục vụ cả cộng đồng, sự đồng thuận sẽ dễ dàng được tạo dựng hơn.

Những mét đường được giữ lại, những phần cổng được xây lùi vào đúng mốc giới có thể không phải thay đổi lớn, nhưng lại có ý nghĩa thiết thực đối với đời sống khu dân cư. Đó cũng là cách những người làm công tác Mặt trận, tổ hòa giải góp phần giữ gìn đoàn kết từ những việc cụ thể, để tình làng nghĩa xóm không bị ảnh hưởng bởi những tranh chấp tưởng chừng rất nhỏ.

Phó Chủ tịch UBND xã Tây Phương Nguyễn Tuấn Trung cho biết, thành viên Tổ hòa giải thôn Hương Ngải 1 đã phát huy vai trò trong việc nắm bắt tình hình, kịp thời phát hiện và tháo gỡ những mâu thuẫn phát sinh trong cộng đồng dân cư.

Các thành viên tổ hòa giải gần gũi với người dân, kiên trì lắng nghe, tìm hiểu nguyên nhân sự việc, lựa chọn cách vận động, thuyết phục phù hợp với từng trường hợp. Qua đó, nhiều bất đồng được giải quyết từ sớm, hạn chế nguy cơ phát sinh vụ việc phức tạp, góp phần củng cố tình đoàn kết trong nhân dân và giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương.

(0) Bình luận
Nổi bật
    Đừng bỏ lỡ
    Lối đi chung – chuyện không nhỏ ở khu dân cư

    (*) Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội.